– Тез астына суккач, сыек сыйраклылар гына егыла. Без синең белән шундый токымнанмыни? ...
– Тез астына суккач, сыек сыйраклылар гына егыла. Без синең белән шундый токымнанмыни? Аягүрә басып кала белергә кирәк! Тормышны кабат башлауга килгәндә… син бер мәртәбә тормышыңны гел яңабаштан башлап караган идең түгелме? Чит кеше исеме белән, кеше күләгәсе булып… Ә нәрсә килеп чыкты?… Менә нәрсә, дускай, күләгә булып яшәргә кирәк түгел, үзең булып яшә! Кеше язмышы белән бәхетле булып булмый, үзеңнекен җайларга кирәк. – Күләгә, күләгә… – дип кабатлады Марат үзалдына. – Дөрес, хәзер гадәти тормышка җайлашу авыр булыр. Син үзең утырган вакытта, тышкы дөнья тукталып калгандыр, дип уйлыйсыңдыр. Юк, Марат, аның бер мизгелгә дә туктап торганы юк. Һәрберсе хәрәкәттә, камиллеккә бару юлында, үсештә… Үсештәдер шул, дип уйлады Марат. Югыйсә Саттаровның авызыннан «камиллеккә бару юлында» дигән сүзләр чыгар идеме?! Элекке опер да шундый фәлсәфәгә бирелә башлагач инде!... – Элек мин белгән кешеләр кайларда икән хәзер? – дип авыр сулады Марат. – Алар да сезнең шикелле фәлсәфә куертырга өйрәнделәр микән? – Ә кем кызыксындыра соң сине? Вася белән Женяны күздә тотсаң, аларның тәннәре күптән туфрак инде. – Ишеттем, беләм… – Ә-ә, аңладым, дускай, Наил Хәкимович турында сорыйсыңдыр? О-о-о, Наил Хәкимович – хәзер бик зур кеше. Мәскәүдә ул. Дәүләт Думасы депутаты. Инде икенче чакырылышка сайланды. Әллә нигә бер мәртәбә сайлаучылары белән очрашуга кайтып киткәли. – Аңлыйм, ул һәрчак зурдан кубарга ярата иде… – Ә төзелеш трестын кем җитәкләгәнен беләсеңме? Анда хәзер Наил Хәкимовичның олы улы Фәнил Наилевич генераль директор. Бездә бит хәзер, парин, җитәкчелек династия буенча китте. Малайлары булганнарга рәхәт… Саттаров бераз эндәшмичә торды. Марат та, сорау биреп, тынлыкны бозмады. Тик бераздан соң гына: – Шулай инде, чабатачыдан – чабатачы, төзүчедән төзүче чыга. Хәкимечның улы да үзе шикелле деловоймы? – дип сорап куйды. – Уздыра да әле. Районда иң зур особняк аныкы, дип сөйлиләр. – Юк, мин шәхси мәсьәләдә түгел… Кешеләрне кайгыртуы, хәйриячелеге белән дим? – Ә-ә, анысы кызыксындырамыни?... Әтисенең туган авылында олы гына мәчет төзеткән. Бабасы Хәким абзый шул мәчеттә мулла хәзер… Авылның иң хөрмәтле кешесе, диләр… – Күкташ авылында ниләр бар икән? Хәер, сез каян белергә тиеш инде аны… – Мин яртылаш Күкташныкы бит хәзер. Картаеп беткәнче холостой булып йөрдем-йөрдем дә менә өйләнеп куйган идем… Хатыным Күкташныкы. Андагы хәлләрдән хәбәрдар мин. Сине Хафиз абыйлар гаиләсе кызыксындырадыр инде. Хафиз мулла шактыйдан вафат. Кызы Гөлназ, кияүгә чыгып, каядыр еракка китеп барган. Йортта әнисе – Нурия абыстай үзе генә гомер кичерә. Җәйләрен Гөлназның балалары әбиләре янында торып китәләр икән… – Аннан соң, сер итеп кенә әйткәндәй, Маратның колагына иелде: – Ә беләсеңме, сине каршыларга үзем генә килмәдем бит, машинада тагын бер кеше көтеп утыра, – дип, подполковник Гомәр Саттаров аны юл читендә торган «Фольксваген» машинасына дәште. Машинаның ярым караңгы тәрәзәсе аша Марат, чыннан да, эчтә кемнедер шәйләп алды. Саттаров ниндидер бер тантана белән ишекне киереп ачты. Анда утыручы хатын-кызны Марат танымады, билгеле. Озаклап караса да, барыбер, ул аны белми иде, ахры. Киеренкелекне йомшарту өчен, Саттаров аларны үзе таныштырырга ашыкты: – Бу – минем хатынның бертуган сеңлесе... Күкташ авылыннан… Тик ул сүзләрен әйтеп бетермәде, хатын, мөлаем елмаеп, Маратка үзе кулын сузды: – Нәфисә апаң булырмын… – Нәфисә апа?... Күкташ… Әйе, әйе, беренче мәртәбә Күкташка килгәндә, чишмә буенда… «Нәфисә апаң булырмын…» Таныш сүзләр… Ә аннан соң… Карале, бу язмыш нишләп һаман авыр кичерешләр белән эзәрлекли соң аны?... Марат, кирегә борылып, машинадан читкәрәк китмәкче булды. Тик Гомәр аны җилкәсеннән тотып туктатты һәм: – Юк инде, дускай, бер безнең кулларга килеп эләккәнсең икән, тиз генә ычкынырмын димә… Ул да ялгыз, син дә… Икегезгә дә иптәш кирәк, – дип сөйләнде, Маратка утырырга кушып, эчкә ымлады. – Ни дә булса килеп чыгарына ышанасызмы?! Шунда Нәфисә йомшак кына итеп аның кулларын тотты да тыныч кына: – Яшәрбез, күрербез, – диде.