#Дьиэ кэргэн
#Дьиэ кэргэн #Ийэ күнэ *Оҕолорбут ирдэбиллэригэр эппиэттиибит дуо?* 🌞*Хас биирдии төрөппүт, оҕото билиилээх, үөрэхтээх, ситиһиилээх буоларын ирдиир, этиллибити толорор, доруобай, дьоллоох киһи буола улаатарын баҕарар. Оттон оҕо, кини аттыгар өрүү мичилийэ, таптыы, кинини имэрийэ-томоруйа сылдьар, куруук көмөлөһөр, өйдүүр, минньигэстик аһатар, баҕарбытын барытын толорор, кыыһырбат-арбаммат, чөл олохтоох ИЙЭ, АҔА баар буолуон баҕарар..*. 🔰Кистэл буолбатах, дьиэ кэргэҥҥэ оҕо иитиитинэн, сүрэҕин анныгар үөскүөҕүттэн, сүрүннээн ИЙЭ дьарыктанар. Аһатыы-таҥыннарыы, түүннэри туруу, уһуйааҥҥа таһыы, тэрээһиннэргэ кыттыы, мунньахтарга сылдьыы, уо.д.а.-ийэ эрэ эбээһинэһин курдук буолар. Билигин, куйаар ситимин (төлөпүөн, көмпүүтэр, тэлэбиисэр ) үйэтигэр оҕо төрөппүтүн, төрөппүт оҕотун кытта алтыспат буолбут кэмэ бүрүүкээн кэлбит кэмигэр, хаһан да бүппэт дьиэ түбүгэр сылдьан оҕобутугар «Антах бар, мэһэйдээмэ...» диэн буолар. Ол кэннэ оҕо хайыа баарай? төлөпүөнүн үрдүгэр түһүө, хараҕа кытарыар, сүнньэ токуруойуор диэри куйаар аралдьытыыларынан сааранан, сылайан утуйуор диэри олоруоҕа. «Бу оҕо олох төлөпүөн оҕото буолбут» дэнэн аатырыаҕа. Бу курдук, ыраҥалаан көрдөххө, «Что посеешь, то и пожнешь!» диэн нуучча бэргэн этиитигэр диэри, оҕо хайдах киһи буолан тахсара, биһигиттэн, төрөппүттэн тутулуктаах буоллаҕа... Иитиигэ-үөрэтиигэ улахан оруолу ылар дьон, биһиги ийэлэр, оҕобутуттан ирдиирбит курдук, кинилэргэ сол оннук тапталынан эппиэттиибит дуо? Кинилэргэ элбэх бириэмэ аныыбыт, ойуулаан көрөр уобарастарыгар тэҥнэһэбит дуо? Ийэ дэкээдэтин чэрчитинэн оскуола оҕолоругар аҕыйах боппуруостаах анкета толортордум. 📝Онон Н.И.Шарин аатынан Орто Халыматааҕы орто оскуола сахалыы тыллаах үөрэнээччилэрин санааларын ылан көрөн-ааҕан билсиэххэ. ✅Ким да «Ийэм миигин кытта...» диэн этии оҥорбото «Ийэҥ иллэҥ бириэмэтигэр тугу гынарый?»,- диэн ыйытыкка оҕолор: «Ийэм иистэнэр, оҕуруолуур, орун сабыытын тигэр, тэлэбиисэри көрөр, хаһыаты, кинигэни ааҕар, төлөпүөнүнэн кэпсэтэр, утуйар, сытар, кыра оҕолорун көрөр, хомуска оон-ньуур, уруһуйдуур, «Родина»-ҕа волейболга, ох ытыытыгар сылдьар, папаны кытта кэпсэтэр, папаны кытта массыынанан күүлэйдии барар, ийэм өрүү солото суох наар үлэлиир, түүннэри симиэнэтигэр барар...», - диэн хомойуох иһин, оҕотунан дьарыктанар ийэ суох курдук эппиэттэр киирдилэр. Ол курдук ким да «Ийэм миигин кытта...» диэн этии оҥорбото. ✅Үгүс үчүгэй эппиэт киирдэ Онуоха тоһоҕолоон, «Ийэҕин кытта бииргэ тугу гынаҕын?» - диэн ыйыппыппар, дьэ, үгүс оҕоттон үчүгэй эппиэт киирдэ: «Бииргэ күүлэйдиибит, отоннуубут, тэллэйдиибит, сөбүлүүр киинэбитин, передачабытын көрөбүт, иккиэн бэлэсэпиэт тэбэбит, кэпсэтээччибит, сэкириэттэһээччибит, бурдук аһын астыыбыт, дьиэбитин хомунабыт, остуол оонньууларын оон-ньуубут, хаартылыыбыт, ис дууһаттан кэпсэтэбит, ийэм үлэтигэр көмөлөһөбүн, кырачаан эрдэҕинээҕи хаартыскаларбытын, биидьийэлэрбитин көрөбүт, утуйабыт», – дии-дии оҕолор барахсаттар ийэлэрин саныы-саныы, дьоллоох харахтара чоҕулуһа олордулар. ✅Элбэхтэ этиппэккэ дьиэҕэ үлэбин оҥордохпуна «Ийэҕин хайдах үөрдэҕин?»,- диэн боппуруоска оҕолор мунчааран, толкуйдаан ыллылар. Сороххо, ийэҕэ көмөлөһөр эбээһинэс баарын, кинини үөрдэр диэни улахаҥҥа уурбат курдук тутуннулар: «Ийэм үөрэр... араас кэнсиэртэргэ, күрэхтэргэ кытыннахпына, көмөлөстөхпүнэ, үөрэхпэр үчүгэй сыана ыллахпына, чиэппэрбин 4-5-кэ бүтэрдэхпинэ, иһити сууйдахпына, дьиэбин хомуннахпына, бэлэх оҥордохпуна, «сынньан» диэтэхпинэ, элбэхтэ этиппэккэ дьиэҕэ үлэбин толордохпуна, бэлэх, аккырыыкка оҥордохпуна, массаастаатахпына, математикаҕа 4-5 ыллахпына, үөрэхпэр ситиһиилэннэхпинэ, кыраамата ыллахпына, мэтээли аҕаллахпына, үчүгэй сонуну кэпсээтэхпинэ, олбуорга үлэлээтэхпинэ, ...», - диэбит курдук хоруйдар киирдилэр. 🔰Ийэбитигэр баҕарабыт