#Национальнай бырайыак
#Национальнай бырайыак #Дьарыктаах буолуу #Тутуу 🏛️Орто Халымаҕа үлэ киинин саҥа дьиэтэ тутуллар* Арассыыйаҕа дьарыктаах буолуу кииннэрин «Каадырдар» диэн национальнай бырайыак чэрчитин иһинэн ыыталлар. Бу бырайыагы 2023 сылтан дойду бэрэсидьиэнэ Владимир Путин көҕүлээн тиһиктээх үлэ бара турар. 2023 сылга Арассыыйа 17 эрэгийиэнигэр модернизация (саҥардыы) үлэтэ ыытыллыбыт эбит буоллаҕына 2024 сылга — 12, 2025 сылга — 17 эрэгийиэҥҥэ үлэ барбыт. Быйылгы сылга Дьарыктаах буолуу кииннэрин саҥардыы бырайыага Арассыыйа 14 эрэгийиэнигэр дьайыаҕа. Дьарыктаах буолуу кииннэрин сыыйа-баайа саҥардан алта кэрдииһинэн ыытыахтара итиэннэ 2028 сыл бүтүөр диэри бырайыак түмүктэниэҕэ диэн Арассыыйа Үлэҕэ миниистирэ Антон Котяков этэн турар. Саха сирэ бу бырайыакка кыттыһан дьон үлэлээх буолуутун өйүүргэ саҥа таһымҥа тахсар. Бу сылга Өрөспүүбүлүкэ үрдүнэн 5 улуус бырагыраамаҕа киирдэ. Ол курдук Амма, Таатта, Уус Алдан, Мэҥэ Хаҥалас улуустара. Маны таһынан хоту улуустартан Орто Халыма улууһугар саҥа киин тутуллан киирэрин сэргии иһиттибит. Маны тэҥэ хас даҕаны улуустарга хапытаалынай өрөмүөн үлэтэ ыытылла турар. 🔰Орто Халыма улууһун киинигэр үлэни ыытар киин саҥа дьиэтин тутуута атырдьах ыйыттан саҕаланна. Эбийиэги Егор Константинов салайааччылаах «КЕН и Компаньон» бэдэрээттээх тэрилтэ толорор: 💬«Саҥа киин 120 квадратнай миэтэрэ иэннээх модульнай дьиэ буолар. «Каадырдар» национальнай бырайыак Арассыыйаттан бүддьүөттэнэр. Тутуу уопсай сууммата 30 мөл.солкуобай. Бүгүҥҥү күҥҥэ тутар матырыйаалбыт Сеймчанынан кэллэ. Тутуу үлэтин олохтоох уолаттарбыт ыыталлар. Бастатан туран дьиэ фундамена түстэ. Манна биири бэлиэтиэххэ наада, фундамена бетонно-винтовой диэн аныгы ньыманан оҥоһуллар. Ол эбэтэр сир хамсыыр түгэнигэр сыбаайа буолталарын хамсатан биэрэн үрдэтэн эбэтэр намтатан биэриэххэ сөп. Бу биһиги улууспутугар аан бастакытын туһаныллар ньыма. Атын улуустар маннык ньыманы туһана олороллор. Кадр киинин саҥа дьиэтэ каркасно-модульнай ньыманан тутуллар. Тутуу сирин улуус дьаһалтата биэрбитэ. Эбийиэк каркааһа турдаҕына изоляция үлэтэ, облицовка, уот үлэтэ уонна хомунаалынай систиэмэлэри тардыы ыытыллыаҕа. Бырайыакка өссө доруобуйаларынан хааччахтаах дьоҥҥо аналлаах пандус туруоруллуоҕа. Былаан быһыытынан, ахсынньы бүтүүтэ тутуу түмүктэнэн, Дьарыктаах буолуу киинин үлэһиттэригэр саҥа, киэҥ-куоҥ дьиэ күлүүһүн туттарыахтаахпыт». Бүгүҥҥү күҥҥэ нэһилиэнньэ дьарыктаах буолуутун үлэтин киинэ Орто Халыма куорат Навроцкай аатынан уулусса 2 №-дээх дьиэтигэр кииннэнэн олорор. Дьиэ эйгэтэ уонна тэхиньиичэскэй туруга аныгы кэм көрдөбүлүгэр сөп түбэспэт буолан, саҥа дьиэ тутуута уолдьаспыта. Орто Халыма улууһун нэһилиэнньэтин дьарыктаах буолуутун киинэ улуус олохтоохторугар үлэни көрдүүр (дьарыктаах буолуу киинигэр бэлиэтэммит олохтоохторго үлэни таларга көмөлөһөр), информацияны биэрэр (үлэ ырыынагын туруга, бакаансыйалар тустарынан иһитиннэрии, быыстапкалар (үлэ биэрээччилэри уонна үлэни көрдөөччүлэри холбуур тэрээһиннэри ыытар), анал идэҕэ салайыы (дьону саҥа идэҕэ үөрэтиигэ, талыыга көмөлөһөр), дьарыктаах буолуу киинигэр үлэтэ суох бэлиэтэммит дьоҥҥо босуобуйаны төлүүр, 14-тэн 18 саастаах оҕолорго кэмнээх үлэни ыларга көмөлөһөр, психологическай көмөнү оҥорор, доруобуйаларынан хааччахтаммыт дьон үлэҕэ киирэрин кэтээн көрөр. Бу өҥөлөр дьарыктаах буолуу киинигэр босхо оҥоһуллаллар. Хас биирдии киһи манна профессиональнай өйөбүлү ылан, үлэ ырыынагар сөптөөх миэстэтин булуон сөп. Киин салайааччыта Галина Михайлова иһитиннэрбитинэн, 8 ый түмүгүнэн кииҥҥэ 67 киһи үлэ туоһулаһан билсибит. Мантан 51 киһи үлэтэ суох диэн бэлиэтэнэн босуобуйа оҥорторбут, итиэннэ 48 киһи үлэ булуммут. Бу тутуу үлэҕэ киирдэҕинэ улууспут олохтоохторо үлэ булалларыгар, ону тэҥэ идэлэрин үрдэттэллэригэр, саҥа үлэҕэ киирэллэригэр, наадалаах көмөнү ылалларыгар төһүү күүс буолуоҕа диэн киин үлэһиттэрэ эрэнэллэр. Бырайыак быһыытынан саҥа киин толору хааччыллыылаах буолуохтаах.