IX Спортивнай оонньуулар арыллыыта ураты буолуоҕа
IX Спортивнай оонньуулар арыллыыта ураты буолуоҕа СӨ норуоттарын IX Спортивнай оонньууларын үөрүүлээх аһыллыытын уонна сабыллыытын сүрүн режиссерунан биир дойдулаахпыт Александр Васильевич Титигиров ананан үлэлии сылдьар. Киниттэн аҕыйах боппуруостарга эппиэттииригэр көрдөстүм. — Үтүө күнүнэн Александр Васильевич, эһиги эһиилги Саха норуоттарын IX Спортивнай оонньууларыгар улахан тэрээһини салайан ыытаары сылдьаҕыт, кыратык бэйэҥ тускунан билиһиннэриэҥ дуо. — Мин 1968 сыллаахха Ньурба Чаппандатыгар Титигировтар дьиэ кэргэттэригэр 6 бииргэ төрөөбүттэртэн 4 оҕонон күн сирин көрбүтүм. Улахан убайбыт Ким Федоров норуот ырыаһыта, олоҥхоһут, оһуокайдьыт этэ. Иккис убайым Алексей Федоров – Алекс Шоу СӨ култууратын туйгуна, хореограф үөрэхтээх, өр кэмҥэ Сергей Зверев аатынан тыйаатырга администраторынан үлэлээбитэ. Икки уол Чаппандаҕа олороллор, кыра, соҕотох балтыбыт Розалия Тартакынова култуура департаменыгар үлэлиир. Чаппанда оскуолатын үөрэнэн бүтэрэн баран, сэбиэскэй армия кэккэтигэр 2 сыл сулууспалаан дойдубар Чаппандаҕа кэлэн тракториһынан, массыына суоппарынан, хачыгаарынан үлэлээбитим. 1990 сыллаахха Ньурбатааҕы көһө сылдьар судаарыстыбаннай драматическай тыйаатырга үлэлии киирбитим. 2006 сылтан Дьокуускай куоракка СӨ “Үүнэр көлүөнэ” судаарыстыбаннай тыйаатырыгар сүрүн режиссерунан үлэлии сылдьабын. Театр эйгэтигэр ситиһиилэрим диэн Санк-Петербург куоракка “Арлекин” диэн ыччаттарга уонна оҕолорго аналлаах бэстибээлгэ гран-при үрдүк аатын ылбытым, бу Ньурба тыйаатырыгар үлэлии сылдьан “Аптаах отон” диэн остуоруйанан кыттыбыппыт. “Лучший режиссер России” анал ааты ылбытым. Хас да омук сирдэринэн, Россияҕа хас төгүллээх лауреаттарбыт, гран-при хаһаайыннарабыт. Улуус баһылыгар Алексей Михайловичка, култуура департаменын салайааччытыгар Тихонова Розалия Михайловнаҕа уонна Оонньуулар хамыыһыйатыгар миигин итэҕэйэн сүрүн режиссер оҥорбуттарыгар махталбын тиэрдэбин. — IX Спортивнай оонньуулар арыллыытын, сабыллыытын барыллаан сценарийа туохха сыһыаннаах буолуой, кимнээх көмөлөһөллөрүй? — Спортивнай оонньуулар сценарийыгар Дьокуускай куоратынан, Ньурбанан исписэлиистэр үлэлэһэ сылдьаллар. Татьяна Александровна Егорова диэн “Сэргэлээх” култуура киинин сүрүн режиссера сценарийин суруйарга ылсыбыта. Сүрүн сыалбыт-сорукпут Ньурбабыт историятын арыйыы буолуоҕа. Сонун көстүүлэр баар буолалларын мэктиэлиибит. Оонньуулар аһыллыыларын уонна Оонньууну түмүктээһин сценарийа олох ураты буолуоҕа, атын көрүүлэр, атын өрүттэр баар буолуохтара дии саныыбын. Ньурба устуоруйатын уонна билиҥҥитин чаҕылхайдык көрдөрөр туһуттан аныгылыы тэтимнээх, куйаар ситиминэн көстүүлэр буолуохтара. — Александр Васильевич, төһө киһи кыттара буолуой аһыллыы-сабыллыы сиэригэр-туомугар? — Төһө кыалларынан 2000 тахса киһи кыттара былааннанар, тэрээһиҥҥэ ыаллыы улуустарбыт, Дьокуускайтан, Хаҥаластан, Мииринэйтэн, Ленскэйтэн айар-тутар кэлэктииптэр кэлэллэрэ күүтүллэр. Аҕыйах хонуктааҕыта СӨ култууратын уонна духуобунай сайдыыга миниистирэ Ноев А.И. кэлэн барбыта. Кинини кытары сүбэлэһэн-амалаһан Оонньуулар арыллыытын уонна сабыллыытын тула кэпсэттибит. Күүс-көмө, өйөбүл буолуох буоллулар. — Түмүккэ Ньурбабыт дьонугар туох баҕа санаалааххыный, тугу этиэҥ этэй? — Култуура уонна духуобунай сайдыы миниистирин А.И.Ноевы кытары уонна норуот айымньытын киинин салайааччытын Иванов И.Ф. кытары үлэ бара турар. Күүс-көмө буоларга бэлэмнэр. Мин баҕарар баҕам диэн IX Спортивнай оонньуулар үрдүк таһымҥа барыахтара диэн эрэнэбин. Онно күндү Ньурбам олохтоохторо көхтөөх кыттыыны ылыаххыт диэн эрэнэбин. Бары биир дьиэ кэргэн оҕолорун курдук биир сомоҕо буолан Ньурбабыт инники кэскилин, сайдыытын туһугар бу Оонньуулар төрүөт буолалларын умнубакка бары бииргэ үлэлиэххэйиҥ-хамныаххайыҥ. Ньурбам дьоно-сэргэтэ доруобай, чэгиэн буолуҥ! — Махтал, Александр Васильевич, боппуруостарбар хоруйдаабыккар, бары ситиһиини баҕарабын! — Эһиэхэ эмиэ махтал, болҕомто уурбуккутугар. Толбон Сээркээн @gazetanyurba @ulusmedia