МБДОУ»Хаптагайский ЦРР детский сад «Хомусчаан» им.А.С.Захаровой»
Лайфстайл · 13 апреля 2026 г.
Төрөппүттэргэ сүбэ. — 13 апреля 2026 г. в 12:14:18.315
Төрөппүттэргэ сүбэ. «ОҔО УОННА ГАДЖЕТ» Гаджет диэн улахан дьон уонна оҕолор күннэтэ туттар аныгы техникаларын араас көрүҥэ: мобильнай телефон, планшет,ноутбук... буолар. Оҕо-аймах 90 %-на гаджет араас көрүҥүн күн аайы туттар. Сааһыттан тутулуга суох гаджет оҕоҕо туһалаах эрэ буолбакка, буортута эмиэ элбэх. Оҕону гаджеттан хааччахтыырга 10 сүрүн биричиинэ баар: 1. Эт-хаан өттүнэн сайдыытыгар буортулаах (уойуу, сис тоноҕоһо токуруйар, харахтара мөлтүүр, тыла сайдыбат). 2. Төрөппүт уонна оҕо сыһыаннарыгар сабыдыаллыыр. 3. Гаджеттан тутулуктаах буолар (оҕо настроениета гаджеты туттар эрэ кэмигэр көнөр, атын тугу да интириэһиргээбэт буолар). 4. Түүн аанньа утуйбат (утуйуох 2 чаас инниттэн гаджеты көрбөт ордук диэн быраастар сүбэлииллэр, оҕо ньиэрбинэй системата күүрэр, сатаан босхо ыыппат). 5. Үөрэҕэр ыарырҕатар. 6. Дьону кытта кыайан кэпсэппэт, бодоруһууга киирбэт (сатаан саҥарбат оҕо дьону кытта кыайан өйдөспөт, санаатын сайа эппэт, наадыйбат). 7. Психическай кэһиллиигэ тиэрдиэн сөп. 8. Агрессивнай буолар. 9. Истерикалыыра элбиир. 10. Социальнай тревожноһа үрдүүр. Үгүс төрөппүт оҕотун аралдьытаары телефоҥҥа ойуулук (мультфильм) эбэтэр оонньуу холбоон биэрэр. Ол эрээри, оҕо төрөппүтүгэр мэһэйдэспэккэ өр кэмҥэ телефон көрөрө буортулааҕын өйдөөн, хонтуруолга ылыахха наада. Оҕо телефоҥҥа убаныытын хайдах тохтотуохха сөбүй? Гаджеттары биэриэх оннугар оҕолорго остуоруйа кэпсиэххэ, кинигэ көрдөрүөххэ, сайыннарар оонньуулары оонньуохха сөп. Бары бииргэ уруһуйдаан, таһырдьа оонньоон, араас сири-дойдуну көрөн бириэмэни туһалаахтык атаарар оҕоҕо ордук туһалаах буолуо. Төрөппүт өйдөө! 1. Оҕо гаджекка убаныыта - төрөппүт оҕо иллэҥ кэмин сөпкө тэрийбэтиттэн тахсар. Оҕо интириэһин, билэр-көрөр баҕатын уһугуннарааччы төрөппүттэр буолаллар. Оҕолоргутун кытары элбэхтик кэпсэтиҥ, санааҕытын үллэстиҥ. Оҕо дьиэтигэр сүүрэн-көтөн, наада буоллаҕына хаһыытаан-ыһыытаан, ытаан, ыстаҥалаан чувствотын таһаарарын көҥүллээҥ. 3.Оҕо баҕатын самнарымаҥ, хам баттаамаҥ. 4.Оҕоҕутун саастылаахтарын уонна улахан дьону кытта кэпсэтэ, билсиһэ, алтыһа үөрэтиҥ. 5.Оҕо бэйэтин сыаналанарын (самооценка) үрдэтиҥ. 6.Хайҕабыл, манньа быһыытынан телевизоры, телефону, ноутбугу көрдөрүмэҥ. Бириэмэни тутуһуннарыҥ! 3-4 саастаах оҕо - нэдиэлэҕэ 1- 3 төгүл 10-15 мүнүүтэ устата, 5-6 саастаах оҕо - күҥҥэ 1-дэ 15 мүнүүтэ устата, 7-8 саастаах оҕо- күҥҥэ 1-дэ 30 мүн устата көрүөн сөп. ЭҺиэхэ анаан сүбэни суруйда уҺуйаан педагог-психолога: Гаврильева А.В.