🔹 Михаил Мишустин Тывага кээп чорааш, иштики болгаш даштыкы инвесторларның боттандырып... — 2 августа 2026 г. в 07:38:12.466
🔹 Михаил Мишустин Тывага кээп чорааш, иштики болгаш даштыкы инвесторларның боттандырып турары улуг даг-болбаазырадылга төлевилелдери-биле танышкан. Республиканың Баштыңы Владислав Ховалыг Ак-Суг, Тастыг, Кызыл-Таштыг чыдыннарында үш даг-болбаазырадылга төлевилелдерин таныштырган. Моол-биле кызыгаарда Эрзин кожуунда, Тастыгның литий чыдыны чүгле республикага эвес, а бүгү чуртка стратегтиг ужур-дузалыг. «Ареал» компания 2028 чылда ажыдар планныг даг-болбаазырадылга комбинадын 2026 чылда тудуп эгелээн. Компанияның чиңгине директору Владислав Свиблов чылда 2 миллион тонна руданы болбаазырадыр, оон 330 муң хире тонна литий концентрадын бүдүрер даг-болбаазырадылга комбинадының төлевилелин хүндүлүг аалчыга таныштырган. Амгы үеде төлевилелче 7 млрд рубльди киирген, а инвестицияниң ниити түңү 30 млрд рубль болур. Инвестор Тастыг даг-болбаазырадылга комбинадының чиг эдин улаштыр болбаазырадыр технологтуг «акызын» Минусинскиге тудар планныг. Аңаа Тывадан казып тыпкан концентраттан аккумляторлар, бедик температуралыг чаар чүүлдер, ок өтпес шилдер, эм-таң дээш оон-даа өске бедик технологиялыг продукцияга ажыглаар литий дустарын аңгылап үндүрер. «Ареал» компания Тастыгга тудуг ажылдары-биле чергелештир Ак-Сугда чес болгаш молибден, рений дээн ышкаш ховар казымалдар казып тывар даг-болбаазырадылга комбинадын тудуп турар. Ынча чес рудазының курлавырлары 1 млрд тонна деп санаан. Инвесторлар Тастыг төлевилели-биле ажылдап тура, Россияның амгы үеде даштыкыдан садып ап турары молибден оксидиниң заводун куруг черден тудуп үндүрер санааны онзагай. Бо камгалал болгаш космос үлетпүрүнден эгелээш, медицина болгаш «ногаан» энергетикага чедир янзы-бүрү адырларның бедик технологиялыг бүдүрүлгезинге херек чугула материал-дыр. Ак-Суг төлевилели Тываның инфраструктуразында айтырыгларны шиитпирлээр база бир арганы берген. Россияның чазаа келир үениң даг-болбаазырадылга комбинадынга 272 километр бедик вольттуң аңгы шугумун тудар кылдыр ынга инвесторларга дузалаан. Ооң тудуу Амгы үеде дизельдиг генераторлар дузазы-биле чурттап турар Тожу кожуунну улуг чырык-биле хандырар тус черниң электри четкизин тударынга бизнес-биле чугаалажып дугуржур арганы республиканың эрге-чагыргазынга берген. Оон ыңай Тыва чаа шугумну амгы электри четкизинге каттыштырып, ооң күчү-күжүн амгы 185-тен 350 МВт чедир улгаттырарын планнаан. Ол чүүл республиканың тудуг ажылдарынга болгаш энергетика хереглеттинер бүдүрүлгелерни идепкейлиг хөгжүдеринге шаптыктап турар чырык энергиязының чедишпезин чайладыр. Тастыг биле Ак-Сугга деңнээрге, Кызыл-Таштыгда чес, коргулчун, цинк чыдының төлевилели хоочун деп болур. «Лунсин» компания 2005 чылда ону боттандырып эгелээш, 2015 чылда концентраттың бирги тонназын бүдүрген. Бүдүрүлгениң чиңгине директору Дэн Гуолян Михаил Мишустинге компанияның ажыл-чорудулгазын кысказы-биле таныштырган. Бо хүнге чедир төлевилелче салган ниити инвестицияның түңү 38,6 млрд рубль четкен. Бюджетче 15 млрд ажыг рубль үндүрүглерни киирип, 1350 ажылчын олуттарны тургускан. А ажылдакчыларның 90 хуузу республика чурттакчылары деп, Тываның Баштыңы Владислав Ховалыг немей дыңнаткан . Михаил Мишустин инвестиция төлевилелдериниң перспективазын үнелээн. Таныштырган төлевилелдерниң күүселдези-биле Тыва стратегтиг чиг эттерниң кол үндезини апарып болур, ол чокта бодунуң бедик технологтуг үлетпүрлерин хөгжүдери болдунмас. Чазак Даргазы республиканың экономиктиг хөгжүлдезинге улуг үлүг-хуузун киирип, регионнуң байлак курлавыр аргаларын ажыдар үлетпүр таваан тургусканы дээш, инвесторларга четтиргенин илереткен. Федералдыг чазактың баштыңы регионнуң социал төлевилелдери — оруктар, школалар, уруглар садтары, спортчу объектилер тудуунга киржилгези дээш өөрүп четтириишкинниң сөстерин бизнесменнерге аңгы илереткен.