💥Аът дужаар Чаңгыс-Шиви
💥Аът дужаар Чаңгыс-Шиви 📢Хөндергейже Хам-Дыт деп хемниң кирген аксының алдыы чартыында ховунуң ховузунда, кургаг дазырда Чаңгыс-Шиви деп шиви бар. Ол Чаңгыс-Шиви бичии хорумдан үнүп келген шиви чүве. Ол чаңгыс шиви – дөрт оруктуң белдири. Ол оруктуң белдири-биле дүне када аъттыг эрткен кижиниң аъдын дужаптар турган. Аът дужалы бээр, кылаштай албас апаар, ол хевээр аът чаңгыс черге турар чүве-дир. Кымның, чүнүң ол аът дужапканын мунуп чораан кижи көрбес болгаш билбес. Бир эвес бижектиг кижи болза, аъттың дужаар черлериниң аразынга куруг черни кезип-кезип алырга, «дужаан» чүвези адырлы бээр, оон ам уламчылап чоруй баар. Балдылыг чораан кижи болза, база-ла дужадыпкан аъдының дужаар черин хей каккылаптарга, дужаа адырлы бээр дижир. Хол куруг кижи болза, ол черге аъдын каапкаш, чоруй баар. Эртен эрте туруп келгеш, аъдын барып ап алыр турган дижир. Ынчангаш бистиң черге аът дужаар Чаңгыс-Шиви деп черже дүне када барбас, дүне када ону оюп эрте бээр турган. / «Тыва улустуң бурун, тоолчургу болгаш төөгү чугаалары» деп номдан алган. Чурукту ГигаЧатка чураан. “Шын” №10 2026 чылдың март 19