САХА ӨРӨСПҮҮБҮЛҮКЭТИН КҮНҮНЭН!
САХА ӨРӨСПҮҮБҮЛҮКЭТИН КҮНҮНЭН! Муус устар 27 күнэ Саха сирин устуоруйатыгар ураты суолталаах. 1920 с. П.А. Ойуунускай салайааччылаах анал хамыыһыйа национальнай суверенитекка олоҕурбут Саха Өрөспүүбүлүкэтин кэлэр дьылҕатын быһаарар бырайыагы бэлэмнээбитэ. Биир сүрүн көҕүлээччи М.К. Аммосов этэ. Чопчу кини ССКП уонна РСФСР Омуктар дьыалаларыгар норуодунай комиссариатын иннилэригэр Саха Автономнай Сэбиэскэй Социалистическай Өрөспүүбүлүкэтин тэрийэр туһунан боппуруоһу көтөхпүтэ. Кини дакылаатыгар олоҕуран, уобаластааҕы баартыйа мунньаҕа автономияны киллэрэр туһунан резолюция ылыммыта. Маны 1921 с. алтынньытыгар буолбут Саха сиринээҕи өрөбөлүүссүйэ кэмитиэттэрин бастакы сийиэһигэр эмиэ өйөөбүттэрэ. 1922 с. муус устар 27 күнүгэр ВЦИК Президиума Саха Автономиятын туһунан уураах таһаарбыта. Ити сыл бэс ыйыгар Ойуунускай салайааччылаах бастакы бырабыыталыстыба тэриллибитэ. Саха сирэ Автономияны ыларыгар сыралаһан турууласпыт, ону ситиспит, олохторун анаабыт саха норуотун чулуу уолаттарын — Платон Ойуунускайы, Максим Аммосовы, Исидор Бараховы, Степан Аржаковы, Степан Васильевы уо.д.а. мэлдьи ытыктыы, киэн тутта ахтабыт. Саха АССР төрүттэниитэ саха омук сайдыытыгар улахан төһүү күүһүнэн буолбута. Саха сирэ Россия састаабыгар киирэн, төрөөбүт дойдубут социальнай-экономическай сайдыыта бигэ тирэхтэммитэ. Саха саарыннарын үтүө ааттарын умнубаппыт. 1990 с. балаҕан ыйын 27 күнүгэр Саха Өрөспүүбүлүкэтин Судаарыстыбаннай Суверенитетын туһунан декларация ылыллыбыта. 1991 с. ахсынньы ыйыгар бастакы бэрэсидьиэнинэн М.Е. Николаев талыллыбыта. 1992 с. муус устар 27 күнүгэр Саха Өрөспүүбүлүкэтин Төрүт Сокуона (Конституцията) күүһүгэр киирбитэ. Билигин муус устар 27 күнүн Өрөспүүбүлүкэ күнүн быһыытынан билинэбит! Өрөспүүбүлүкэбит чэчирии сайдарыгар бары сырдык эрэллээхпит. Ол эрэлбит олоххо киирэригэр хас биирдиибит таһаарыылаах үлэтинэн, бастыҥ үөрэҕинэн, уопсастыбаннай олоххо көҕүнэн кылаатын киллэрдин! Эһиэхэ барыгытыгар чөл туругу, дьолу уонна этэҥҥэ буолууну баҕарабыт!