Үйэлэргэ умнуллубатын — 9 мая 2026 г. в 03:16:13.325
Үйэлэргэ умнуллубатын Кыайыы күнэ! Аҕа дойдуну көмүскүүр Улуу сэрии 1418 хонуга саха норуотун историятыгар үйэлэргэ умнуллуо суоҕа. Аҕыйах ахсааннаах саха норуота аан дойду сэриилэригэр уонна тас омуктары кытта кыргыһыыларга маассабайдык, күргүөмнээхтик уонна хорсуннук охсуспута. 1941 сыл бэс ыйын 22 күнэ биһиги бэтэрээннэрбитигэр, дьоммутугар - сэргэбитигэр сүрэхпитигэр хара дьай буолан сөҥмүтэ. Онтон билигин Анал байыаннай дьыалаҕа биһиги аҕаларбыт, уолаттарбыт бигэ санааны ылынан Ийэ Дойдуларын чиэстээхтик көмүскүү сылдьаллара барыбытын долгутар. Бүгүн ыам ыйын 8 күнүгэр Баатаҕай орто оскуолатын үөрэнээччилэрэ, учууталлара, үлэһиттэрэ уонна төрөппүттэрэ Кыайыы күнүн уруйдаан, төрөөбүт дойдуга бэриниилээх буолууга, саха норуотун сомоҕолоһуутугар, эйэлээх олох туругурарыгар аналлаах уһулуччу суолталаах тэрээһини ыыттылар. Сэрии буолбута, кыайыы өрөгөйдөөбүтэ төһөнөн ыраатар даҕаны соччонон кэриэстээһин дириҥ суолталанан иһэр дии саныыбын. Ол курдук, Кыайыы туһугар охтубут саллааттарбыт сырдык ааттарын ааттаан - сүгүрүйэн туран бүтүн оскуолабыт кэлэктиибэ "Шёл солдат " ырыаны ыллаан бука барыбытын уйадытта. Бу ырыа олус дириҥ ис хоһоонноох тыллара кинилэр кэриэстэригэр умнуллубат уот буоллун. Аны 8 "Б" кылаас уолаттара "Мы - пилоты" диэн ырыаны олус бэркэ ыллаан долгуттулар. Кылаастарын салайааччыта Александра Дмитриевна Чирикова кылааһын оҕолорун түмэн куруутун кытыннарарыттан оҕолор төрөппүттэрэ наһаа үөрэллэр. Салгыы ылланнылар Чурапчы биир биллэр суруйааччыта Римма Корякина - Хотууна тылларыгар "Мин эһэм ", Амма аатырбыт ырыаһыта Ольга Иванова - Сидоркевич "Дорообо 9 Маай! " диэн ырыалара. Бу ырыалар норуокка таптатан ылланыахтарын ылланаллар эбит. Оҕолор ыллаан - туойан барбыттарыгар сэрии ааспыт күннэрин, саллааттар олохторун, саа - саадах тутан күн сирин, Ийэ дойдуларын хорсуннук - хоодуоттук көмүскэпиттэрэ харахпытыгар кытта көстөн кэлбиккэ дылы буолла. Бэтэрээннэри ордук долгутта 10 - с кылаас үөрэнээччитэ Бурцев Леон " Журавли", "Гармония" хор ырыалара уонна Кыайыы вальса. Саллааттар ааттара умнуллубат, кинилэр тыыннаахтарын биллэрэн "Өлбөт - сүппэт полк" хаампытыгар туран эрэ сүгүрүйэн көрүстүбүт. Бу улуу Кыайыы уонна сэрии бүппүт күнүн көрсө элбэх истиҥ - иһирэх тыллар этилиннилэр. Кыайыы күнүн көрсө эҕэрдэлээтэ Улуустааҕы үөрэх тэрилтэтин салайааччыта Иннокентий Сергеевич Юмшанов. Кини Улуу Кыайыыны уруйдуу кэлбит ыҥырыылаах ыалдьыттарбытын, бэтэрээннэрбитин, үөрэнээччилэрбитин, учууталларбытын уонна төрөппүттэри эйэлээх үлэҕэ, олоххо ыҥыран олус дириҥ суолталаах тыл эттэ. Салгыы кэнэҕэски көлүөнэ ыччакка, Улуу Кыайыы суолтатын, күн сиригэр эйэттэн ордук күндү суоҕун өйдүөхтэрэ диэн бигэ эрэллээхтик эҕэрдэ тылы тириэртэ Баатаҕай орто оскуолатын дириэктэрэ Людмила Николаевна Григорьева. Салгыы эҕэрдэ тыллар бэрилиннилэр Баатаҕай орто оскуолатын бастыҥ үөрэнээччитигэр Света Потаповаҕа уонна Баатаҕай бөһүөлэгин бэтэрээннэрин бэрэсэдээтэлигэр Анастасия Дмитриевна Неустроеваҕа. Айылҕабыт сокуона кытаанах, мүччүрүйбэт. Кырдьаҕастар, аҕыйаатар аҕыйаан, бүтэн эрэллэр. Кинилэри баттаһа, эдэр көлүөнэ эмиэ дойдугутун - сиргитин, ол эбэтэр онно кимнээх хайдах - туох олорбуттарын үөрэтэн, чинчийэн сурукка тиһэн иһиэхтээххит диэн көрдөстүлэр бэтэрээннэр. Өлбүт да, тыыннаах да сэрии хорсун саллааттарын туһунан өйдөбүл кинилэр чугас дьонноругар, оҕолоругар, сиэннэригэр, хос сиэннэригэр үйэттэн - үйэҕэ өлбөөдүйбэт кэриэстэбил буолан сылдьарыгар хас биирдиибит эрэниэх тустаахпыт. Ким да умнуллуо, туох да умнуллуо суох тустаах диэн санаанан суруйуубун түмүктүүбүн. Стручкова А.Н., Баатаҕай орто оскуолатын учуутала. 08.05.26 сыл.