💥“Хорриот” системазынга бүрүткедири албан
💥“Хорриот” системазынга бүрүткедири албан 📢ТР-ниң Чазак Даргазының оралакчызы Уран-оол Ондарга баштаткан бо чылгы Наадым байырлалының организастыг республика комитеди аът чарыжынга киириштирер малдарга хамаарыштыр негелделерни күштелдирген. Мурнунда чылдарда дег, кандыг-даа мөөрейже көдээ ажыл-агыйлыгларның “Хорриот” электроннуг системада бүрүткеткен малдарын киирер дээн. Шак ындыг саналды ТР-ниң Ветеринария албаны идип үндүрген. «Аът чарыжынга салыр малдарын “Хорриот” системазынга албан демдегледип алырын сүмелеп турар улус-тур бис. Ооң утказы малдарның чүгле ниити даңзызын тургузарындан аңгыда, бүгү ветеринарлыг чурум ёзугаар кылыр ужурлуг тарылга болгаш өске-даа процедураларны эрткен, ол аъттар кадык деп магадылалды көргүзери болур. Наадым — малчыннарның кол байырлалы болганда, мал-маганны өстүрүп-азыраарынче шыңгыы хамаарылгалывысты көргүзер ужурлуг бис” – деп, ТР-ниң Ветеринария албанының удуртукчузу Ай-кыс Ооржак чугаалаан. Сагындырып каар чүүл, Тыва Республиканың 2025 чылдың июнь 11-де үндүргени 285 дугаарлыг доктаалы ёзугаар “Хорриот” электроннуг системаже малдарын көдээ ажыл-агыйның мал-маган тудуп турар ишчилери киирип эгелээн. Шак ол системаже күрүнениң ветеринария албан черлери ээзиниң амы-хууда дилээ-биле малдарын халаска бүрүткеп берип турар. Ол ажыл каш чадалыг. Малдың ээзи чурттап турар девискээринде ветеринария албан черлеринге бодунуң документилерин тудуп алгаш, малын көргүзер. Специалистер малга микрочипти салыр бе азы биркалаар бе дээрзин ээзиниң шилилгези ёзугаар кылыр. Ол процедура соонда, малдың өң-чүзүнү, эр-кызы, хары, ылгавыр демдээ, кандыг тарылгалар эрткениниң дугайында дээш өске-даа долу медээни чаңгыс аай электроннуг “Хорриот” системазынче киирер. Шак ындыг бүрүткел соонда, малга тускай дугаарны тыпсыр. Шак ындыг бүрүткел халас болур, ындыг-даа болза микрочип биле ветеринарлыг паспорт чок таварылгада, ооң көрдүнүп каан өртээн малдың ээлери төлээр апаар. Кол чүве, “Хорриот” системазында бүрүткеткен малдарның ээлеринге малының кайда барганын билип алырынга, айыылдыг аарыгларга удур баш бурунгаар профилактика ажылын чорударынга болгаш бодунуң өнчүзүнүң бүрүн эргелиг ээзи дээрзин камгалап алырынга дузалыг болуп турар. ТР-ниң Чазак Даргазы Владислав Ховалыг ооң мурнунда-ла, мал ажыл-агыйының мурнакчылары эки көргүзүглүг бүдүрүкчү чедиишкиннерин көргүзеринден аңгыда, үе-биле деңге базып, амгы үениң технологияларын ажыл-агыйынга ажыглаар ужурлуг деп чаңгыс эвес удаа демдеглеп турган. / Бистиң корр. Чурукту ТР-ниң Чазааның парлалга албанындан алган. “Шын” №27 2026 чылдың июль 16