🔹 «Өг-бүле» национал төлевилел күүселдези-биле Тывада культура албан черлери чыл санын... — 26 августа 2026 г. в 07:29:01.905
🔹 «Өг-бүле» национал төлевилел күүселдези-биле Тывада культура албан черлери чыл санында чаартынып турар. Бо чылын национал төлевилел деткимчези-биле кол культура черлери – Алдан-Маадыр аттыг Тыва Республиканың Национал музейи биле В. Көк-оол аттыг Национал театрын чаарткан. Республиканың Баштыңы Владислав Ховалыг президентиниң эгелээн деткимче-биле республика чаартынган культура шөлдеринге Делегей чергелиг буддийжи форумну хүлээп алганын демдеглээн. «Өг-бүле» национал төлевилелдиң ачызында кол албан черлериниң улуг хемчээлдиг эде чаартылгазын кылган бис. Виктор Көк-оол аттыг Национал театрда капитал септелгениң бирги чадазы доозулган, а Тываның Национал музейи амгы үениң техниктиг дериг-херекселдери-биле чепсегленген. Ам чаа технологиялар бистиң байлак өнчү-байлаавысты кайыын-даа келген аалчыларга аянныг болгаш чедингир кылдыр дамчыдып шыдаар» - деп, Владислав Ховалыг МАХ-та бодунуң каналынга демдеглээн. Виктор Көк-оол аттыг Национал театрны ийи чадага септээрин сагындыраал. Бирги чадада кол оран-саваны чаартпышаан, шаптык чокка шимчеп болур байдалды тургускан: шимчээшкини кызыгаарлыг көрүкчүлерге туттунар черлерни болгаш тактильдиг навигацияны кылып, туалеттерни болгаш эжиктерни таарыштырган. Санитарлыг зонаны септеп, чырык болгаш агаарладыр системаларны эде чаарткан. Россияның Улустуң артизи, режиссер Никита Михалковтуң «12» деп шиизин ойнааны чаартынган сценага бирги улуг болуушкун болганын демдеглезе чогуур. Ол көргүзүг делегей чергелиг буддийжи форумнуң культурлуг кезээнде онзагай болуушкун болган. Көрүкчүлер залынга паркет шаланы чадары, бирги болгаш ийиги каъттарның фойелеринде шала плитказын солууру, ол ышкаш чырык шугумун бүрүнү-биле солуп, крышазын септээри ийиги чадада планнатынган, азы 2026 чылдың ноябрь 1-де ол эгелээр. А 2027 чылдың чазын капитал септелге доостур ужурлуг. Национал төлевилел шугуму-биле Тываның Национал музейи амгы үениң техниктиг дериг-херекселдерин алган. Албан чери чаа музей витриналарын болгаш экспонаттар салыр подиумнарны, ол ышкаш фонд шыгжаар демир шкафтарны болгаш стеллажтарны алган. Экскурсияларны болгаш лекцияларны шынарлыг эрттиреринге портативтиг акустика болгаш радио системаларын садып алганындан, хемчеглерниң үн каасталгазы ам тода болгаш дески апарган. Музейниң айыыл чок чорук системалары база чаартынган: амгы үениң өрт сигнализациязын, видеохайгаарал системазын болгаш экспонаттар шыгжап-кадагалаарынга чугула херек - турум микроклимат тудар кондиционерни эптээн. Чаа компьютер дериг-херекселдери ажылдакчыларга Россияның музейлериниң күрүне каталогунче кирер арганы берип, фондунуң учедун чиигедип, коллекциялар дугайында медээлерни чедингир болдурган. Бүгү-делегейниң сарыг шажын шуулганынга тураскааткан: «Россияның музей чыындыларындан буддийжи хоочун эттер» болгаш «Эрмитаж-Тыва: Чиңге-Тей I-ниң скиф алдыны» деп улуг делгелгелерни эрттирер арганы музей алган. Делгелгелерни 20 хире чурттардан 2000 ажыг аалчылар көрген. Чаартынган музей шөлдери Тываның байлак өнчү-хөреңгизин чараш болгаш чедингир кылдыр тайылбырлаарынга дузалаан деп, республиканың Культура яамызы дыңнаткан. Республика Баштыңы ындыг чаартылгалар езу-чаңчылдарны кадагалап арттырарынга, өг-бүлелерге таарымчалыг культурлуг хүрээлелди тургузарынга, аныяктарның кижизидилгезинге улуг салыышкын болур деп демдеглээн.