МАЙ 6 -ТЫВА РЕСПУБЛИКАНЫҢ ҮНДЕЗИН ХООЙЛУЗУНУҢ ХҮНҮ — 6 мая 2026 г. в 00:26:37.313
МАЙ 6 -ТЫВА РЕСПУБЛИКАНЫҢ ҮНДЕЗИН ХООЙЛУЗУНУҢ ХҮНҮ Тыва Республиканың амгы Үндезин хоойлузу 2001 чылдың май 6-да бүгү чоннуң референдумунуң түңнелдери-биле хүлээп алдынган. Ол 2 кезектен, 17 эгеден болгаш 143 чүүлден тургустунган. ТӨӨГҮЗҮ Таңды-Тываның бирги Конституциязы 1921 чылдың август 15-те Бүгү Тываның тургузукчу хуралынга (съездизинге) хүлээп алдынган. Ол Азия төвүнге бот-догуннаан күрүнениң тургустунганын бүгү хамаатыларның хоойлу мурнунга дең болурун албан-дужаалдыг кижилерни соңгуурунуң принцивин экономиканы культураны болгаш чоннуң кадык камгалалын көдүрер дээш күрүнениң сагыш салыышкынын хоойлу езугаар тургускан 1923 чылдың Конституциязында соңгулда эргелерин бир дугаар киирген. 1924 чылдың октябрьда II-ги Улуг Хурал Тываның үшкү Конституциязын хүлээп алган, аңаа күрүне эрге-чагыргазының болгаш эргелелдиң дээди органнарының системазы тода тодарадылганы алган, хуралдарга болгаш соңгулдаларга киржир назы-хары 22 хар четкенде кылдыр доктааттынган. Дөрткү Конституция 1926 чылдың ноябрь 24-те хүлээп алдынган болгаш күрүнениң таңмазының, тугунуң болгаш сүлде демдээниң дугайында дүрүмнү хоойлу ёзугаар бир дугаар быжыглаан. 1930 чылдың октябрь 18-те VII Улуг Хурал ТАР-ның бешки Үндезин хоойлузун бадылаан. ТАР-ның Конституциязының 1941 чылдың июнь 25-те хүлээп алган төлевилелин тыва болгаш орус дылдарда чоннуң чугаалажыры-биле тускай брошюралар кылдыр бир дугаар парлаан. Улуг Хурал ону бадылаан соонда база июнь 25-те күш кирген соонда Тывага Конституция хүнүн бир дугаар демдеглээн. 1978 чылдың Тыва АССР-ниң Конституциязы-биле Тыва АССР бүгү нацияларның республиканың ажылчы чоннарының тура-соруун илереткен социалистиг ниити чоннуң күрүнези кылдыр чарлаттынган. Тыва АССР-ниң хамааты бүрүзү чаңгыс угда РСФСР-ниң болгаш ССРЭ-ниң хамаатызы турган. Эде тургузуушкун соонда Тыва Республиканың база бир, чедиги Конституциязын хүлээп алган. 1993 чылдың октябрь 21-де Үндезин хоойлуда Тыва Республиканы Россия Федерациязының составынга бот-башкарныр болгаш Россия Федерациязының составындан үнер эргелиг бот-догуннаан демократтыг күрүне кылдыр чарлаан. Ынчалза-даа Россия Федерациязының Конституциязын 1993 чылдың декабрь 12-де хүлээп алганы болгаш ооң Тыва Республиканың Конституциязынга чөрүшкени-биле холбаштыр оларны таарыштыр тургузар шиитпир хүлээп алдынган. Тыва Республиканың Президентизиниң 2000 чылдың сентябрь 8-те чарлыы-биле Тыва Республиканың Конституция комиссиязын тургускан, ынаар эрге-чагырганың хоойлужудулга болгаш суд адырларының, хөй-ниити каттыжыышкыннарының, бүдүрүлге черлериниң болгаш организацияларның төлээлери кирген. Ынчалдыр, 2001 чылдың май 6-да бүгү чоннуң референдумунга Тыва Республиканың Конституциязын хүлээп алган. #МБДоржуаттыгмтнс #Чуртшинчилелкилдизиниң #Тываныңконституциялары