♟9 дугаар гимназияның немелде өөредилгезиниң баштайгы башкыларының бирээзи — 15 апреля 2026 г. в 08:44:39.602
♟9 дугаар гимназияның немелде өөредилгезиниң баштайгы башкыларының бирээзи Ол Кызыл хоорайның 9 дугаар гимназия-школазынга өөреникчилерге шыдыраа өөредип, немелде өөредилгениң педагогу болуп ажылдап чораан. Дээди категорияның башкызы, шыдыраага спорт мастери. Өөреникчилерге 2 шыдыраа номун бижээн. Ооң күш-ажылчы оруу солун болгаш харыысалгалыг. Соскур-оол Кыртышпанович Ондар 1932 чылдың апрель 16-да төрүттүнген. Ол 1952 чылда Чадаананың №1 ортумак школазының 10-гу клазын дооскаш, 1953-1956 чылдарда Бора-Тайга 7 чыл школазынга 5-7 класстарның башкызы бооп база очулдурукчулап ажылдап эгелээн. Ол үеде 5-тен өрү класстарга орус башкылар ажылдап турган. 1956-1958 чылдарда Красноярскиниң учительский институдун, улаштыр педагогиктиг институдун дооскан. Бора-Тайга ортумак школазынга биология болгаш химия башкызы болуп ажылдап турган. Ол-ла школага өөредилге эргелекчилеп, сөөлзүредир ол школаның директору болуп хөй чылдарда ажылдап турган. Ниитизи-биле Бора-Тайга ортумак школазынга 18 чыл ажылдаан. Областың улус өөредилгезиниң профэвилели болгаш Улус өөредилгезиниң баштаар чериниң Хүндүлел бижиктери-биле, «Күш-ажылга шылгарал» медаль-биле шаңнаткан. Бора-Тайга ортумак школазынга ажылдап турган үезинде салбырның хөй-ниити ажылдарынга активчи киржип, Бора-Тайга салбырның партия эге-организациязының даргазынга ажылдап, салбырның ажыл-амыдыралын экижидеринге үлүг-хуузун киирген. Ажылынга кызымак, харыысалгалыг байдалын өөренип көргеш, 1970 чылдың июнь айда Чөөн-Хемчик кожууннуң Улусчу хыналда комитединиң даргазынга томуйлаан. Улусчу хыналда ажылы кижилерниң ажыл-ижинге хамаарылгазын болгаш тура-соруктуун, ак сеткилдиг болурун, шынчы чорукче кижизидеринче угланган ажыл болур. 13 чыл ажыг ажылдап келген үезинде кожууннуң бүдүрүлгелеринде янзы-бүрү четпестерни илередип, буруулугларга шыңгыы хемчеглерни онаап келген. Тыва АССР-ниң Улусчу хыналда комитединиң Хүндүткел бижии база ССРЭ-ниң Улусчу хыналда комитединиң Хүндүлел бижии болгаш «Улусчу хыналда ажылынга активчи ажылы» деп хөрек демдээ, В.И. Ленинниң 100 чылы оюнуң тураскаалдыг юбилей медалы-биле шаңнаткан. 1983 чылдан 1996 чылга чедир Сүт-Хөл кожууннуң райисполком даргазының бирги оралакчызы кылдыр ажылдап турган. Кызыл хоорайга көжүп келгеш, алыс башкы эртемниг кижи болгаш, шыдыраа эртемин эки сайгарып билиринден 9 дугаар гимназия-школага шыдыраа бөлгүмүн ажыдып, уругларны шыдыраага өөредип эгелээнин сагындыраал. Ол – дээди категорияның башкызы, шыдыраага спорт мастери. Өөреникчилерге 2 шыдыраа номун бижээнин катап база демдеглээри чугула. Ол шыдыраа өөренириниң программазын чогааткаш, номнар кылдыр парлаткан: - 2005 чылда тыва дылда «Шыдыраа ойнаарының эге базымнары» - 2010 чылда орус дыл кырында «Учебник по правилам шахматной игры». Кызылдың 9 дугаар гимназия школазынга 1998-2013 чылдарда ажылдап турган. «ТР-ниң алдарлыг ажылдакчызы» аттың эдилекчизи. Светлана ОНДАР, башкы. Авторнуң чуруу #допобразование #юбилей #воспоминание