скийтай ярилцсаны дараа Гантөмөр дахин Оросын харьяат болж, түүний хамт бүх аймаг, ураг...
скийтай ярилцсаны дараа Гантөмөр дахин Оросын харьяат болж, түүний хамт бүх аймаг, ураг садан нь дагаар оров. Гэвч Гантөмөрийг шилжүүлэн өгөхийг оросуудаас шаардаж байсан манжийн хаанд яаж хандах вэ? Москвагийн элч Спафарий (Молдавын бояр байсан) хаанд ингэж хариулжээ: «Дэлхий дахины бүх ард түмний хуульд тухайн хүн болон түүний эцэг эх төрсөн нутаг дэвсгэрийг ямар хаан эзэмшиж байна, тэр хаан тэрхүү хүн болон түүний удмыг эзэмшинэ гэж заасан байдаг. Гантөмөр болон түүний эцэг эх Нэрч мөрөнд төрсөн...» Элч Гантөмөрийн тухай хаанд ингэж бичжээ: «Аан, тэр Гантөмөр таны, Агуу Эзэн хааны, бүх албаны тунгусуудаас илүү, агуу, баатарлаг, орон гаран мэт эрэлхэг хүн юм. Тэрээр 9 эхнэртэй, 30 гаруй хүүхэдтэй, охидоос бусад нь бүгд зэвсэглэсэн, аймаг нь 300 гаруй хүнтэй, бүгд жадтай, хуяг дуулгатай... Тэрээр ойролцоох хил орчмын Нэрчин шивээнд амьдардаг...» Хаан ийм агуу бөгөөд баатарлаг хүнийг үзэхийг хүсэв. 1683 онд Гантөмөр хүү Катанай, ач Чокала болон магадгүй хэдэн дайчдын хамт Москва руу хөдлөв. Тэрээр хэдийнэ өтөлсөн байсан бөгөөд зам урт, хүнд байв. Сибирийн тайгад эсвэл очиж байсан Оросын шивээнүүдэд тэр юу бодож байсан бол? Түүний хараанд ямар тулаан, хэрэн хэсүүлч амьдрал харагдаж байсан бол? Онон, Шилк, Нэрч, асар том эзэнт гүрний агуу дайчин дээд өгөгч нар нь уу, эсвэл түүний нутагт ирж, зовлон жаргалаа хуваалцахаар зөвшөөрсөн оросууд уу? Энэ бүхнээс эцэст нь юу гарах вэ? Алдар суут Гантөмөр Москва орох замдаа ямар бодол, зөн совинтой нас барсныг бид хэзээ ч мэдэж чадахгүй. Гэвч бид эцэст нь Орос улс бүрэлдэн тогтносныг мэдэх билээ… Москвад хүү болон ач нь хүрэлцэн ирэв. Тэдэнд өндөр хүндэтгэл үзүүлэв. Тэдэнд Москвагийн жагсаалтаар Оросын ноён хэргэмийг насан туршид нь олгожээ. Катанай нь Павел, Чукулай нь Василий болов. Удам залгамжилсан овог нь Гантөмөров. Ингода, Урульга, Шилк мөрний дагуух удам нутаг. Урульгийн цутгал дээр тэд өөрсдийн буудлыг байгуулжээ. Гантөмөровынхон Орос улсын төлөө юу хийснийг 1900 онд хашааны зөвлөх (дэвших цэрэг) ба Гэгээн Владимирын одонгийн кавалер, ноён Диодор Васильевич Гантөмөровын бичсэн түүхэн лавлагаа хамгийн сайн харуулдаг: «1667 оноос хэдхэн өмнө Хятадад дагаар орсон, харин түүнээс өмнө Орос, Хятад, Манжийн судар бичгээс харахад хожим Оросын Нэрчийн хязгаар болсон нутаг дэвсгэрт амьдарч байсан, яагаад ч юм тунгус гэж нэрлэгдсэн маньчжур (солон)-ын тусгай аймгийн биеэ даасан эзэн байсан Хятадын харьяат ноён Ган-Төмөр дурдсан 1667 онд бүх гэр бүл болон харьяат харь иргэдийн хамт Хятадаас Оросын харьяанд сайн дураар оржээ. Тус ноён болон түүний хүү Катанай нар Оросын засгийн газарт чухал туслалцаа үзүүлж, эзэн хааны тусгай анхаарлыг татсан бөгөөд Ган-Төмөр өөрөө нас барсны дараа түүний хүү Катанай (ариун баптисм хүртсэний дараа Павел Петров Гантөмөров)-д 7193 (1685) оны 3 сарын 16-ны өдрийн Дээд зарлигаар Оросын эзэнт гүрний ноён зэрэг хэргэм олгожээ. Тэдний байгуулсан гавьяа нь Оросуудад бүх боломжоороо үнэнчээр тусалж, Нэрчийн хязгаарыг Орост үлдээхэд дэмжлэг үзүүлж, Оросуудын Нэрчийн хязгаарын янз бүрийн газарт барьсан шивээ (жижиг бэхлэлт)-нүүдийг Хятадуудын турхирсан монголчуудын халдлагаас өөрсдөө болон ураг садан, харьяат хүмүүсээрээ хамгаалан хамгаалж байсанд оршино. Түүнчлэн Орост тухайн үед маш хэрэгтэй бөгөөд ашигтай байсан энэхүү үйл ажиллагааг 1689 онд Хятад, Оросын хооронд энх тайвны гэрээ байгуулагдах хүртэл тасралтгүй үргэлжлүүлжээ. Энэхүү гэрээний дараа ба граф Савва Владиславович Рагузинский хил тогтоосны дараа, эхлээд ноён Павел Гантөмөров, хожим нь түүний залгамжлагчид Орос хүмүүс дутагдалтай байснаас болж Тунгусын казак полк гэгдэх 500 хүнтэй тунгусуудаас бүрдсэн тусгай цэргийн ангийг байгуулан Хятад-Оросын хилийг удаан хугацаанд хамгаалсан юм. Энэхүү полкийг 4 үеийн турш ноён Гантөмөровынхон үе уламжлан командалж байгаад, эцэг ноён Степан Павлов Гантөмөров энэ үүргээс чөлөөлөх хүсэлт гаргах хүртэл үргэлжилжээ. Дурдсан полк одоог хүртэл Байгалийн чанадын казак цэргийн бүрэлдэхүүнд оршин тогтнож байна. Дээр тайлбарласан нөхцөл байдал болон ноён Ган-Төмөр, түүний хүү Кат