ХИКӘЯЛӘР (РАССКАЗЫ)

Дөрес, тора-бара, ул мондагы хәлләрнең гадәти түгеллеген аңлый башлады. Аның үткен күзеннән кыңгыр эшләр читтә калмады. Кулагин белән Женяның сакланыбрак сөйләшүеннән, монда закон кысаларына бик үк сыймаган гамәлләр эшләнүен дә шәйләп өлгерде. (Дәвамы бар.)

Василий Кулагин, әңгәмә белән мавыгып, Маратның кергәнен тоймады. Бары тик егеткә йөзе белән торган Анисимов, ничектер читенсенеп карап торгач, артына борылды да, кулын айкап: «Бар, чыгып тор», – дигәнне белдерде. Марат, әлбәттә, кире борылды. Тик бернәрсәне генә төшенмәде. Әгәр сөйләшәсе сүзләре бик җитди икән, аны Кулагин түгел, ә бүлмә хуҗасы Анисимов чыгарып җибәрергә тиеш иде бит. Марат, шулардан нәтиҗә ясап, Анисимовның монда бер «пешка» гына икәнлеген аңлады. Ә менә Наил Хәкимовичны биредә тагын берничә мәртәбә күргәләде. Кыяфәтенә, үз-үзен тотышына караганда, ул монда кунак түгел, ә үз кеше иде сыман. Кайчак, Марат белән якын мөгамәләдә булган кеше шикелле, килеп хәлләрен белешсә дә, аның ничек эшләгәнен карау өчен йөрми ул. Түрәнең башка зуррак йомышлары бар иде, күрәсең. Анисимов…

Өйдән нибары илле-алтмыш адым ераклыкта, тыкрыкка борылган җирдә, тагын бер мәет ята иде. Аны чәнчеп үтергәннәр. Күкрәгендә кан саркып чыккан ярасы шул хакта сөйли. Оперативникларның: «Танучылар юкмы?» – дигән соравы җавапсыз калды… Ике урам чатында торган «Ока» машинасы да тикшерүчеләрне үзенә җәлеп итте. Кычкырып сорасалар да, бирегә килүчеләр арасында аның хуҗасы табылмады. Якын-тирәдәге йортларда да бер җан иясе юк. Машинага да беркетмә төзеделәр. Үле гәүдәләрне моргка алып киткәч, Наил Хәкимович Зәйтүнәне өенә кадәр озатты. Аның фатирында ярты сәгатьләп утырырга да вакыт тапты. – Ничек болай килеп чыкканын һич аңлый алмыйм. Югыйсә эше дә яхшы, якын-тирәсендә йөрүчеләр дә үзем белгән ышанычлы кешеләр иде. Күрәсең, читтән йогынты ясаучылар булгандыр. Кызганыч, бик кызганыч, билгеле… Зә…

Бераз икеләнеп торгач, Зәйтүнә ризалашты. Керләрне соңрак та юарга була бит. «Дүрт стена артында бикләнеп ятканчы, бераз саф һава да сулармын», – дип уйлады ул үзенчә. Соңгы көннәрдә ана кеше, улы күзгә-башка чалынмагач, болай да ике ут арасында яна. Дөрес, килене Люба: «Марат озак вакытлы командировкага китте, ярты елсыз да кайтмас», – дигән иде. Шул сүзләрдән бераз тынычлангандай булса да, ниндидер яман шик һаман күңелен тырнап торды. Милиция формасындагы кешеләрнең килеп, сораштырып йөрүләре дә бу шиген көчәйтте. Шуларны уйлап, соңгы вакытта болай да башы каткан. Монда акылдан шашарга мөмкин, бераз кеше белән дә аралашырмын, дип, күңелен юатты ул бүген. Машина Зәйтүнәнең бакчасы янына җитеп туктагач, Миңсылу, кабинадан төшеп, койма аша гына җиләк-җимеш агачларын караштыргалап торды. Ура…

Күләгә (роман) Фәрит ИМАМОВ 2. Өлкәннәр белән өлкәннәрчә, кечеләр белән кече булып сөйләшүче Наилне авылдашлары зур кеше итеп кабул иттеләр, әлбәттә. Гаилә башлыгы Хәким абзыйның да авылда дәрәҗәсе күзгә күренеп үсте. Улы белән горурланды. Менә бит нинди малай үстерде!... Институтны тәмамлап, кулына югары белемле төзүче-инженер дипломы алгач, Наил Хәкимовичның мөмкинлекләре тагын да артты. Нәкъ шул чакта, үз районында төзелеш идарәсендә начальник булып эшләүче яхшы танышы, дусты аны үзенә урынбасар итеп чакырды. Наилнең яңарак кына өйләнеп, тормыш корып җибәргән мәле. Бар булган байлыгы – бер-ике чемодан кием-салым, табак-савыт та урын-җир әйберләре. Ул, ике дә уйламыйча, шул «байлыгын» чемоданнарга тутырды да үз районына күчеп китте. Яңа вазифага керешеп озак та үтмәде, аңа яңа төзелгән й…

Эшендә прораб итеп куйдылар. Шунда Наил Хәкимович, югары белем кирәклеген аңлап, Казан төзүче инженерлар институтына читтән торып укырга керде. Кеше гомере өчен алты ел әллә ни озак түгел. Көннәр акрын гына ага. Наил Хәкимович кул астында эшләүчеләр һәм җитәкчеләр белән уртак тел дә тапты. Үзенең служебный машинасы булмаса да, трест инженеры Афанасьевның иске генә ГАЗ-69 машинасы белән берничә мәртәбә авылына кайтып килә алды. (Дәвамы бар.) "КУ", №9, 2013