"Авамга тураскаал" деп ырының төөгүзү — 11 сентября 2026 г. в 16:52:12.883
"Авамга тураскаал" деп ырының төөгүзү Санал-оналдың өскертилге чок дорт дөзү — ссылканы ажыдар Бо ырының төөгүзүн бистиң хүндүткелдиг башкывыс, мээн акым, башкым, Сүт-Хөл кожууннуң Ыдык ырызының сөзүн бижээн Куулар Монгун-оол Бораевич мынчаар чугаалаан чораан кижи. «Авамга тураскаал» деп ыры 1963-64 чылдарда тыптып келген. Автору Артем Ховалыг, Бора-Тайга чурттуг. Артем Ховалыг 1961-63 чылдарда Совет Армияга эр кижиниң хүлээлгезин эрттиргеш чанып тура авазынче чагаа бижээн. «Мени дээш, мени көрүксээш шыдамайн тур боор сен, ынак авай. Көрүшпээнивистен бээр 3 чылдың нүүрү болду. Чер доңаттап турар үеде чеде бээр мен. Мени уткуп алыр сен. Ужурашкыже, ынак авай!» деп чагаазын бижээш чоргускан. Хөөкүй иези оглунуң чагаазын алгаш күскүн ортаа айы — октябрьда хүннүң-не даң бажында тургаш, шайын үстүн оран-таңдызынче чажып, оглу дээш чалбарып турган. Борбак бажыңынга чааскаан чурттап турган. Бир хүн кожалары көрүп турарга, хөөкүй ие ол эртен чажыг чажывааны билдинген. «Канчап барган чоор?» — деп каразып бажыңынче кирип кээрге, хөөкүй ава ол дүне эртир удуй берген болган. Ол-ла хүн кожалары дүвүреп турда, оглу шеригден чедип келген... Ынак авазынга тураскаадып ол ырыны Артем бижип каан. Үр-даа болбаанда ол ыры бүгү Тывага тарай берген. Ырының автору аравыста чок-даа болза, ыры бүгү Тываның чонунуң ынак ырызы болу берген, езулуг ол үениң, амгы үениң, келир үениң ХИТ ырызы. Кожууннар, чер бүрүзү бодунуу-биле ырлап турары, ында багай чүве чок. Ынчалза-даа оон авторун билип, сактып алыры артык эвес. Ырыны чон утпас болза-ла, автор кезээде МӨҢГЕ чоруур!!! — Тыва Республиканың культуразының алдарлыг ажылдакчызы Эрес Борбак-оолович Куулар. Тыва ырылар | @channel_tuvamusic