| КИЖИЗИДИЛГЕ | — 10 августа 2026 г. в 05:15:03.516
| КИЖИЗИДИЛГЕ | 💥Кокай-ашак келди-ле! 📢Уруглар кижизидилгези кара чажындан эгелээр. Ада-өгбелеривистиң уруг-дарыы бичии турда-ла, «ынчанмас», «ындыг болбас», «тенек болбас» дээр дүрүмнери-ле хөй. Кандыг-бир чурум үреп, багай чаңын көргүзер болза, артында-ла кончуг эптиг чугаалаар: «Болгаан, эжим! Ол канчап турары ол дээр силер бо чүвениң!». Чаңгыс борбак «болгаан» деп сөзү безин дыка дээштиг болур. Шынап-ла, хөлүн эрттирипкен-дир мен деп билиндириптер күштүг-ле сөс. Бир-ле чүве былаажып ийикпе азы анаа-ла утка чокка ыглап-сыктап, соксавайн турар уругну оожургадырда: «Кокай-ашак келди-ле! Ии, дадайым! Ыглаган уругларны алгаш баар ашак-тыр ол» – деп коргудар. Шак ол кокай-ашак та кандыг дүрзүлүг чүве, билбес хиреңде, шынап-ла, сестип, оожургай бээр сен. Даштын караңгы турда, соңга пөзү ажыдып маңнаар оглун бир даай-авам: «Соңга пөзү ажытпа! Кызыл-карак бакылай бээр!» – деп турганын ам-даа сактыр мен. Дуңмам орнунга мен коргуп олурар кижи мен. Сактырымга-ла, шынап-ла, ийи кызыл карак чидидир көрүп алган турганзыг болур. Өске мага-боду көзүлбес, дүмбей караңгы өттүр чүгле ийи кызыл карак – чииртими кончуг. Амгы үениң чаштарынга кокай-ашак-даа, кызыл-карак-даа коргунчуг эвес. Чүге дизе оларда ооң дугайын сайгарыптар аргалар эвээш. Дыңнаан тыва тоолун караанга чуруп, овур-хевирлерни бажының иштинге тургузар деп шынарлар чок. Ооң орнунга олар кандыг-ла-бир «ужастардан», «вампирлерден», «монстрлардан» коргар. Чүге дизе хүн бүрүде телевизордан, интернет четкизинден көрүп турарлар. Оларны тыва овур-хевирлер-биле солууру, катап эгидери дээрге-ле төрээн тыва дылын хандыр өөредири деп айтырыгга келир. А канчаар өөредири ада-иеден хамааржыр. Тыва тоолдарны чараш чуруктар-биле каастап тургаш, өңгүр номнар үндүрер болза эки. / Идегел МОНГУШ. Чурукту ГигаЧатка чуруткан. “Шын” №29 2026 чылдың июль 30