Төрөппүттэр, оҕоҕут инникитин туһугар өйдөтөр үлэни ыытыҥ! — 12 июня 2026 г. в 00:45:11.938
Төрөппүттэр, оҕоҕут инникитин туһугар өйдөтөр үлэни ыытыҥ! Бу күннэргэ куоракка оскуоланы бүтэрээри сылдьар оҕолор "Чэпчэки харчы" ("Легкие деньги") диэн ханна баҕар аһаҕастык тарҕанар биллэрии нөҥүө наркотиктаах тутулуннулар. Бүтэһик чуораан кэннэ уолаттар хаайыыга бардылар, инники кэскиллэрэ быстах санааттан быһылынна. Киһи сүрэҕэ хайдар дьулаан суола... Убаастабыллаах төрөппүттэр, биһиги оҕобутун көрөр-истэр, харыстыыр, үөрэтэр эбээһинэстээхпитин бары билэбит. Улуустааҕы сокуоннай саастарын ситэ илик оҕолор дьыалаларын көрөр хамыыһыйаҕа сырыы аайы элбэх төрөппүт кэлэр. Үгүс көрүллэр дьыала оҕо үөрэх кэмигэр 10 чаастан, сайыҥҥы кэмҥэ 11 чаастан киэһэ төрөппүтэ суох сылдьыытыттан итиэннэ паспоры государственнай суолталаах докумуон диэн ситэ өйдөбөтүттэн тахсар. Ол курдук, оҕо 14 сааһын туолуутугар паспорын ылбакка хаалыыта, паспорын сүтэриитэ (ордук билигин экзаменнар кэмнэригэр) уо.д.а. түбэлтэ бэлиэтэнэр. Маны барытын төрөппүт болҕомтоҕо ылан, өйдөтүү үлэтин ыытан судургутук быһаарар, туоратар сэмэлэрэ. Билиҥҥи кэмҥэ улахан холуобунай буруйдар тахса тураллар. Холобур, оҕо ханна да барбакка, уу-чуумпутук хоһугар олорон эрэ буруйу оҥорор, ону буруйу оҥорбут курдук санаабат да буолуон сөп. Куйаар киэҥ ситимигэр араас сайт, чат, оонньуулар бааллар, онно оҕону хонтуруоллуур олус уустук эрээри, манна үлэ барыахтаах. Бу оҕону кытта аһаҕастык кэпсэтэр сыһыан олохтоммут буоллаҕына кыаллар суол. Интернекка киирэн бобуулаах сайтар испииһэктэрин көрүҥ, билиҥ. Холобур, экстремискэй “Синий кит” диэн телеграмм-каналга чатка, “Robolox” диэн оонньууга киирэннэр учуокка турбут оҕолор бааллар. Төрөппүт билигин “Информационная безопасность”, “Запрещенные сайты” диэн тиэмэлэри билэр буолуохтаах. Оччоҕо эрэ оҕотун харыстыыр кыахтаах. Билигин сайын оҕо араас быһылааҥҥа түбэһэрэ элбиир кэмэ. Куоракка олус сэрэхтээх. Холобур, "Чэпчэки харчы" ("Легкие деньги") диэн ханна баҕар аһаҕастык тарҕанар биллэриилэр бааллар. Манна "биир сиртэн биир сиргэ сээкэйи илдьэн биэр уонна биһиги эйиэхэ 15 тыһыынча биэрэбит" дииллэр. Бу угаайыга (халяваҕа) оннооҕор ыччат да, улахан да киһи киирэн биэриэн сөп. Бу күннэргэ куоракка оскуоланы бүтэрээри сылдьар оҕолор ити биллэрии нөҥүө наркотиктаах тутулуннулар. Бүтэһик чуораан кэннэ уолаттар хаайыыга бардылар, инники кэскиллэрэ быстах санааттан быһылынна. Киһи сүрэҕэ хайдар суола... Төрөппүттэр, бука диэн оҕолоргутугар болҕомтолоох буолуҥ, сокуоннай саастарын ситэ илик оҕолор өйдөрө-санаалара, эттэрэ-сииннэрэ ситэ сайда илик. Матасыыкылы ылан биэримэҥ. Элбэхтик кэпсэтиҥ, бииргэ сылдьыҥ, оҕоҕут сүрэҕэр суолла арыйыҥ, оччоҕо барыта этэҥҥэ, инникибит эрэллээх буолуоҕа. ✍️Мария Винокурова, «Оҕо саас сирдьиттэрин (Навигаторы детства)» улуустааҕы координатора