МБДОУ « Тыллыминский детский сад «Кунчээн» им. Д. Ф. Тимофеевой»
Лайфстайл · 26 октября 2026 г.
Харандааһы сөпкө тутарга кыра оҕону үөрэтии — оҕо илиитин былчыҥнарын сайыннарыыга уонн...
Харандааһы сөпкө тутарга кыра оҕону үөрэтии — оҕо илиитин былчыҥнарын сайыннарыыга уонна кэнэҕэскитин оскуолаҕа сөпкө, сылайбакка суруйарыгар олус суолталаах. Сөптөөх тутуу (пинцетнай дуу, үс тарбах дуу тутуута) үксүн 3-4 сааһыгар эрэ олоҕурар, ол иннинэ оҕолор харандааһы куруук ытыстарыгар хам туталлар. Оҕону сөпкө тутарга үөрэтэр саамай көрдөрүүлээх уонна судургу ньымалар: 1. «Утуйбут тарбахтар» ньыма (салфетка көмөтүнэн) •кыра гына бүк тутуллубут салфетканы эбэтэр кыра баатаны (ватнай дискэни) оҕо чыпчаххай уонна аата суох тарбахтарын анныгар уурабыт. • Оҕо ол салфетканы ытыһыгар кыбытан тутуохтаах. • Орпут үс тарбаҕынан (улахан, ыйар уонна орто тарбах) харандааһы сөпкө тутан ылар. Бу ньыма улахан уонна ыйар тарбахтар харандааһы хам туталларыгар наадата суох атын тарбахтар мэһэйдииллэрин суох гынар. 2. «Ытыс кэпсээнэ» эбэтэр оонньуу ньымата • Оҕоҕо быһааран биэриҥ: «Ыйар уонна улахан тарбах — ийэлээх аҕа, кинилэр харандааһы төбөтүттэн уураан ылаллар. Орто тарбах — эбээ, кини харандааһы анныттан өйүүр. Карандааһы олус күүскэ хам тутума, кини салгын сиэтин». 3. Тутууну бэлэмниир атын тэриллэр • Үс кырыылаах харандаастар: Кыра оҕоҕо төгүрүк буолбакка, лаппа улахан үс кырыылаах (утолщенные трехгранные) харандаастары атыылаһыҥ. Кырыылара тарбахтар ханна сытыахтаахтарын бэйэлэрэ «көрдөрөн» биэрэллэр. • Анал насадкалар (тренажердар): Силиконтан оҥоһуллубут, тарбахтар киирэр уйалаах анал насадкалары харандааска кэтэрдиэххэ сөп. Кинилэр тарбаҕы атыннык тутар кыаҕы биэрбэттэр. • Кыра восковой мелоктар (мелки): Харандааһы уһун буолан оҕо ытыһыгар хам тутар буоллаҕына, восковой харандааһы (мелками) кылгастык тоһутан биэриҥ. Кылгаһы ытыһынан тутар табыллыбат, ону оҕо хайаан да үс тарбаҕынан ыларга күһэллэр. Илии моторикатын сайыннарыы (бэлэмнэнии) Харандааһы тутуон иннинэ оҕо илиитин былчыҥнара сайдыахтаахтар. Ол туһугар бу оонньуулары оонньотуохха сөп: • Насадкалаах пипетканан ууну оботторон ылыы уонна атын иһиккэ кутуу. • Таҥас ыйыыр прищепкаларынан оонньуу (кинилэри тутан аһыы-сабыы тарбах күүһүн сайыннарар). • Пластилинынан үлэ, кыра оҕуруолары, курууппалары тарбаҕынан хомуйуу. • Кумааҕыны үнтү тардыы уонна кумааҕыттан төгүрүк мээчиктэри ытыһынан төкүнүтүү. Сүрүн быраабыла: Оҕону күүһүлээн, аҥардас «сөпкө тут!» диэн мөҕөн үөрэппэттэр. Барыта оонньуу нөҥүө буолуохтаах. Оҕо илиитэ сылайдаҕына, сынньатыҥ, тарбахтарыгар массажта оҥорун.