Чит кан (хикәя)
Чит кан (хикәя) Амур ФӘЛӘХ 1. Кайчакта язмыш трамвайга охшап кала: барасың шулай, үзеңнең алдан билгеләнгән маршрутыңа ышанып, рельслар буйлап, кинәт бер тукталышта синең тормышыңа таныш булмаган берәү килеп керә һәм сүзсез генә бөтенесен үзгәртә. Мәңгегә. Чаллы шәһәренә килеп урнашкач та трамвай йөртүче булып эшли башлаган Рафис моны аның вагоны бусагасын ак халатлы фәрештә атлап кергәндә аңлады. Ул әле бу фәрештәнең үзенә зур бәхет тә, коточкыч кайгы да китерәчәген һәм көннәрдән бер көнне, үзе белән бөтен бер дөньяны алыштырып, кызы өчен ата да, ана да булырга туры киләчәген белми иде... Трамвай тәгәрмәчләренең шау-шуы йөрәк тибеше белән бергә кушылып китте – яңа шәһәрдә яңа тормыш рәвеше шикелле үк, ул да дөрес итеп тибә башлады. Чаллы Рафисне ягымсыз каршы алды: салкын көзге җил күн куртка якасы астыннан үтеп керә, ә гаять зур, таныш булмаган шәһәр битараф һәм чит булып күренә. Дөресен әйткәндә, ул үзе дә нәкъ менә шуны теләгән иде. Онытырга. Тозлы җилле Чиләбене һәм анда калган чибәр кызның беркатлы, ялган вәгъдәләрен онытырга. Армия госпитален һәм пышылдаудан да акрынрак, әмма шартлаудан да катырак яңгыраган карт табиб хөкемен онытырга: «Улым, синең балаларың булмаячак. Беркайчан!» СССР картасына төртелгән бармак нәкъ Чаллыга туры килде. Атаклы «КамАЗ» йөк автомобильләре чыгарыла торган шәһәр, Татарстанның «икенче башкаласы». Монда аның үткәне турында беркем дә белми. Трамвай кабинасы аның кабырчыгы, сыену, яшеренү урыны булды. Тимер махина аның кулларына сүзсез буйсынды, рельслар төгәл, аңлаешлы маршрут билгели. Бернинди көтелмәгән хәл дә юк. Шулай итеп ике елга якын вакыт узды. Салкын ноябрь көннәренең берсендә аның вагонына ул килеп керде. Бу хәл «Медицина шәһәрчеге» тукталышында булды. Ишекләр шыгырдап ачылуга, тукталышта басып торучы кешеләрне этә-төртә, иң башта бер порция чәнечкеле салкын һава керде. Ни өчендер пәлтә өстеннән ак халат кигән яшь санитарка кергәч, урамдагы һава шартларына бирешә язып шактый суына башлаган салонны якты, җылы нур балкытып җибәрде. Кызның ак косынкасы астыннан тыңлаусыз көлсу чәчләре чыгып тора. Йөзе балаларныкы кебек диярлек нәфис, зур соры күзләрендә арыганлык һәм ниндидер якты сагыш чагыла. Ул, билет хакын түләргә дип, Рафискә акча сузды. Шулвакыт, бер генә секундка, аларның карашлары очрашты. Рафис үз эчендә нәрсәдер тыпырчынып алганын, икенче мизгелдә тынып калганын, аннары йөрәгенең яңа көч белән тибенә башлавын сизде. Пассажирларны, графикны, дөньядагы бөтен нәрсәне онытып, озак кына кызга карап торды. Тартылып бетмичә сүндерелгән тәмәке һәм юеш сукно, тир исе аңкыган моңсу вагонга фәрештә төшкәндәй тоелды аңа. – С-сез «Универсам»да чыгасызмы? – дип сорады ул нигәдер кыюсыз гына. Рафискә үз тавышы карлыккан, ят булып тоелды. Кыз сискәнеп китте, трамвай йөртүчегә борылып карады. Аның күзләрендәге гаҗәпләнү җиңелчә генә елмаюга алмашынды. – Юк, «Энергетик»та. – Алайса, без нәкъ шунда барабыз, – Рафис, алга таба сөйләшүне ничек дәвам итәргә икән дигән уй белән, тамагындагы төерне йотты. Кулы, хуҗасы боерыгын көтеп тә тормастан, ишекне ябып, рычагка сузылды. Трамвай кузгалып китте. – Арыгансыздыр, мөгаен. Озын смена булдымы? – Тәүлек буе дежурда булдым, – диде кыз акрын гына. – Лилия. – Рафис, – диде егет, һәм бу гади генә танышу аңа ниндидер зур вакыйга булып тоелды. Вагонны мөмкин кадәр салмаграк алып барырга тырышып, рельслардагы кечкенә генә чокырларны да әйләнеп узып, дигәндәй, ул аны теләгән җиренә илтә. Әйтерсең бөтен галәм аның кабинасыннан салкын тәрәзә пыяласына маңгае белән сөялеп утырган Лилия арасына кадәр тарайды. Ул, кызга сиздермәскә тырышып кына, аның салонны күрсәтүче көзгедәге чагылышын – гүзәл, шул ук вакытта көчсез, яклауга мохтаҗ кебек күренгән чагылышын күзәтеп барды...