💥Тыва бижек — ыдыктыг эт
💥Тыва бижек — ыдыктыг эт 📢Тыва культура төвүнге «Бижектиң тыва культурада сүлде-демдээ: «Тыва бижек» деп «төгерик ширээ» болуп эрткен. Хемчегниң киржикчилери эдилелдиң ыдыктыг ужур-утказын, ооң төөгүде болгаш культурада туружун, өгбелеривистиң хамаарылгазы кандыг турганын, хүн бүрүде амыдыралга канчаар ажыглап чораанын сайгарган. Шаг төөгүден бээр тываларга бижек чүгле аңнаашкынның чепсээ эвес, а даңгырак бээрде ажыглаар ханы уткалыг ыдыктыг чепсек-херекселдерниң бирээзи болуп турган. Хүннүң чорудуунда бижектиң бурун үеде ажыглалының дугайында, ооң тыптып келген төөгүзү болгаш амгы үеде хевирлери, Тываның национал музейиниң шыгжамырында бижектерниң хевирлерин, аас чогаалының делегейинде болгаш ёзу-чаңчылдарда ыдыктыг уткалары дээш дыка солун тайылбыр медээлерни илеткелчилер чоруткан. «Бижек анаа-ла херексел эвес, а ыдыктыг эт дээрзин уттуп турар бис. Ону кезээде аңгы-аңгы ёзу-чаңчылдарга, хамның ёзулалдарынга дээш өске-даа чүүлдерге ажыглап чораан. Бижек – ыдыктыг камгалалдар хевирлериниң бирээзи. Тывалар бижекке хүндүткелдиг, ону каяа, канчаар ажыглаарын билир чораан» — деп, эртем ажылдакчызы Артыш Монгуш чугаалаан. Хемчегге эртемденнер, ус-шеверлер дээш өске-даа сонуургалдыг улус киришкен. Көшкүн чонга бижек аъш-чем кылырындан эгелээш, мал-маган өзээринге, аңнаарынга болгаш чазанып-шеверлениринге чедир, амыдыралдың бүгү-ле талаларынга ажыглаар эдилел турган. Оон аңгыда бижек эр улустуң каасталгазының бир кезии болгаш социал байдалын көргүзер демдээ турган. Тыва хам чүдүлгеде бижек база улуг рольду ойнап, кара күштерден камгалал кылдыр болгаш багай чүүлдер чайладыр чепсек кылдыр ажыглап турар. / Бистиң корр. Чурукту Тыва үндезин культура төвүнден алган. “Шын” №13 2026 чылдың апрель 9