Оюн "Аскак-кадай" -

Оюн "Аскак-кадай" - тыва чоннун ойнаар солун оюннарыныӊ бирээзи. Бо оюн шимченгир болгаш үргүлчү чүгүрүп, маӊнап тургаш ойнаар оюн. Ойнаар чуруму мындыг: Бир кижи «согур-аза» болур, бир кижи-уруглар «иези» болур, өске артканнары-«уруглары» болур. Оюннун сорулгазы. «Согур аза» «иениӊ» уругларын тудуп алырын кызыдар, «иези» уругларын камгалап, «согур-азага» бербезин кызыдар, а уруглар база-ла «согур-азанын» холунга кирбезин оралдажыр. «Согур-азанын» холунга кирген кижи оюндан казыттынар. «Ие» хамык «ажы-төлүн» соонга шууштур туттунуштуруп алыр. «Согур-аза» чедип келгеш, «ие»-биле шайлаан улус өттүнүп чугаалажыр: Аскак-Кадай: Экии!(чолукшуур) Ава: Экиивеӊер, кырган-авай! (чолукшуур) Аскак-Кадай: Артында кым боор? Ава: Көгээржиим-дир! Аскак-Кадай: Көгээржииӊниӊ артында? Ава: Көгээржиимниӊ хөлегези-дир! Аскак-Кадай: Хөлеге артында хөлзеп турар кымнар боор? Ава: Уругларым-дыр! 1 дугаар турар уругга келир. Аскак-Кадай: Мээӊ уктарым даарап бээр сен бе уруум? 1 уруг: Чок! 2 дугаар уругга келир. Аскак-Кадай: Мээӊ аалымда инектеримни саап бээр сен бе уруум? 2 уруг: Чок! Аскак-Кадай: Мээӊ хоюм кадарып бээр сен бе оглум? Оол: Чок! Аскак-Кадай: Чоп кончуг хоранныг чүвелер боор! Адыр, авазындан былаап алгаш барайн мен. Авазы уругларын камгалай туруп алыр, а Аскак-Кадай оларже карак-кулак чок халдап эгелээр. Шупту улус Аскак-Кадайга туттурбас дээш дезип маңнаар, бот-боттарынга дузалажыр, авазы уругларын бербес дээш кызар. Дезип маңнаарда, улус тударда аал коданының кызыгаарындан эртпес. Уруглар тударынга Аскак-Кадайга чүгле 10 минут бээр. Тудуп алган кижизин Аскак-Кадай өөнге сугар. Туттурган улусту шиидер (чаңгыс бут кырынга 5-6 минута турар). Чаңгыс-даа уруг туттурбаанда, авазын шаңнаар.