Оскуола5а киириэн иннинээҕи саастаах оҕолор куттал суоһуурун сатаан сэрэйбэттэр, кинилэ...
Оскуола5а киириэн иннинээҕи саастаах оҕолор куттал суоһуурун сатаан сэрэйбэттэр, кинилэр чугаһаан иһэр тырааныспар түргэнин уонна ырааҕын сөпкө сыаналыыр кыахтара суох. Суол көстүүтүн массыыналар, мастар эбэтэр дьиэлэр мэһэйдиэхтэрин сөп. Оҕолор кыттыылаах суол быһылаанын сүрүн төрүөттэрэ: - Көҥүллэммэт сиринэн суолу туорааһын, ордук чугас иһэр тырааныспар иннигэр. - Мэһэйдэр (туруоруллубут массыыналар, мастар), суолга тахсыы. - Светофор уотугар болҕомтото суох буолуу (кыһыл эбэтэр араҕас уокка туорааһын). - Суолга эбэтэр кини таһыгар оонньооһун. - Тротуар баар буоллаҕына, суол устун хаамыы. - Уопсастыбаннай тырааныспартан тахсарга туоруур сири сыыһа талыы. Уһуйааҥҥа сатыы барарга уонна төннөн кэлэргэ төрөппүттэргэ сүбэлэр: - Уулуссаҕа туох буола турарын туһунан кэпсэтиҥ, быраабылалары уонна кутталлаах түгэннэри быһаарыҥ. - Тротуар устун хааман иһэн уҥа диэки тутуһуҥ. Улахан киһи суол диэки өттүгэр, оттон кыра оҕо кини аттыгар илиититтэн тутуһан хаамыахтаах. - Суолу туоруургутугар тохтоон суолу көрүҥ, ону оҕоҕо көрдөрүҥ. Оҕоҕо хайдах хаҥас, онтон уҥа, онтон эмиэ хаҥас диэки хайыһарын көрдөрүҥ. - Светофор күөх уота умайдаҕына эрэ туорааҥ. Күөх уот кылгас кэмҥэ умайарын, онон киниэхэ туоруур кутталлааҕын быһаарыҥ. - Көстүүнү сабар мэһэйдэр кэннилэриттэн суолга тахсымаҥ. - Суолу туорааһыны көнөтүк (туорайдыы буолбакка) оҥоруҥ, оччоҕо тырааныспар хамсааһынын үчүгэйдик көрөҕүт. Массыынаҕа: - Хайаан да кургутун баанан баран айаннааҥ, ону оҕоҕо быһаарыҥ. - 12 сааһыгар диэри оҕолор анал олорор сиргэ (креслоҕа) эбэтэр массыына саамай куттала суох миэстэтигэр — кэнники олбох ортотугар эбэтэр уҥа өттүгэр олоруохтаахтар. - Оҕоҕо массыынаттан тротуардаах диэки баар уҥа аанынан тахсарга үөрэтиҥ. Хараҥа кэмҥэ сэрэхтээх буолуу: - Оҕону сырдык, неоновай өҥнөөх таҥаһынан таҥыннарыҥ. - Таҥаһыгар фликердары (сырдатыллар бэлиэлэри) туттуҥ — кинилэр суоппардарга оҕону көрөллөрүгэр улаханнык көмөлөһөллөр. Уопсай быраабылалар: - Суолга отой ыксаамаҥ. - Массыынаттан, общественнай транспортан (автобус, такси) тахсарга бастакынан тахсыҥ. - Оҕолорго суол таһыгар уонна суолга оонньууру көҥүллээмэҥ. Билиини бигэргэтии: Уулуссаҕа кэпсэтии таһынан, билиини атын ньымаларынан бигэргэтиэххэ сөп: - Суол быраабылаларын туһунан хоһооннору, кэпсээннэри уонна остуоруйалары ааҕыы уонна ырытыы. - Суол бэлиэлэрин уонна быһылааннарын ойуулааһыннары көрүү. - Суол быһылааннарын уонна олорго сөптөөх дьайыылары үтүктэр оонньуулары оонньооһун. Сүрүнэ — оҕоҕо ПДД-ны тутуһар үтүө холобур буолуу. Атыннык киниэхэ суолга сэрэхтээх буолуу үөрүйэхтэрэ кыайан үөскээбэттэр.