Бүгүн - Бокуруоп. Былыр өбүгэлэрбит бу күнтэн кыстыгы туоруур отторун-мастарын ааҕынан,...
Бүгүн - Бокуруоп. Былыр өбүгэлэрбит бу күнтэн кыстыгы туоруур отторун-мастарын ааҕынан, кыһарҕаннаах кыһыҥҥы кэмҥэ үктэнэллэрэ. Кинилэр дьылы туорууллара, эһиилги күөххэ хайдах туруктаах тиийэллэрэ, сайыҥҥы үлэлэриттэн-хамнастарыттан быһаччы тутулуктааҕа. Ол үгэс билигин да уларыйбат. Кыстык диэн биһиэхэ барыбытыгар, ордук салайааччы дьоҥҥо, улахан эппиэтинэстээх тургутуу. Бу уустук, үп-харчы кырыымчык кэмигэр хас биирдии салайааччы онтон долгуйар, төбөтүн сынньар, кыһыны этэҥҥэ туоруур суолларын тобулар буолуохтаах. Бу кэмҥэ, ханна да буоллун, элбэх киһини салайан, үлэлэтэн-хамсатан, көрөн-истэн сылдьар дьоҥҥо улахан эппиэтинэс сүктэриллэр. Оттон биһиги курдук тыйыс айылҕалаах, уһун, тымныы кыһыннаах сиргэ ол эппиэтинэс икки бүк суолталаах. Хомойуох иһин, сороҕор сиргэ үлэлээбэтэх, хаһаайыстыбаны салайбатах, үрдүкү солоҕо кэбиниэт иһиттэн ананан тиийбит дьон кыстык ымпыгын-чымпыгын, күүстээх болҕомтону эрэйэр дэгэттэрин өйдөөбөт түгэннэрэ баар буолааччы. Холобур, хаһан эрэ биир оннук салайааччыга "харчыбыт төлөммөккө уубутун араардылар, онон үөрэхпитин тохтоттубут" диэбиппэр, "үөрэх уонна уу туох сибээстээхтэрий?" диэн соһутан турардаах. Оннук буолуо суохтаах. Уустук кыһыҥҥы кэмҥэ түмсэн, өйдүүн-санаалыын биир буолан, тутуспутунан үлэлиэхтээхпит, бэйэ-бэйэҕэ хардарыта көмөлөсүһэр үтүө үгэспитин умнуо суохтаахпыт. Ол да иһин омук быһыытынан сайдан, моһоллору этэҥҥэ туораан күн баччаҕа кэллэхпит. Онон кэллиэгэлэрбэр, тэрилтэ, нэһилиэк салайааччыларыттан саҕалаан хаһаайыстыба тутаах салааларын эппиэттээх үлэһиттэригэр тиийэ, этэҥҥэ буолууну, үтүө тэрээһиннээх үлэни, холку кыстыгы баҕарабын. Биир уустук, саамай эппиэтинэстээх үлэ - тыа хаһаайыстыбатын эйгэтэ. Хотон-хонуу үлэһиттэрэ, үрүҥ илгэни үрүлүтээччилэр биир өрөбүлү, биир бырааһынньыгы аахсыбакка түбүгүрэллэр, биһиги өрөспүүбүлүкэбитинэн сирэйдээн бүтүн дойдуга продовольственнай куттал суох буолуутун хааччыйаллар. Кинилэргэ эмиэ тоҕус ый усталаах түбүктээх кэм үүннэ. Хата, бу сайын төһө даҕаны уматык чааһыгар кэккэ уустуктар үөскүү сырытталлар, Ил Дархаммыт А.С. Николаев салайааччылаах бөлөх дойду вице-премьерэ Александр Новак салайар суһал ыстаабын, Бырабыыталыстыбаны кытта ыкса үлэлээн, кэмигэр быһаарылаах миэрэлэр ылыныллан, оппут-маспыт үлэтин боппуруоһа этэҥҥэ быһаарылынна. Сүөһү дороххой аһылыгар өрөспүүбүлүкэбит сыллааҕы былаанын 90-тан тахса бырыһыан толордо. Онно былырыыҥҥы кур оппутун эптэххэ, кыстыгы этэҥҥэ туоруохтаахпыт. Саха үгэһинэн, улаханнык саҥарбаппыт. "Этэҥҥэ эрэ буоллун" диибит. Бүгүн Саха сиригэр өссө биир бэлиэ күн: үрүҥ күннээх Сахабыт Өрөспүүбүлүкэтин былааҕын - Судаарыстыбаннаспыт биир сүдү бэлиэтин - дьоро күнэ. 1992 с. алтынньы 14 күнүгэр киэһэ 17:50 чааска худуоһунньуктар Михаил Старостин, Людмила Слепцова уонна Аина Захарова ааптардаах биһиги былаахпыт Үрдүкү Сэбиэт дьиэтин үрдүгэр аан бастакытын өрө күөрэйбитэ, тэлибирии ыйаммыта. Норуот суруйааччыта Н.В. Михалева-Сайа эппитинии, бу "күннээх халлаан лоскуйа" биһиги Судаарыстыбаннаспыт бэлиэтэ эрэ буолбакка, тыйыс айылҕалаах хотугу кыраайбыт, кини дьонун-сэргэтин, доҕордуу норуоттарын тыыннаах устуоруйата. Кэлэр да өттүгэр үрүҥ күннээх былаахпыт бэйэтин тула көлүөнэлэри ситимнии, төрөөбүт дойдубутунан киэн туттарбытын, киниэхэ муҥура суох бэриниилээх буоларбытын, кимтэн кииннээхпитин, хантан хааннаахпытын саната турдун!