Бастакы хаартыскаҕа, 51 сыл анараа өттүгэр, Бүлүү оройуонун
Бастакы хаартыскаҕа, 51 сыл анараа өттүгэр, Бүлүү оройуонун "Күүлэт" совхоһун үлэһит уолаттара 1975 сылы көрсө сылдьабыт. Иккис хаартыскаҕа оройуоммут «Октябрь суола» хаһыатын 1973 сыллаахха, 52 сыл анараа өттүгэр, ахсынньы ый 20 күнүгэр тахсыбыт нүөмэрэ көстөр. Бу хаһыат бастакы балаһатыгар биһиги кылаас, Бүлүү оройуонун 1 Күүлэт орто оскуолатын бүтэрээччилэр, оройуоммут оскуоланы бүтэрээччилэригэр «дойдубутугар-совхозтарбытыгар үлэлии хаалыаххайыҥ» диэн ыҥырыыбыт тахсыбыт. Үһүс хаартыскаҕа ыҥырыылаах 1 Күүлэт орто оскуолатын 1974 сыллаахха үөрэнэн бүтэрээччилэр. ТЫА ХАҺААЙЫСТЫБАТЫН УОННА АСТЫЫР-ҮӨЛЛҮҮР САЛАА ҮЛЭҺИТТЭРИН КҮНҮНЭН ИСТИҤ- ИҺИРЭХ ЭҔЭРДЭ! КИҺИ КИҺИННЭН КИҺИ БУОЛАР... Биһиги оскуоланы бүтэрэр кэммитигэр, "оскуола- производство- үрдүк үөрэх" диэн ыҥырыы баара. Оскуоланы бүтэрээччилэр хайаан даҕаны, икки сыл тыа хаһаайыстыбатыгар үлэлээн баран, үөрэххэ туттарса бараллара. 1973 сыллаахха, күһүөрү кыһын, "Күүлэт" совхоз партийнай тэрилтэтин сэкэрэтээрэ Алексей Капитонович Павлов кэлэн, оскуолаҕа биһигини кытта көрсүһэн, кылааһынан бары совхозка үлэлии хаалыҥ диэн кэпсэттэ. Эбиитин, оройуон бары оскуоланы бүтэрээччилэригэр, совхозка үлэлии хаалыаххайыҥ диэн, оройуон үрдүнэн ыҥырыыта таһаарыҥ диэн сүбэлээтэ. Биһиги барытыгар үөрүүнэн сөбүлэһэн истибит. Оскуоланы бүтэрээччилэргэ ыҥырыыбыт, оройуоммут "Октябрь суола" хаһыатыгар, бастакы балаһаҕа тахсыбыта. Онон, ыҥырыылаах дьон буоларбыт быһыытынан, совхозпутугар үөрэ-көтө үлэлии хаалбыппыт. Ити кэмҥэ, култуура үлэтин бэтэрээнэ, сүрдээҕин ытыктыыр, сүгүрүйэр киһим Егор Семенович Васильев "Шасси" Т-16 тыраактарынан ферматтан Арыы сыаҕар үүт таһар этэ. Оруобуна, мин киниэхэ куруусчутунан анаммытым. Кыра эрдэхпиттэн ытыктыы, толло көрөр киһибин кытта биир сайыны быһа, биир тылы булан олус үчүгэйдик үлэлээбиппит. "Шасси" тыраактары ыытарга үөрэппитэ. Кинини кытта үлэлиир олус интэриэһинэй этэ, ол иһин бу үлэбин наһаа сөбүлээбитим. Мин сүрүннээн "Дириҥ" диэн ааттаах фермаҕа көөнньербө оҥорооччуннан, от ыйаан түҥэтээччиннэн, ынах сааҕын таһаарааччыннан үлэлээбитим. Оччолорго ферма үлэтэ барыта кыһыл илииннэн үлэлэниллэрэ. Көөнньөрбө оҥорорбор, уубун оҕуһунан "Дириҥ" күөлтэн баһарым. Күһүн оҕуһум сотору-сотору сүтэн хаалан эрэйдиирэ. Ону алаастары кэрийэн, көрдөөн булан, син биир уубун баһан тэйэрим. Захар Томскай, Мария Тонгоесова, Степанида Максимова курдук тарбахха баттанар, үтүө-мааны, үлэлэринэн эрэ аатырар ыанньыксыттары кытта биир хотоҥҥо үлэлээбиппит. Кэлин Василий Прокопьевич Захаров диэн, киһи быһыытынан олус сэмэй, көнө сүрүннээх үтүө киһиэхэ, бэртээхэй тырактарыыска куруусчутунан үлэлээбитим. От-мас тиэйэрбит. Оччолорго симиэнэннэн үлэлиирбит, бырааһынньык, өрөбүл диэн суох буолара. Совхозтар муҥутуур сайдан, дьон олоҕун уйгута лаппа тупсан турар кэмэ этэ. Хас тыа хаһаайыстыбатын бырааһынньыгын ахсын, кыһамньылаах үлэм иһин, совхозпут 1 Күүлэттээҕи отделениетын салалтатыттан харчыннан бириэмийэ ыларым. Бириэмийэбит 60 солкуобай буолара. Ол кэмҥэ улахан харчы этэ. Совхозка үлэлии кэлээппин кытта, 1 Күүлэт нэһилиэгин хомсомуолун тэрилтэтин ll- с сэкэрэтээринэн талбыттара. Сүрүн үлэм диэн, нэһилиэк хомсомуолларыттан усунуостарын хомуйан, совхозпут киинигэр Тылгыны нэһилиэгэр, совхоз хомсомуолларын тэрилтэтин сэкэрэтээригэр Христина Егоровна Ивановаҕа (Татариноваҕа) ыытыы, истиэнэ хаһыатын таһаарыы, ыччат сынньалаҥын тэрийии этэ. Федотов Валентин диэн табаарыспынаан кулуупка сынньалаҥ киэһэлэрин тэрийэн ыытарбыт. Ол тэрээһиннэрбитин Сэбиэт бэрэссэдээтэлиттэн Василий Алексеевич Пахомовтан көҥүллэтэн ыытарбыт. Кулууп күлүүһүн биһиэхэ туттаран кэбиһэллэрэ, онон сынньалаҥ киэһэлэри ыытыы биһиги эбээһинэспит курдук буолан хаалбыта. Сынньалаҥ киэһэлэрбитин ыытан баран, кулууппут күлүүһүн, кулууп үлэһитин почтатын дьааһыгар түһэрэн ааһарбыт.