Бу күннэргэ өрөспүүбүлүкэбит 2028-2029 сс. кыҥаан оҥоһуллар 2027 с. бюджета бастакы ааҕ...
Бу күннэргэ өрөспүүбүлүкэбит 2028-2029 сс. кыҥаан оҥоһуллар 2027 с. бюджета бастакы ааҕыыга көрүллэ турар. Онтон сиэттэрэн Сахабыт сирин сайдыытыгар сүдү өҥөлөөх биир киһини санаан кэлэбин. Уустук кэм кэлэн турар: санкция, СВО, алмаас ырыынагын кризиһэ, о.д.а. Ол гынан баран, төһө да маннык уустук кэмҥэ олордорбут, Сахабыт сирин бюджетын дохуотун улахан аҥаара, үгэс курдук, промышленностан, промышленность нолуогуттан, чуолаан алмаастан уонна АЛРОСА дивиденнэриттэн, киирэр. Оттон ол барыта чопчу биир киһи аатын кытта ыкса ситимнээх. Кини аата - Семен Захарович Борисов. 2027 с. бюджеппыт дохуота 337,58 млрд солкуобай диэн таҥыллыбыта. Ол эрээри, 2027-2028 сс. алмаастан киирэр барыспыт "нуул" диэн буолар, АЛРОСАттан иккис сылын дивиденд киирбэт. Билигин өрөспүүбүлүкэбит көмүс уонна нолуоктан киирэр дохуоппут үрдээбитин суотугар тулуктаһан олорор. Оттон ол акылаата өссө ааспыт үйэ 1950-с сс., бу ирбэт тоҥноох тыйыс дойдуга хаһан эрэ промышленность сайдыа диэн итэҕэйбэт кэмнэригэр, түспүтэ. 2026 с. Семен Борисов төрөөбүтэ 115 сыла туолла. Мэҥэ Хаҥалас Лоомтукатыгар дьадаҥы кэргэҥҥэ төрөөбүт Семен Борисов геолог буолбатах этэ эрээри, 1956 с. аан бастакынан Саха сириттэн көстүбүт 32 алмааһы бартыбыалыгар уктан баран, Москубаҕа Никита Хрущевка тиийбитэ. Ол көрсүһүү биһиги историябытын төрдүттэн уларыппыта: сир баайдаах сирдэр туһаҕа тахсан барбыттара, "Якуталмаз" трест тэриллибитэ, Мииринэй куорат тутуута саҕаламмыта. Семен Захарович алмааһы эрэ сайыннарбыт киһи буолбатах. Кини ырааҕы, кэскиллээҕи өтө көрөр киһи буолан, Обком бастакы сэкирэтээринэн үлэлии олордоҕуна, көмүс, таас чох, хорҕолдьун, ньиэп, гаас бырайыактара промышленнай таһымнаахтык үлэлээн барбыттара. Алдан, Индигиир трестэрин кыаҕа күүһүрбүтэ, Депутатскайдааҕы ГОК тутуллубута. 1956 с. Усть-Вилюйскайдааҕы гаастаах сир арыллыбыта. С.З. Борисов ол боппуруоһунан ССРС Миниистирдэрин Сэбиэтин бэрэссэдээтэлигэр тус бэйэтинэн тахсан, Таас Тумус гааһыгар тирэҕирэн, "Усть-Вилюй - Дьокуускай - Мохсоҕоллоох" гаас ситимэ тардыллыбыта. Кини Ленатааҕы речной параходство базатын бөҕөргөппүтэ, Тиксиигэ, Черскэйгэ муора портара баар буолбуттара. С.Борисов салалтатынан алмааһы байытар фабрикалар арыллыбыттара, Ленскэй - Мииринэй айан суола тутуллубута, Бүлүүгэ ГЭС баар буолбута. Онтон 1963 с. газовай турбиналаах Дьокуускайдааҕы ГРЭС оҥоһулларын туһунан быһаарыы ылыныллыбыта. ССРС Наукаларын академиятын Саха сиринээҕи салаата, Саха государственнай университета - эмиэ барыта кини быһаччы тэрээһинэ этэ. Билигин хайдаҕый? Билигин НДПИ хас биирдии солкуобайа, АЛРОСАттан киирэр нолуок - барыта үйэ аҥаарыттан ордук кэм анараа өттүгэр Семен Захарович Борисов ылыммыт, туруорсан олоххо киллэрбит быһаарыыларын үтүө түмүгэ. Кырдьык, билигин промышленноска ыарахан кэм кэлэн турар: сир баайа хостоноро арыый аҕыйаата, санкцияҕа олоробут, эспорт тахсара уустугурда. Ол да буоллар, урукку сыллары кытта тэҥнээтэххэ, уопсай сайдыы барара тохтообот. Бу кылгас тохтобул, саҥа суолу тобулар кэм диэххэ сөп. Сотору этэҥҥэ түмүктэниэ, сайдыы саҥа саҕахтара арыллыахтара диэн эрэнэбит! Семен Захарович төрөөбүтэ 115 сыла диэн көннөрү бэлиэ даата эрэ буолбатах. Ити биһиэхэ хайдахтаах да уустук кэмҥэ, күн бүгүн даҕаны, өрөспүүбүлүкэбит бюджета урут олорон ааспыт, норуоттарын туһугар кэскиллээҕи санаан кэхтибэти оҥорбут уһулуччулаах дьоммут сыралаах үлэлэрин түмүгэр тирэҕирэрин туоһулуур. Семен Борисов бэйэтин кэнниттэн күүстээх минеральнай-сырьевой, энергитескэй уонна научнай-техническэй базалаах индустриальнай өрөспүүбүлүкэни хаалларан барбыта. Ол - көлүөнэлэр өйдөрүттэн-санааларыттан суураллыа суохтаах!