– Кешенең кылган гамәлләре кайчаннан языла башлый соң: 7 яшь тулгачмы әллә иртәрәкме?
– Кешенең кылган гамәлләре кайчаннан языла башлый соң: 7 яшь тулгачмы әллә иртәрәкме? – Кеше балигълык яшенә җиткәч, фәрештәләр яза башлый. Имам Әхмәдтән китерелгән хәдистә: «Өч төрле кешедән каләм күтәрелгән: уянганчыга чаклы йоклый торган кешедән, балигълык яшенә җиткәнче сабый баладан һәм акылы кергәнче акылы киткән кешедән». Ягъни йоклаган вакытта, балачакта һәм акылы зәгыйфь кешенең гөнаһлары язылмый. – Дәфтәргә язылмый торган гамәлләр бармы? – Начары да, яхшысы да языла, әмма Раббыбыз безгә карата шундый мәрхәмәтле. Адәм баласы гөнаһ кылгач, ул шундук язылмый. Әгәр адәм баласы бер изге гамәл эшләсә, аңа фәрештә ун савап яза. Әгәр яман эш эшләсә, сул яктагы фәрештә язарга тотынганда, уң яктагысы: «Алты сәгать буе язмыйча тор, бәлки ул үкенер, тәүбә итәр», – дип киңәш бирә. Әгәр кеше тәүбә итсә, Аллаһтан гафу-истигъфар сораса, ул гөнаһлы гамәле язылмас. – Уйнап яки шаярып кына кылган гамәлләр дә языламы? Аларның һәркайсы өчен дә җавап бирәсе булачакмы? – Бу дөнья – сынау урыны ул. Мин шаярып кына эшләдем, әйттем, дип булмас. Барча сүзләр, гамәлләр язылып барыла шул. «Әл-Инфитар» сүрәсенең 11–12 нче аятьләрендә: «Югыйсә сезнең өстегездә гамәлләрегезне һәм сүзләрегезне күзәтеп торган сакчылар бар. Сез кылган (олы-кече) нәрсәләрне (бөтенесен) беләләр (язалар)», – диелә. – Кеше үлгәч, гамәл дәфтәре ябыла, дибез, әмма ул мәрхүмгә әҗер-савап китерүдән туктыймы? – Юк, пәйгамбәребезнең (с.г.в.) Мөслим хәдисләре җыентыгында китерелгән сүзләре бар моңа карата: «Әгәр дә мөселман кеше үлсә, аның өч төрле гамәленнән кала барысы да туктый, ягъни әҗер-савап язылмый башлый. Өч төрле гамәл ул «сәдака җәрия, файдалы гыйлем һәм дога кылучы изге бала». Сәдака җәрия – туктаусыз языла торган савап. Мәсәлән, кеше мәчет яисә мәдрәсә, юл, чишмә салып калдырган ди. Алар белән кулланган саен савап языла. Кеше файдалы гыйлем калдырса, китап язган булса, әлеге гыйлемнән файдаланган саен, мәрхүмгә әҗер-савап барып ирешер. Догага өйрәткән бала-оныгының догасы да аңа килеп ирешәчәк. Боларның барысы да мәрхүмнең савапларын арттыра. Бары тик Кыямәт көнендә генә гамәл дәфтәрләре гомумән ябыла. https://vatantat.ru/news/avap-birase-gamal-daftare-kaican-iabyla-119627