Аржаан "Үстүү-Доргун" ("Улуг-Доргун","Шаараш") Сүт-Хөл кожуун девискээринде турар, респ... — 12 августа 2026 г. в 03:06:31.130
Аржаан "Үстүү-Доргун" ("Улуг-Доргун","Шаараш") Сүт-Хөл кожуун девискээринде турар, республиканын чуртакчы чонунга билдингир радоннуг аржааннарнын бирээзи. Ол Суг-Аксы суурдан 5 хире километр сонгу талазында, Кызыл-Тайганын чурумалдыг, чайгаар буткен хадыннарлыг ыйгылаажындан агып үнүп чыдар, эм шынарлыг унелиг суг. Далай деннелинден алырга 1090-1150 хире метр бедикте, суу чымчак, температуразы 4,7 градус. Аржаанга шаг- тоогуден тура чон хей- аъдын кодуруп, нерв, чурек- дамыр, чүс, ижин-шөйүнду аарыгларындан, херээжен аарыглардан, сыный, бүүрек аарыгларындан база аллергиядан эмненип, сегип, арыгланып ап турар. 1990 чылдарда "Сүт-Хол" совхозтун ажылчыннарын дыштандырары-биле совхоз директору турган Иван Шыванович Монгуштун удуртулгазы- биле туттунган пансионаттын оран- савазын чылдан чылче септеп, ажыглалче киирип, 2012 чылдан тура бо хунге чедир боттарынын күжу-биле, аржаан сезонунда чонга ачы- дузазын чедирип, ырак- узактан эмненип чедип келген улусту таарымчалыг ортеккке, удуур чыдар орээлдер- биле болгаш хүнде 3-4 катап амданныг, изиг чем- биле хандырып, аай- дедир соортуп чедирбишаан, ажылчын, экииргек, эвилен- ээлдек, чугааккыр ог- буле аржаанны ээлеп турарлар. Олар дээрге- Олег Ондарович, Алдын- кыс Дажы- Сереновна Лопсаннар. Ог- буленин эр ээзи удуртур ажылдарга ажылдап чораан, а херээжен ээзи хой чылларда Суг- Аксынга амданныг аъш- чемниг столоваяны удуртуп чорааны- биле база толептиг ажы- толду остургени, эрес- кежээ ажылчыны - биле биле кожууннун чонунун хундуткелин чаалап алган толептиг ог- буле. Оларга кожууннун чону болгаш доргул- торели чоргаарланыр. Бо хүннерде кожуун чагырга даргазы О.А.Монгуш аржаанга хоочун ог- буленин ажыл- ижи- биле таныжып чедип, оларнын аржаанны сайзырадырынын талазы- биле үзел- бодалын айтырып чугааны кылган. Алдын-кыс Дажы- Сереновна кожуунувус иштинде турар ырак- чооктан келген чоннун магадап, унелеп ханмазы аржаанывысты ээ чок кагбазын чугулалап, аржаанны камнап, кадагалап, үргүлчү арыг- силиг байдалга тудары бүгү чоннун сагыш-сеткилинден, хумагалыг хамаарылгазындан хамааржыр дээрзин демдеглээн. Чагырга даргазы аржааннын унуп чыдар бажын чоокта турар малчыннарнын мал- маганындан камгалап кажаалаарын, аржааннын оруун экижидип септээрин база пансионаттын оран- савазынын, столоваянын септелгезин чоргузарын чугулалап коруп, аржааннын хогжулдезинге хамаарыштыр кожууннун экономика адырынын специалистери- биле сүмелешкеш тускай хемчеглерни келир чылдарнын планынче киирер деп турарын дыннаткан. Ыдыктыг Кызыл- Тайгавыстан чаларап үнүп чыдар, эмниг- домнуг, аржаанывыстын буян- кежиин четтирип, кадыкшылывысты экижидип ап чоруунунче, дириг бойдузувусту камгалап , кадагалаарынче, арыг- силиг эдилээринче база ачы- буянын чедирип чоруур улузувусту деткииринче чонувусту кыйгырдывыс. Аржаанга келир күзелдиг чонувус дараазында телефон дугаарынче долгааш харылзажып болур: 8-951-180-27-14 Алдын- кыс Дажы- Сереновна.