Вилюйский краеведческий музей им.П.Х. Староватова
Образование · 31 августа 2026 г.
*Андрей ГРИГОРЬЕВ-Тута, Арассыыйа Дьоруойа: «Икки илиибин уунан» өйүүбүн"* — 31 августа 2026 г. в 11:12:02.636
*Андрей ГРИГОРЬЕВ-Тута, Арассыыйа Дьоруойа: «Икки илиибин уунан» өйүүбүн"* -Петр Шамаевы эдэр ыччат лиидэрин быһыытынан АБДь-га барыам да инниттэн билэрим. Ол эрээри, айах атан кэпсэппэтэх, билсибэтэх киһим буоллаҕа. Кэлин Арассыыйа Дьоруойа буолан баран, улууһум дьаһалтатын үлэһиттэрин сүбэтинэн Бүөккэ Москубаҕа байыаннай госпитальга сыттаҕына баран көрсүбүтүм. Пехотаны утары миинэҕэ атаҕын тоҕо тэптэрбит этэ. Ханнык туһаайыыга, хайдах- туох чааска уо.д.а. сылдьыбыппытын кэпсэттэхпит дии. Бэрт боростуой, судургу майгылаах, эйэҕэс-дьэллэм уол эбит. Этэргэ дылы, "братья по оружию" буолан, кэпсэтэр уопсай тиэмэбит да элбэх буоллаҕа. Хайа, уонна АБДь да инниттэн өрөспүүбүлүкэ улахан салайар дуоһунаһыгар улэлии сылдьыбыт киһи буолан, көрүүтэ-истиитэ букатын атын, киэҥ эбит этэ. Уопсайынан, госпиталларга сылдьан элбэх уолу көрсүбүтүм. Ол кэнниттэн Бүөккэни (сороҕор байыаннай позывнойунан "Шамай" диибит) кытта сибээспитин быспакка баччаана диэри тутуһан кэллибит. Кини миэхэ дойдубар Нурбаҕа- дойду Верховнай командующайа туттарбыт диэтигэр - кэлэн ыалдьыттаан барбыттааҕа. Ол саҕана кини быыбарга турунаары сылдьарын саҥа билбитим. Ону бэркэ сэҥээрэн истибитим, наада буоллаҕына "икки илиибин уунан" туран көмөлөһөргө бэлэммин эппитим. Эбэн эттэххэ, кини биһиэхэ ньурбаларга күтүөт ээ... Бу алтыһан кэлбит кэммит устата Бүөккэни эппит тылын энчирэппэккэ толорор, биир көнө сүрүннээх, санаабытын тиһэҕэр тиэрдэн тэйэр киһи эбит диэн бигэ өйдөбүллээхпин. АБДь хаһан эрэ бүтүө турдаҕа, дьэ онно уолаттарбыт төннөн кэлиэхтэрэ. Сахалар онно элбэхпит. Туох кистэлэ кэлиэй, олор ортолоругар эт-хаан, уйулҕа-ньиэрбэ өттүнэн улаханнык эмсэҕэлээбит, сатарыйбыт, кими да билиммэт-истибэт буолбут да дьон баар буолуохтара. Оттон биһиги - ол тыйыс сирдэргэ сылдьан кэлбит дьон - үөһэттэн хамаанданы, тыйыс модьуйууну, сугэ-балта тылы истэ-ылына үөрэммит дьоммут. Ааттыыры-көрдөһөрү, үтүө тылы көнөтүнэн ылыммат-билиммэт дьон эмиэ көстүөхтэрэ. Бу маннык балаһыанньаҕа "Госдума дьокутаата" диэн үрдүкү статустаах, "ол дойдуну" илэ көрбүт уонна ааспыт, өр кэм устата ыччат салайааччытынан үлэлээбит бэйэбит киһибит дьайыыта-сабыдыала олус улахан буолуо дии саныыбын. Маны тэҥэ, байыаннай дьайыы бэтэрээннэрэ уонна кинилэр дьиэ кэргэннэрэ сокуон өттүнэн көмүскэллээх буолалларыгар, эйэлээх олоххо адаптацияланалларыгар, реабилитацияны ааһалларыгар, эминэн-томунан, протеһынан уо.д.а. хааччыллалларыгар үрдүкү таһымҥа олус элбэх үлэ эрэйиллэр. Эбэн эттэххэ, кэнники сылларга дойдубут улахан куораттарыгар, холобур Москубаҕа, сырыттахха, сахаҕа сыһыан букатын атын буолбута тута биллэр. Урут биһигини билбэт буоллахтара. Били "разведкаҕа бииргэ барыахха сөп киһи" диэбиккэ дылы, билигин сахалары ханнык баҕарар тыйыс, уустук сорудахтан толлубат, хорсун-хоодуот, бойобуой, киһи бүк эрэнэр дьонун курдук ылыналлар. Ханна да тиийбитин иһин - аан аһаҕас, үөрэ көрсөллөр. Госдумаҕа эдэр саха киһитэ - АБДь Дьоруойа - дьокутаат буоллаҕына, Сахабыт сирэ онтон бэрт элбэҕи сүүйүөн сөп дии саныыбын.