Онтон ыла, эр киhи элээмэтэ буолан аҕабынаан, убайдарбынаан кустаан киирэн барбытым. Аҕ...
Онтон ыла, эр киhи элээмэтэ буолан аҕабынаан, убайдарбынаан кустаан киирэн барбытым. Аҕам уонна убайым Вадим курдук бэргэн ытааччы даҕаны буолбатарбын, ардыгар сыыhан, сороҕор табан ортоhуор ытыаhыт буолан, син бэйэм өлүүбүн бултаан сылдьыбытым. Арыый улааппытым кэннэ, аҕам биир уостаах сүүрбэлээх сааны туттарбыта, онтон икки уостаах уон алталаах “ИЖ” сааламмытым. Аҕам биэнсийэҕэ тахсарыгар, үөhэ – аллараа уостаах “ТОЗ” сааны бэлэхтээбиттэрэ. Ол сааны аҕам миэхэ биэрбитэ. Бу саабынан бэркэ табыллан бултуур этим. Кэлин үөрэххэ барарбар, саабын убайбар Сашаҕа биэрбитим, ол аҕабыт саата Орто Халымаҕа тиийэн, төhөлөөх андыны, куhу – хааhы сууhарбытын айбыт таңара бэйэтэ билэн эрдэҕэ. Аҕам олус бэргэнник ытара, көтөн даҕаны иhэр куhу, олорор даҕаны куhу олох сыыспат этэ. Бэл күөл ортотугар уста сылдьар куhу тозовканан тэhэ ытан ылара. Бэйэтин кытта илдьэ сылдьан, булт мындырдарыгар, айылҕаҕа сүгүрүйэргэ, айылҕаны харыстыырга, таптыырга үөрэтэрэ. Күhүн куобахха туhах иитэрбит. Оскуолам кэнниттэн, ол туhахтарбытын көрө буутум быстарынан сүүрэрим. Бииргэ мас көтөрдүүрбүт, ол сылдьан ардыгар куобахха түбэhэрбит. Аҕам булка уhуйбута, айылҕаҕа ыкса сыhыарбыта, кэлиңңи олохпор туhалаабыта саарбаҕа суох. Иккис кылааска үөрэнэ сырыттахпына, аҕам Анемподист Софронов икки томнаах кинигэтин аахтара биэрбитэ. Аахпыппыттан ордук өйбөр хатаммыта “Куоратчыт” диэн кэпсээн. Кэпсээн сүрүн дьоруойун Ыстапааны аhынан ааҕа – ааҕа ытыыр этим ээ. Хайдах эрэ, кэпсээңңэ кэпсэнэр барыта миигинниин буолбут курдук, Ыстапаан оннугар мин эрэйдэнэ – буруйдана сылдьарым курдук саныыр этим. Оҕотук өйбөр – санаабар ити бэлиэ хаалларан буолуо, арыгы иһиэхпин уонна хаартыга оонньуу үөрэниэхпин олох баҕарбат этим. Онон баччааңңа дылы арыгы испэппин, хаарты оонньуутун олох сатаабаппын. Уус уран айымньы кистэлэң күүhүнэн төрөппүттэрим ииттэхтэрэ ол. Миигин сыанаҕа аан бастаан таhаарбыт киhинэн аҕам буолар. Алтыс кылааска кини биhиги кылааспыт салайааччытынан үлэлээбитэ. Оскуолаҕа кылаастар икки ардыларыгар, уус-уран самодеятельноhы көрүүгэ күрэх буолара. Аҕам хантан эрэ илиигэ кэтэн хамсатар куукула булбут этэ. Ону миэхэ илиибэр кэтэрдэн хамсаттаран, остуол анныгар саhыаран олордон «Хотугу сулус» сурунаалтан көрдөөх кэпсээннэри аахтарбыта, итини таhынан, биирдэ сыанаҕа эмиэ «Хотугу сулус» сурунаалтан нойосуус үөрэттэрэн, көрдөөх кэпсээни кэпсэттэрбитэ. Онтон ийэм, оскуоланы бүтэрэн ханна үөрэнэ барыахха, ханнык идэни талыахха диэн муна-тэнэ сырыттахпына, биир киэhэ чэй иhэ олордохпуна эмискэччи эппитэ: «Өлүөсэ, эн сырайыҥ–хараҕыҥ босхо ээ, арай артыыс буоллаххына», - диэн. Онно туох эрэ ыарахан баҕайы сүгэhэри сүгэ сылдьан, ылан бырахпыт курдук наhаа чэпчээн хаалбытым. «Кырдьык даҕаны артыыс буолууhукпун», - диэн санаа үүйэ-хаайа туппута. Төрөппүттэрим барахсаттар, идэбин таларбар акылаат ууран, суолбун-ииспин булларан биэрбиттэрэ. Кинилэр көмөлөрүнэн баччааңңа диэри таптыыр идэбинэн килиэптээн сии сырыттаҕым. Ийэбэр улахан да дьон, оҕо да киинэтигэр бары миэстэ уураллара, күүтэллэрэ. Кэллэҕинэ кини тула дьон, оҕо-аймах мустара. Ийэм киинэни баhыттан-атаҕар дылы сахалыы тылбаастаан биэрэрэ, сүрдээх үчүгэй кэпсээнньит этэ. Дьиэбитигэр дьээбэлээхтик туттан-хаптан, биhигини күллэрээччи-үөрдээччи. Иллэң кэмигэр наhаа үчүгэйдик сабынан өрөрө, быысыбайдыыра, испиискэ хаатын ойуутун, почтовай маарканы мунньара, күн-дьыл кыраадыhын хас күн аайы туспа тэтэрээккэ суруйан иhэрэ уонна сыл аайы тэңнээн көрөрө. Кэлин интернакка баспытааталлаабыта, оскуолаҕа домоводство диэн предмети үөрэппитэ, пенсияҕа тахсан баран оскуола библиотекатыгар үлэлээбитэ. Төрөппүттэрбин оҕо-уруу, дьон-сэргэ сүрдээҕин ытыктыыра, сөбүлүүрэ. Үөрэнээччилэрэ билигин үтүө - махтал эрэ тылларынан ахталлар-саныыллар. Иккиэн сахалыы көнө, сымнаҕас майгылаах дьоннор этэ. Аҕам сэрии кыттыылааҕа буолан баран, килиэп уочаратыгар биирдэ быhа киирэн ылбатаҕа, наар үрүксээҕин сүгэн баран уочараттаан турар буолара. Үөрэтэригэр кытаанах гынан баран, тоҕо эрэ оҕо кутун тутара. Сүрдээх дьээбэлээх,