Ыам ыйын 9 күнэ — Улуу Кыайыы күнэ. Бу Аҕа дойду Улуу сэриитигэр (1941–1945 сс.) фашист...
Ыам ыйын 9 күнэ — Улуу Кыайыы күнэ. Бу Аҕа дойду Улуу сэриитигэр (1941–1945 сс.) фашистскай Германияны кыайыы бэлиэ күнэ буолар. Сэрии бэс ыйын 22 күнүгэр 1941 сыллаахха саҕаламмыта уонна ыам ыйын 9 күнүгэр 1945 сыллаахха бүппүтэ. Барыта 1418 күн уонна түүн тухары салҕаммыта. Саха сириттэн 62 тыһыынча тахса киһи ийэ дойдутун көмүскүү аттаммыта. Кинилэртэн аҥарыттан ордуга кыргыс хонуутугар охтубута. Саха сирин 24 буойуна Сэбиэскэй Сойуус Геройа буолбута. Дьон «Барыта фронт туһугар, барыта Кыайыы туһугар!» диэн лозунг анныгар күнү-түүнү аахсыбакка үлэлээбиттэрэ. Булуҥҥа балыктааһын, Алдаҥҥа көмүс хостооһун, тыа сиригэр ас-таҥас бэлэмнээһин тохтообокко барара. Сэбиэскэй аармыйа Берлины ылан, фашизмы самнарбыта. Бу кыайыы олус ыарахан сыананан — 27 мөлүйүөн киһи олоҕун толук ууруутунан кэлбитэ. 1945 сыл ыам ыйын 9 күнэ дьон өйүгэр-санаатыгар саамай чаҕылхай уонна долгутуулаах күнүнэн хаалбыта. Кыайыы туһунан сонуну түүн 2 чаас саҕана Левитан куолаһынан араадьыйа нөҥүө биллэрбиттэрэ. Дьон ууларыттан туран, уулуссаҕа тахсан, биир икки буолбакка бэйэ-бэйэлэрин кууспакка, үөрүүлэриттэн ытаспыттара. Биһиги дойдубутугар сонуну истээт, киһи барыта кулууптарга, болуоссаттарга мустубута. Оччотооҕу суруйууларынан, дьон "сэрии бүттэ!" диэн үөрүүлэриттэн оһуохайдаан барбыттара. Хас биирдии дьиэ кэргэҥҥэ бу үөрүүлээх да, эмиэ да хомолтолоох (эрэйдээх сэрии бүтүүтэ) күн этэ. Ол эрээри саамай сүрүн Кыайыы парада Москваҕа Кыһыл болуоссакка тута буолбатаҕа. Кини бэс ыйын 24 күнүгэр эрэ ыытыллыбыта. Онно байыаннайдар фашистскай Германия былаахтарын Мавзолей анныгар бырахпыттара. Сэрии кэнниттэн 1947 сылтан 1965 сылга диэри ыам ыйын 9 күнэ өрөбүл күн буолбатаҕа, көннөрү үлэ күнэ этэ. Ол эрээри дьон бары мустан бэйэ-бэйэлэрин эҕэрдэлииллэрэ. Биһиги оҕолорбутунаан бу кыайыы күнүн уонна геройдуу охтубут, биһиги туспутугар сырдык ыраас халлаан туһугар охсуспут дьоммутун эһээлэрбитин эбээлэрбитин хаһан да умнуо суохпут🕯️🙌🏻