“СӨ үтүөлээх худуоһунньуга” ааты олохтуурга сокуон барылын оҥорон киллэрбитим, ол баста...
“СӨ үтүөлээх худуоһунньуга” ааты олохтуурга сокуон барылын оҥорон киллэрбитим, ол бастакы ааҕыыны ааспыта. Күн бүгүн СӨ худуоһунньуктарын сойууһугар 130-тан тахса идэтийбит худуоһунньук баар. Оттон кинилэр бэйэлэрин төрөөбүт-үөскээбит өрөспүүбүлүкэлэригэр билинии, аат-суол диэни билбэккэ олороллор. Бу кэлэр пленарнай мунньахха сокуон барыла бары ааҕыыны этэҥҥэ ааһыа диэн эрэнэбин. Алтынньы 15-с күнүттэн өрөспүүбүлүкэбитигэр “Оһуохайдаан ойуохха” оҕо оһуокайын күөн күрэһэ саҕаланаары турар. Бу куонкурус Россияҕа Норуоттар сомоҕолоһууларын уонна Саха сиригэр култуура сылларын чэрчитинэн ыытыллар. Түмүк ахсынньы 11-с күнүгэр Дьокуускайга буолуохтаах, кыайыылаахтар 45-тии тыһыынчаҕа тиийэ харчынан наҕараадаланыахтара. Бу көннөрү тэрээһин буолбатах – бу биһиги төрөөбүт норуоппут төрүт култууратыгар, тыыннаах нэһилиэстибэтигэр киллэрэр улахан кылааппыт. Онон биһиги кэллиэгэлэрбитин кытта оҕону-ыччаты төрүт үгэскэ, ырыаҕа-тойукка үөрэтэр педагогтары өйүүр эбии миэрэлэри бэлэмнии сылдьабыт. Ол түмүгэ өтөр биллиэхтээх. Туох да диэбит иһин, бюджеппыт уустук кэмҥэ ылыллыахтаах. Көрүллэр боппуруос, үбүлэниэхтээх хайысха-эйгэ олус элбэх. Кистэл буолбатах, үгүс эйгэҕэ үп-харчы сарбыйыыта тахсара күүтүллэр. Ол да буоллар, тыа сирин кулууптарын, бибилэтиэкэлэрин үбүлээһинэ “остаточнай” бириинсибинэн үбүлэммэтин ситиһэр сорук турар. Билигин тыа сиригэр кулууп, бибилэтиэкэ уонна култуура диэн – бу көр-күлүү, ырыа-тойук уонна бырааһынньык эрэ буолбатах. Бу биһиги тыыннаах төрөөбүт тылбытын (эбээн, эбэҥки, саха, чукча, долгаан – барыбыт киэнин), култуурабытын уонна үгэспит илдьэ сылдьар суос-соҕотох эйгэбит. Омугу омук дэтэр хорук суолбут. Омугу омук дэтэр тирэх өйдөбүллэрбит хайдахтаах да кэмҥэ түөрэҥнэтиллиэ, тулхадыйыа суохтаахтар. Быһа тутан кэпсээтэххэ итинник. Үлэ салҕанар. Хаартыска5а: сахам тылын учуутала, драмкуруһуок салайааччыта, култуура кэрэ эйгэтигэр сиэтэн киллэрбит тапталлаах учууталым Марфа Петровна Филатова