МБДОУ д/с "Сайзанак" с. Шекпээр Барун-Хемчикского района
Лайфстайл · 22 февраля 2026 г.
кичээнгейлиг болур херек. — 22 февраля 2026 г. в 11:44:14.975
кичээнгейлиг болур херек. Коданнарга юридиктиг нарын байдалдар тургузуп болур сылдыс кээп болур. Ынчангаш албан ёзугаар документилер-биле ажылдап тургаш, оваарымчалыг болуру чугула. Аът чылында сагыш-сеткилин сергек тудары чугула. Кандыг шиитпир хүлээп алыры, чуртталгазының оруктары кандыг болуру иштики хөөнден хамааржыр. Улу: 1928, 1940, 1952, 1964, 1976, 1988, 2000, 2012, 2024 Аът чылында Улунуң кол күжү – кандыг-даа байдалдан үнүп шыдаптары. Бүгү-ле багай чүүлдерни чииги-биле эки талаже шилчидиптери соксаал чок өзүлдеге салдарлыг болур. Оон аңгыда Улулар кандыг-бир салым-чаяаны-биле ат-алдар чедип, кижилерниң үнелелин чедип алыр. Күскелерге ышкаш, Улуларга база чуртталгаже философчу көрүп өөренир херек. Бир-тээ от олуттуг Аът чылы болганда, бергелерни мерген угаан дузазы-биле шиитпирлээш, удаа-дараа өзүлдени ап шыдаптарлар. Улулар өг-бүле айтырыглары, бажың азы өнчү-хөреңги хуужудуушкуну дээш саң-хөө талазы-биле чидириглерге таваржып болур багай сылдысче кичээнгей салыры чугула. Улулар хөй-ле шаптараазыннарга таварышкаш, бодун долгандыр турум эвес байдал дээш сагыш човаарлар. Сагыш-сеткилинче кичээнгей салып, кажан муңгак апарган үелерде иштики хөөнүн экижидип алыр аргаларны тыварын кызыдар херек. Кемдээшкин алгы дег айыылдардан чайлаары-биле коргунчуг хемчеглерден ойталааны дээре. Чылан: 1929, 1941, 1953, 1965, 1977, 1989, 2001, 2013, 2025 Чыланнарга саң-хөө талазы-биле хөй-ле аргалар тургустунар. Ынчангаш чүнү-даа эрттирбези-биле харылзааларын идепкейлии-биле калбартыр херек. Угаан-медерел сылдызы аас-кежиктиг байдалдарны тургузуп, шылгалдалар дужаарынга дузалажыр. Ынчангаш өөренип турар Чыланнарга Аът чылы чогумчалыг кылдыр көстүр. Амданныг, чаагай чем чиир арганы тургузар эки сылдысты алырлар. Чыл дургузунда шак ындыг байдалдар удаа-дараа тургустунар. Бергедээшкиннерниң аразындан дугуржулгаларже кичээнгейни салыр болза эки. Керээни хенертен үзе шааптар сылдыс шупту дугуржулгаларны бижип, баш удур бурунгаар боданырын негеп турар. Ылаңгыя документилерни эки хынаар херек. Оон башка юридиктиг нарын айтырыглар тургустунуп болур. Аът чылында Чыланнар хөй ажылдааш, ажылынга “өрттенип” болур. Кадыкшылынче кичээнгей салыры чугула. Дүвүрээзиннер иммунитедин кошкадып болур. Аът: 1930, 1942, 1954, 1966, 1978, 1990, 2002, 2014, 2026 Аът чылдыгларга таарымча чок чыл болур. Ынчалза-даа ол Аъттарга бодунуң тергиидекчи аажы-чаңын көргүзер болгаш кичээнгей болгаш үнелел алыр арга болур. Аът чылы чүгле биче сеткилдиг кижилерге эвес, “Чылдың нояны” кандыызынга-даа албан кичээнгейлиг болур. Ол кичээнгей эки-даа, багай-даа бооп болур. Ылаңгыя ат-алдарда эштип чоруур Аъттар аалдап келген акша-хөреңги сылдызының ачызында орулгазын көвүдедип алыр аргага таваржыр. Оларның боттарының кандыг-даа шынарлары ийи катап күштүг кээр. Ооң уламындан хинчектенип база болур. Дүрген боданыр салым-чаяаны частырыгларга эккеп болур, чиик бодалдарының ужундан каржыланып болур. Ынчангаш Аъттар нарын айтырыгларның чамдыызын боттары боттарынга тургузуп алыр. Чедир билбейн барганындан азы артык сөстер чугаалапканындан юридиктиг бергелерге таваржып болур. Оваарымча чок эдипкен сөзүнден эштериниң бирээзи хая көрнү берип болур. Ол Аъттарның кадыкшылынга салдарлыг болуп, аарыг сылдызы ужуп келир. Хой: 1931, 1943, 1955, 1967, 1979, 1991, 2003, 2015 Аът чылында Хойларга дендии чогумчалыг болур. Чүге дээрге олар “Чылдың хаанының” чоок эштериниң бирээзи-дир. Ол болгу дег чүүлдерден кончуг ажыктыг тала болуп турар. Хойларга эштежилге таварыштыр саң-хөө талазы-биле эки аргалар, эң-не аас-кежиктиг таварылгалар келир. Ынчангаш бо чылын оларның кол сорулгалары эш-өөрүн көвүдедири, эрткен-барган харылзааларны катап тургузары, ниитилелче үнүүшкүннер кылыры болур. Хойлар хөй чугаалажыр, идепкейлиг болур-ла болза, Аът чылындан эки чүүлдерни хөйү-биле алыр.

