БОЛГАН ТАВАРЫЛГАЛАР.
БОЛГАН ТАВАРЫЛГАЛАР. РУЛЬ БЫЛААЖЫР КАДАЙ. Кызылда чаа-ла өг-бүле тудуп чурттай берген бир эр Сүт-Хөл кожуунда чурттап чоруур ада-иезниҥ аалынга сиген кылчып, каш хүн турупкаш, орай кежээ чанар деп барган. Ынчан өдекте сараадын тургузуп алганынга өөрүп, шайлап олурган улус аразындан тыва шимени ийи-үштү чооглапкан "көөр" честези, чуржузун доктаадып, чагаан-дыр: - Орай дүне орукка чорба, чуржу. Аалга хонуп алгаш, 6 шакта хаптар болбазыкпе. Дүн чоруктуг хей чүвелерге орукка таваржып болур, айыылдыг болгай. - Чоруп олурайып, анаа-анаа. Эртен ажылдаар болгай мен, шөлээм төнген. Кады чоруур эш болза харын - деп, ол ынавайын барган. Аҥаа эш болуп чоруур кижи-даа тывылбас хире апарган. Жигулизин ажылдаткаш, авазыныҥ суп берген ак чемин, эъдин артыкы олутка салып алгаш, шимчеп үнүп чыдырда, честези бо таакпы чырыктапкан холун былгап кылаштап олурган. - Ынчаарга мындыг эвеспе, чуржу, бээр дыҥна. Чайлаттынмас чүве-дир, көөрүмге, дөмей-ле таваржыр-дыр сен. Артты ашкаш, кудургайлап бадыпкаш, дески орукка кээриҥге, херээжен кижи дозар эвеспе. Олуртур хамаанчок, тура-даа душпес сен. Шуут коргуп болбас. Шыырак кижи алдырбайын баар боор сен, таптыг чоруур сен көрем - дээш, ооҥ эктин часкагылааш, үдеп каан. Чадаананы, Адап-Төштү эрткеш, шагзырап, уйгузурай бергенин эскерип кааш, магнитофонун алгыртып алгаш, деҥге ырлап шаап олурарга, шынап-ла машина чырыынга кижи дурзүзү ырактан көстүп келген. Эр-кызын-даа херекке албайн, турбас сен дээн болгай дээш, шаап эрте берген. Элээн халдып бар чыдырда, хенертен ооҥ рулюн бир кижи былаажы берген дег болу берген. Кижи боду-даа, холдар-даа көзүлбес, ол хирезинде күштүү кончуг кылдыр ол-бо талазынче долгап-ла эгелээн. Кижиҥ кортпас сен дээн болгай дээш, хыйланып, кончуттунмушаан, бар шаа-биле күштежип, орук кыдыынче үндүр халытпас дээш, былаажып чорааш, мүн-не тиилеп алган хире- руль чиигеп келген. Чүрек чайлып кал часкан тиккиҥейнип чоруурун ам-на эскерип, соҥга чодар союндаа-биле дерин чоттунуп, тура дүшпейн чоруп ора-ла, чоорту оожургап алган. Хоорайга 5 шак ажа дүжүп чорда, кире халдып келген. Бажыҥынга келгеш, оглун эмзирип чыдар кадайынга ыытавайын, 6 шак ажарын манап алгаш, артыжанып каапкан. Каш хонганда честези келгеш, мөге-шыырак чуржузун мактап, черле дуне орукка чорбазын катап база чагып каан. Ольга Куулар Тыва дылда фэн-шуй каттыжылгазыныҥ специализи номчуп таныштырган.