Уһун айан кэннэ Москва5а кэлэн түһэн баран, “Тооку” ханаал шеф-эрэдээктэрэ Анна Кирилли...
Уһун айан кэннэ Москва5а кэлэн түһэн баран, “Тооку” ханаал шеф-эрэдээктэрэ Анна Кириллинаны көрсө түстүм. Уруккуттан билсэр дьон быһыытынан, төһө да кылгас бириэмэҕэ буоллар, үөрэ-көтө кэпсэттибит. Анялыын хам-түм көрүстэхпитинэ, айар-тутар ыччаты хайдах бэлэмнээн таһаарартан, кинилэри хайдах дойдубутугар тутан хаалартан саҕалаан үгүһү сүбэлэһээччибит. Аняттан Москубаҕа туохха кэлбитин сураспыппар, “Тоокубут” ТЭФИ-KIDS” номинациятыгар киирдэ, сарсын бириэмийэни туттарыыта, этэңңэ буолар инибит” диэбитэ. Мин “ээ, ситиһиини баҕарабын” эрэ диэн хаалбытым уонна ыксыыр киһи быһыытынан, Казаҥҥа көтөөрү накопитель диэки тиэтэйбитим, оттон Аня Москуба тэтимигэр киирэн, түргэн-түргэнник атыллаан, тахсар аан диэки бара турбута... Ити кэннэ мин: “Оо, дьэ, “Тоокулар” ТЭФИ” курдук улахан бириэмийэ финалыгар киирбиттэрин итиччэ истэн бараммын саатар киһилии эҕэрдэлээбэккэ хааллым”, – диэн бэйэм бэйэбиттэн сонньуйан ылбытым. Кырдьык, сороҕор биһиги күннээҕи түбүккэ үтүрүйтэрэн аттыбытыгар буола турары да өйдөөн көрбөппүт баар суол. “Саха” НКИХ “Тооку” ханаалын “Тооку уонна Чысхаан” ойуулуга “ТЭФИ-KIDS” диэн дойду биир саамай улахан бириэмийэтин “Оҕолорго аналлаах бастыҥ анимацията киинэтэ” номинациятын ылла! Тоокулары кытта биир сыанаҕа,“Союзмульфильм” “Умкатынан” тахса сырытта. Санааҥ көрүҥ: быыкаайык саха ойуулугун студията “МУЛЬТ”, СТВ, “Паровоз” (“Бумажки”, “Ми-ми-мишки”, “Сказочный патруль”, “Лео и Тиг” ойуулуктар...) курдук, о.д.а. бөдөҥ федеральнай хампаанньалары куоһаран бастаата, биһиги сахалыы тыллаах ойуулукпут дойду бастыҥ ойуулуга буолла! ЮНЕСКО чахчыларынан, саха тыла аан дойду тылларын каартатыгар “сүтүөн сөптөөх тыл” (уязвимый) диэҥҥэ киирэ сылдьар. Тиһэх переписьтэн көрдөххө, Россияҕа барыта 478 тыһыынча саха баарыттан, төрөөбүт тылын билээччитэ 378 тыһыынча эрэ. Ыччаппыт үс гыммыттан биирэ тылын букатын билбэт. “Саха” НКИХ ити чааһыгар олус элбэҕи оҥорор, күүскэ кыһаллар. Өйдүүргүт буолуо, бу “ТЭФИ-гэ” тиэрдибит үлэ бастаан 2017 с. “Фикситтэри” сахалыы саҥардыыттан саҕаламмыта. 2022 с. НКИХ номнуо бэйэтин ойуулуктарын-анимациятын оҥорон барбыта. Бу күңңэ, саха аниматордара барыта холбоон номнуо 900 мүнүүтэ усталаах ойуулугу оҥорон уонна дойдубутугар киэҥник биллэр, оҕо аймах сөбүлээн көрөр ойуулуктарын 1000-тан тахса сиэрийэтин сахалыы саҥардан олороллор. “Тооку” ханаал эфирин 88%-на сахабыт тылынан тахсар. Кинилэр 2024 сылтан сахалыы ойуулугу кырачааннарбыт күннээҕи олохторун арахсыспат аргыһа оҥорор сүдү соруктаах айа-тута сылдьаллар. Онон “Тооку уонна Чысхаан” кыайыыта – бу төрөөбүт тылларын, омуктарын, ыччаппыт кэскилин туһугар ис сүрэхтэриттэн ыалдьар дьон өр сыллаах сыралаах, кыһамньылаах үлэлэрин түмүгэ. “Саха” НКИХ генеральнай дириэктэрэ, норуот дьокутаата, Олег Марков бу кыайыыны “Саха сиригэр анимация сайдарыгар бастакы улахан хардыы буолла”, оттон Ил Дархаммыт Айсен Сергеевич “культурабыт уратытын, төрөөбүт тылбытын үүнэр ыччакка тиэрдэллэрин иһин” ис сүрэҕиттэн махтанна. “Тооку уонна Чысхаан” ойуулук – көннөрү ойуулук буолбатах. Бу саха тыла билиҥҥи оҕоҕо-ыччакка аныгылыы, ча5ылхайдык, бэйэтин көлүөнэтин тылынан тиийиэн уонна кыайыылаах тахсыан сөбүн туоһута. Биһиги сүрүн сорукпут – ити курдук ситиһиигэ кынаттыыр, кыайыыларбытын уһансар айар-тутар ыччаппытын көҕүлээн, кэмигэр болҕомто ууран, Сахабыт сиригэр, төрөөбүт дойдубутугар хаалларарга дьулуһуохтаахпыт. Кинилэр дьиҥ патриот дьон буолан үүнэн-сайдан тахсан тапталлаах өрөспүүбүлүкэбит чэчирии сайдыытын олугун охсоллорун ситиһиэхтээхпит! https://max.ru/id1435030316_gos