🔹 Чазак даргазының оралакчызы Уран-оол Ондарның киржилгези-биле эрткен регионнуң Ветер... — 30 июля 2026 г. в 10:43:36.968
🔹 Чазак даргазының оралакчызы Уран-оол Ондарның киржилгези-биле эрткен регионнуң Ветеринария албанының коллегия хуралынга, Тывада эпизоотиктиг айыыл чок чорукту хандырарының айтырыгларын чугаалашкан. Аңаа бирги чартык чылда кылган ажылдарны түңнеп, чыл төнчүзүнге чедир кандыг хемчеглер кылырын тодараткан. Күрүнениң ветеринария албанының специалистери 2026 чылдың эгезинден бээр 337 муң ажыг диагностиктиг шинчилелдерни чорудуп, онза айыылдыг халдавырлыг мал аарыгларының нептерээрин болдурбазынче угланган профилактиктиг бөлүк хемчеглерни чоруткан. Республиканың шупту муниципалдыг тургузугларында ажылдар чоруп турар. Лабораторлуг шинчилелдер, мал-маганны болгаш азырал амытаннарны тарыыры, онза айылдыг аарыгларны мониторгилээри, мал сеги узуткаар болгаш өске-даа биологтуг айыыл чок чорук объектилериниң байдалын контрольга тудары ында кирген. Ветеринария албанының удуртукчузу Ай-кыс Ооржактың дыннатканы болза, бирги чартык чылда улуг бода болгаш шээр малдарны бруцеллез аарыынга удур шинчилээрге, ол илереттинмээн. Ол ышкаш улуг мыйыстыг бода малдың лейкоз, малдың туберкулез, аъттың сап дээш, өске-даа айыылдыг халдавырлар бүрүткеттинмээн. Хаваннарның африка чумазы, кегженир шээр малдың чумазы болгаш өске-даа онза айыылдыг аарыглар талазы-биле таарымчалыг байдалды республика камгалап арттырган. Аарыгларны болдурбазы - ажылдың кол угланыышкыны бооп арткан. Алды айның дургузунда 162 муң ажыг баш бода малга база 429 муң ажыг баш шээр малга ящурка удур тарылганы салган. Сибирь язвазынга, калчаа аарыынга, хаван чумазынга болгаш өске-даа онза айыылдыг аарыгларга удур тарыышкын уламчылап турар. Мал эмчилери сорулгаларның көвей кезиин чедип ап, планныг көргүзүглерин ажыр күүсеткен. Мал эмчилери профилактика ажылдарындан аңгыда, малга хүннүң-не эмчи дузазын: кезиишкиннерни эрттирип, паразиттерден эмнеп, малдың чаш төлүн камгалап алырынга дузалажып, өске-даа чугула ажылдарны чорудуп турар. Биологтуг айыыл чок чорукче онза кичээнгей угланган. Бо чылын специалистер мал сеги узуткаар объектилерде черниң 175 хыналдазын чоруткан. Шупту таварылгаларда лабораторлуг шинчилелдер сибирь язвазының аарыг тарадыкчызы чок деп бадыткаан. Ээзи чок дириг амытаннарны ажаап-карактаар талазы-биле ажыл база уламчылап турар. Чыл эгезинден тура 68 үнүүшкүннүг хемчеглерни чоруткан, чурттакчы чон болгаш өөредилге албан черлери-биле профилактика ажылдарын организастаан. Сөөлгү алды айның дургузунда республикада 1460 черлик дириг амытаннарны туткан, ол бо чылда планнаан хемчээлдиң 44 хуузу. Чылдың ийиги чартыында аарыгларны тодарадыр шинчилгелер болгаш профилактика хемчеглеринче мал-маганны бүрүнү-биле хаара тудар, айыылдыг халдавырларның чаа үнген черлерин болдурбас, республиканың эпизоотиктиг чаагай чоруун быжыглаар ажылдарны ам-даа уламчылаар сорулга салдынган.