💥Чазын черле ындыг болгай…
💥Чазын черле ындыг болгай… 📢Үнүш-бойдус-биле кады кижилер оттуп, кышты өттүр удаажыраан сагыш-сеткили частып, чайгаар сергеп, чиигеп келир. Сактырга-ла, хүннүң алдын херелдери кижи бүрүзүнче илбилиг согунчугаштарын тарбыдап турар-даа ышкаш. Чуртталгага сонуургалы чидип, хөлүе берген чораан кижи безин миннип келир: чырык черге кижи кылдыр амыдыраар кайгамчыктыг салымымның экизин аар! Час-тыр ол: хуулгаазын, сорунзалыг, дүлгээзинниг, каш янзы аажылыг. Хүннүң чидиг чырыынга бажың-балгат иштиниң кара хөөзү көскүзү кончуг апаар болгай. Эрес-кежээ кижилер чугайланып, арыгланып-аштанып, обойларын, соңгаларының пөстерин солуп, херим иштинде бок-күзүрүмүн бөлүп төккеш, тазартыр ширбиттинип кааптар. Огородчу кежээпейлерниң мынчан өзүмнери саглаңайны берген болур. Холу чемзиг кадыннар кышкы чижиниң артыын болбаазырадып, чаан сыскырып, баш, дуюун өрттеттирип, холодецтеп, верандаже үндүр каапкан паш-савазын аштап-чуп – иженип-ле тура хүнзээр. Веранданың шалазын чуурга, доңмас апарганы – бажыңның херээжен ээзиниң база бир улуг өөрүшкүзү. Кылын кышкы хептерин аайлай шыгжап, идиктерин аштап-чүлгүп, кремнээш, хаптарынга суккулап, чыскаагылаар. Хеп шкавының полкаларында кылын кышкы хептер өңгүр чараштары-биле оруннарын солчур. Чайгаар-ла чемненир стол кырынга ногаа-чимисти колдады салыр күзел тыптып келир. Чүге дизе кышты өттүр мага-боттуң чыып алган витаминнери төнүп, шаг-шинек чок апаар. Инектери төрүпкен, сүт-сааны шору апарган улус тарактап, ээжегейин кыла бээр. Башкы өремезин тыртып четтигипкен болза, улаштыр амыр-ла: бодунуң өремези-биле хлебти чаап, далганны былгай бээр. Чоорту кымнар хойтпактап эгелээнил, дыңнажып алгаш, хөреңгилеп чоруп каар. Башкы хойтпаан тип четтигипкен болза, хөреңгизин бээр. Хойтпаа үрели бербезин дээш, аажок хынамчалыг болурлар: хөреңгилеп келген кижиниң сүдү кандыгыл, албан ылавылаар. Тырткан сүт бе, чалаң сүт бе, дүүнгү бе, бөгүнгү бе, арай ажыксыг болза, хойтпаанче кутпас. Хөлүн эрттир соок азы изиг сүт база талаар болгай, ынчангаш бажыңның температуразынга деңней тургускаш, кудар. Оон башка хайыраан хойтпак үрелип болур. Саарып-саарып хайындырган сүдүн аартап, соой бээрге, өремезин союп алгаш, хоорайда ажы-төлүнче чорудары-биле пластик саваларже үлей куткулаар. Кижи бүрүзү ооң адын «кола» дээр апарган ийик бе? https://vk.com/wall-201111625_62544