🔹 Тыва Республиканың төвү Кызылга IV-кү делегей чергелиг буддийжи форумнуң бирги хүнү ... — 21 августа 2026 г. в 09:31:15.114
🔹 Тыва Республиканың төвү Кызылга IV-кү делегей чергелиг буддийжи форумнуң бирги хүнү «Көшкүн чоннар өртемчейиниң кавайы» деп улуг хемчээлдиг театржыткан көргүзүг-биле доозулган. Совет Тываның 5 чылы аттыг чаартынган стадионнуң шөлүнге 4,5 муң ажыг көрүкчүлер тоолчургу чугааларга, тоолдарга база төөгүлүг барымдааларга даянып Тываның культурлуг өнчү байлаан ажыткан улуг оюн-көргүзүгнү көрген. «Тува24» телеканал дорт дамчыдылгага шоуну көргүскен. Регионнуң төөгүлүг база хөгжүлделиг сайзыралының чугула үелерин — бурунгу көшкүн культуралардан эгелээш, улуг империялар составынга амыдыралын болгаш амгы үеге чедир кол арыннарны дес-дараалаштыр төөгүп тургускан. Стадионнуң ажык шөлүнге оюн-көргүзүг болган. Эпоха бүрүзүнүң үе чадазының утказын шимчээшкин, хөгжүм болгаш танцы-сам таварыштыр кижи бүрүзүнге чедирери – артистерниң сорулгазы болган. Шоуну чырык, пиротехника, өскерлип турар көргүзүглер болгаш каас-коя хептер өңгүр-чараш кылдыр каастаан. Күүсекчи продюсер Сайдана Хертектиң массалыг информация чепсектери-биле парлалга-конференциязынга демдеглээнинден алырга, ындыг техниктиг аргалар «шынзыг болуушкуннар, ында көргүзүг бүрүзү төөгүлүг барымдааларны стадионга тода дамчыткан». «Күжүгет Шойгу аттыг культура фондузунуң дилээнге «Көшкүн чоннар өртемчейиниң кавайы» деп театржыткан көргүзүгнүң концепциязын болгаш сценарийин Тыва Республиканың Культура яамызының деткимчези-биле ажылдап кылган. Сергей Шойгу бо кайгамчык улуг көргүзүгнүң идеязын берген, көргүзүгнү «төрээн чериниң болгаш аңаа чурттап чораан кижилерниң төөгүзү» деп адап болур деп, организаторлар демдеглээн. Тываның күрүне университединиң төөгү кафедразының ажылдакчылары төөгүлүг тайылбырны белеткээн, а режиссер Сайзана Ооржак бо материалды сценарий езугаар тургускан. Уран чүүл ажылдакчылары болгаш чогаадыкчы специалистеринден тургустунган регионнар аразының улуг тургузукчу бөлүү төлевилелге ажылдаан. Шоуга Калмыкияның «Ойраттар» күрүнениң танцы-сам театры база регионнуң башкарыкчы чогаадыкчы бөлүктери: «Саяннар» Тываның хөгжүм болгаш танцының национал күрүне театры, В.Көк-оол аттыг национал театр, Тываның күрүнениң ойнаар-кыстар театры, Тыва Республиканың Чазааның Т.Дулуш аттыг үрер хөгжүм оркестри, Тыва национал оркестр, Тыва үндезин культура төвүнден хөөмейжилер, «Октай» орус этнографтыг ансамбль дээш, оон-даа өскелер киришкен. Оон аңгыда республиканың кожууннарындан дөрт чүс кижини хаара туткан. «Көшкүн чоннар өртемчейиниң кавайы» шоуда ниити-биле 828 кижи, оларның аразында 77 аныяк мөгелер киришкен. Шоунуң кол маадырларынга 28 идик-хептерни, ниити тоглаада кижилерге 1043 костюмнарны даараан. Массалыг көргүзүглер киржикчилеринге хептерни Якутияга даараан болза, Тываның Национал театрының даараныр мастерскаязы кол маадырларның хептерин чогаадып үндүрген. Көргүзүгнүң уран шимелдезин болгаш каасталгазын чурукчу Михаил Егоров (Якутия) баштаан регионнар аразының командазы ажылдап кылган. Он балетмейстер, оларның аразында Станиславский биле Немирович-Данченко аттыг Москваның хөгжүм-шии театрындан Константин Семенов баштаан мастерлер сцена шимчээшкиннерин тургускан. Хөгжүмнүг үделгеге дөрт композиторнуң командазы ажылдаан. Кол саундтректи Роман Чокуров (Хакасия) бижээн, а игил, хөөмей болгаш үндезин хөгжүм херекселдерин ажыглаан национал аранжировканы Андрей Монгуш чогааткан. Ол оюн-көргүзүгде келир үениң гастрольдарынга ажыглаар кылдыр планнаттынган чаа композициялар база бар, ол ышкаш Надежда Кууларның билдингир «Эне-Сай» деп ырызы каастаан. Көргүзүгге амгы үениң технологияларын ажыглаан: көрүкчүлер ийи шак дургузунда мультимедийлиг көргүзүгнүң иштинче кире берген ышкаш болган. Видеоконтентиниң автору – дизайнер Ростислав Павлов (Якутия). Күжүгет Шойгу аттыг культура фондузунуң баштаар чериниң даргазы Ирина Шойгу парлалга-конференциязының үезинде, бо шоу чүгле республикага эвес, а бүгү чуртка культурлуг болуушкун-дур деп демдеглээн. «Культура» каналга оюн-көргүзүгнү көргүзер болза, кайгамчык ийик» - деп, ол чугаалаан. Шоунуң материалын ажыглап, көшкүн чоннуң культур