🔹Августуң 17-де, Тываның Национал музейинге Чиңге-Тей I базырыындан тывылган скиф эрти... — 21 августа 2026 г. в 09:29:18.398
🔹Августуң 17-де, Тываның Национал музейинге Чиңге-Тей I базырыындан тывылган скиф эртинелерниң бирги ажык делгелгези ажыттынган. «Тыва эрте-бурунгу культура болгаш төөгүнүң төвү деп эрге-байдалын база катап бадыткап турар. Республиканың чурттакчылары болгаш аалчылары Чиңге-Тей-I скиф базырыының үнелеп четпес буддийжи тураскаалдарын болгаш тоолчургу эртинелерин делгелгеден көрүп болур» - деп, Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг делгелгениң ажыдыышкынынга киришкенин, бодунуң блогунда бижээн. Бо болуушкун партнерлар деткимче-биле бүткен дээрзин регионнуң удуртукчузу демдеглээн. Күрүне Эрмитажының директору Михаил Пиотровскийге, археолог Константин Чугуновка база Буддийжи өөредилгеге дуза чедирер фондуга, Росконгресске, Күжүгет Шойгу аттыг культура фондузунга делгелгени организастаарынга үнелеп четпес дузазы дээш өөрүп четтиргенин илереткен. Музейде делгеттинген эдилелдерни 2022 чылда Константин Чугунов баштаан экспедиция эрте-бурунгу скиф базырыын казып тургаш тыпкан. Тывылган чүүлдерни катап тургузуп, шинчилээри-биле Күрүне Эрмитажынче дамчыткан, а июль эгезинде доктаамал шыгжаар кылдыр Тывага дедир эгидип эккелген. Бистиң эрага чедир 7-6 вектиң, азы скиф үезиниң бедик дайынчы дужаалдыг аныяк эр кижизин ында орнукшуткан деп специалистер тодараткан. Орнукшудулга чевээнден солун чүүлдер база тывылган, оларның аразында “аң хевирлиг” алдын каасталгалар, алдын-биле каастаан чепсек, бижек чидидер даш, шил сава болгаш хөй санныг шурулар дээш, эртемге сонуурганчыг муң-муң төөгүлүг чүүлдер бар. Бо бүгү тывыштар «Эрмитаж – Тыва: Чиңге-Тей I базырыының скиф алдыны» деп делгелгениң үндезинин тургузуп турар. Делгелге баштайгы хүннериниң соонда, Аржаан-1 биле Аржаан-2 базырыындан тывылган эрте бурунгу экспозиция делгелгезиниң доктаамал бир кезээ апаар. Ниитизи-биле 11 муң ажыг чүүлдер тывылган, оларның көвей кезиин – алдындан кылган. «Бо эртинелер кижи бүрүзүнге ажыдыышкынның өөрүшкүзүн, Тывавыстың болгаш бүгү хөй националдыг Россияның улуг өнчү-салгалынга чоргааралды оттурар дээрзинге бүзүрээр мен» - деп, Владислав Ховалыг демдеглээн. Августуң 17-ден 20-ге чедир Тываның найысылалынга болуп эртер IV делегей чергелиг буддийжи форумнуң ажылы-биле Чинге-Тей коллекциязының делгелгези база ажылдаар. Индия, Кыдат, Моол, Шри-Ланка, Непал, Япония, Мьянма, Сербия дээш, Азия, Европа болгаш Африканың 20 чурттардан делегациялар чыылган.