Күндү ааҕааччым , бу ытыс саҕа методичканан эһиэхэ быһаарыам хаан баттааһынын туһунан ы...
Күндү ааҕааччым , бу ытыс саҕа методичканан эһиэхэ быһаарыам хаан баттааһынын туһунан ыарыыны . Хас биирдии гипертоник үөрэниэхтээх ыарыытын хайдах хонтуруоллуурун Гипертоническая болезнь– хроническай ыарыы , хаан батааһынын сыыппарата биричиинэтэ суох өр кэмнэ стабильно 140 /90 тэн эбэтэр үрдүк буоллаҕына. Кини арахсар икки көруҥҥэ первичнай ( биричиинэтэ суох ) уонна вторичнай ( биллэр биричиинэлээх ) . 90-95% первичнай гипертония буолар, үксүн, 40 саастарын ааспыт дьон ыалдьар. Вторичная гипертония, кини сэдэх 5-10 % эрэ буолар , үксүн эдэр дьонно , биллэр биричиинэлээх буолар ( гипертиреоз , синдром иценко-кушинга , феохромацитома, синдром конна, заболевания почек ). Первичная гипертония (эссенциальная ) уескууругэр хас да фактор баар. Наследственность . Ийэҕит аҕаҕыт гипертониялаах буоллахтарына эһиэхэ эмиэ бэриллиэн сеп Табахтааһын . Хайдах дьайарый ? Табах састаабыгар баар вещество никотин тыҥаттан хаанна киирэн, кыра калибрдаах тымырдары ( артериолалары ) хам ылар ( спазм сосудов ) , тымыр иһинээги стенкатын алдьатар уонна кытаанах оҥорор , ол түмүгэр сосуд иһигэр баар давление улаатар ( общее периферическое сопротивление сосуда) , тымыр стенкатын функцията кэһиллэр (эндотелиальная дисфункция) , түмүгэр хаан баттааһына тахсар. Аһыы утахтар ( алкоголь ) . Алкоголь састаабыгар баар этанол бастаан утаа тымыры кэҥэтэр , ол эрэн кини симпатическай ньиэрбинэй системаны уһугуннаран сүрэх тэбиитин , сосуд күүрүүтүн үрдэтэн, хаан баттааһынын таһаарар. Ону таьынан алкоголь ууну уонна натрийы организмҥа тутан, эргийэ сылдьар хаан обьемун улаатыннаран ( ОЦК ) давления таһаарар. Уойуу. Киһи уойдаҕына биллэрин курдук жировой ткань элбиир , хас биирдии ткань хаанынан хааччыллыахтаах буолан сана тымырдар элбииллэр , ол элбээбитин түмүгэр эмиэ эргийэ сылдьар хаан обьема улаатар ( ОЦК ) – хаан баттааһына үрдүүр . Стресс. Гормоны стресса – адреналин норадреналин нуорматааҕар элбэх тахсан тымырдары кыараталлар , сүрэх тэбиитин тургэтитэллэр, ол түмүгэр давление тахсар. Ыарыы сүрүн симптомнара : Төбө ыарыыта . Кини тоҕо үөскүүрүй ? Хаан баттааһына үрдээтэҕинэ мэйии тымырдара уунан хаалаллар , венознай хаан мэйииттэн төптөрү сурэххэ төннөрө ыарахаттардаах буолар , ол уунан хаалбыт тымырдар нервнай окончаниялары баттааннар ыарыы биэрэллэр . Мэйии эргийиитэ , кулгаахха тыастар , харахха « сулустар» . Хаан батааһына үрдээтэҕинэ мэйиигэ хаан ситэ тиийбэт буолар эбэтэр төптөрүтүн аьары элбэх киирэр ити барыта мэйии тымырдара кыарыырыттан эбэтэр тымыр үөһээ этиллибитин курдук тымыр тэнийииттэн. Кулгаахха тыас – хаан баттааһына мэйии тымырыгар уонна кулгаагы кровоснабжайдыыр тымырга давление үрдээһиниттэн . Харахха «сулустар» харах сетчаткатыгар хаан эргиирин кэһиллиитэ Одышка, сүрэх күүскэ тэбээһинэ. Сүрэх былчыҥа улаатан хаалар, кэлин хааны хачайдыыра биллэ мөлтүүр, хаҥас желудочек (левый желудочек) чуолаан. Малый круг кровообращенияҕа, сүрэх насоснай үлэтэ мөлтүүрүн түмүгэр, хаан туран хаалан аҕылааһын буолар ( застой в малом круге кровообращения). Түүн сатаан утуйбат буолуу . Куруук хаан баттааһына үрдүк буолан нервнай система улэтэ кэһиллэр , киһи возбужденнай , тревожнай буолар , утуйар уута түүн көтөн хаалар. Отектар. Үөһээ суруйбутум курдук , сүрэх былчыҥа ситэ хааны хачайдаабат буолан (сердечная недостаточность) , хаан веналарга туран хаалар . Ол туран хаалбыт хаантан тымыр нөҥүө жидкоһа тахсан, атахха отек биэрэр. Отектар киэһээ өттүн күүһүрэллэр , икки атахха тэҥ буолаллар ( симметричные) Умнуган буолуу. Мэйиигэ ситэ хаан тиийбэккэ өй үлэтэ эмиэ мөлтүүр . Органи мишени Бу ыарыы сүрдээх сиэмсэх. Хас да сылы быһа хаан баттааһынын эмтээбэккэ сырыттаххытына органнарбыт үлэтин алдьатар . Органы мишени диэн баар . Мэйии . Үрдүк хаан баттааһыныттан , мэйии кыра калибрдаах тымырдара алдьанан киирэн бараллар , мэйиигэ хаан тиийэрэ мөлтүүр . Онтон сылтаан киһи толкуйдккра бытаарар , умнуган буолара үксүүр , атыннык гипертоническая энцефалопатия диэн ааттанар . Ону таһынан инсульт геморрагическай ( тымыр быһа барааһына ) эбэтэр ишемическай ( тымыр