укырга кирәк икәнен йөрәге белән аңлый иде. Уйлады-уйлады да, баланы әнисе карамагында ...
укырга кирәк икәнен йөрәге белән аңлый иде. Уйлады-уйлады да, баланы әнисе карамагында калдырып, укырга китәргә булды. Рәмис абыйсы кебек укытучы булырга! Бәхетсезгә вакытсыз, дигәндәй, конкурстан үтә алмады һәм башлангыч сыйныфлар укытучысы булырга техникумга гына керә алды. Өч ел үтте дә китте. Укып бетергәч, кызны бер ерак районга билгеләделәр. Менә тагын сабые яныннан китәргә кирәк. Нишлисең соң, тормыш – көрәш, алма пеш, авызга төш дип кенә ятып булмый. Язмыш сынауларын җиңә-җиңә алга атлау, белем тауларына үрмәләү шул үзе тормышның бер асылы бит инде! Август аеның чәчәкле-җимешле матур бер көнендә яшь хатын, юл сумкасына кирәк-яракларын тутырып, билгеләнгән районга тәүге хезмәт юлын башларга юлга кузгалды. Үзәкләре өзелсә дә китәргә тиеш иде ул. Алда – иксез-чиксез юллар. Яшь белгечне анда уңышлармы, уңышсызлыклармы көтә, билгесез. Хатын автобус тәрәзәсе янына ук килеп утырды да, юл буенда үзен моңсуланып озатып калган ак күлмәкле каен кызларына карый-карый, чакрым баганаларын саный-саный, озатып калган нәни улын, инде олыгая башлаган әнисен уйлап барды да барды... Менә иске автобус, авыр уфылдый-уфылдый, Нәсимә тәгаенләнгән төбәккә дә килеп туктады. Яшь хатын, эчтән генә бисмилласын әйтеп, район үзәге туфрагына аяк басты. Тәгәрмәчле сумкасын тәгәрәтә-тәгәрәтә, кешеләрдән сорашып бара торгач, хатын районның мәгариф бүлеген дә тапты. Нәсимә юкка курыккан икән, монда аны көтеп кенә торганнар диярсең, барысы да тәртиптә. Бер зур гына урта мәктәпнең башлангыч сыйныф укытучысы булып китте ул. Коллектив әйбәт, үзен укытучылар да, балалар да бик яратты. Әмма ул монда сүзләрен үлчәп кенә сөйләште, беркемгә дә артык ачылып китмәде. Яши-яши хезмәттәшләре тарафыннан аңа "Сер йомгагы" дигән кушамат тагылды. Йөрәге таш булып каткан, күрәсең, ул монда беркемгә дә "серен" чишмәде, хәтта баласы барлыгын да тишмәде. Бәлки, бу авылда озак та эшләмәм, тәүге чирканчыкны алсам, эш рәтенә төшенсәм, үзебезнең яккарак кайтып китәрмен әле, дип уйлады хатын. Әмма уйлары белән ялгышты яшь хатын, аның шушы тукталышы гомерлек булмаса да, дистә еллардан ашачак иде әле... Аны ялгыз гына яшәгән бер әбигә фатирга керттеләр. Тыныч кына эшләп китте кебек. Шулай әби белән бер-берсенә матур гына өйрәнешеп килгәндә әбигә сеңлесенең улы бик еш килеп йөри башлады. Кызның төрлечә күңелен күрергә, матур сүзләр әйтергә тырышты егет. Алдырыр көн яздырыр, дигәннәре дөрестер, ахры. "Күктәге торна" тоттырмады инде, "кулдагы чыпчыкны" булса да ычкындырмаска кирәк, дип уйлады Нәсимә. Минем поезд китте инде, нинди поездга утырсам да барыбер, дип, кыз икенче тапкыр хата җибәрде. Йөри торгач, шушы тасма телле егеткә тормышка чыгарга ризалык бирде. Әйе, бер ялгышсаң, гел ялгышасың диләр... Өч ел үтте. Таһир бик тиз суынды Нәсимәдән, чөнки хатын бу гаиләгә җылы өрмәде, җылылыгы белән төрмәде. Тормыш үз җае белән ага торды. Нишләптер, гаиләләрен бәйләп торырлык балалары да булмады. Балалары булса, бер-берсенә өйрәнеп тә китәрләр иде. Менә шулай, чуртан белән аккош кебек яши торгач, аларның гаилә кояшлары язларында ук баю тарафына юнәлде. Яши-яши Таһирның бер хатын белән чуала башлавын ишеттерделәр. Инде иренә өйрәнә башлаганда гына шундый хәбәр! Күп тә үтмәде, "теге хатынны кыз бала тапкан, имеш" диделәр... Бер ел үтте, Таһир ни Нәсимәне ташлап чыгып китмәде, ни теге хатын белән арасын өзмәде. Нәсимә иренә ялынып та карады: "Мин – укытучы кеше, минем абруемны төшерәсең. Шушы хәлдән соң мин ничек итеп кеше балаларына белем, тәрбия бирим?" – диде. Ире аңа усал итеп карады да: "Мин бала тапмаган түлсез хатын белән болай да дүрт ел буе яшәдем, рәхмәт әйт, ташлармын да чыгып китәрмен!" – диде. "И, Ходаем! Ир кешенең күңел күзе шулкадәр сукыр булыр икән? Ничәмә тапкыр туган ягыма иремнән башка кайтам да киләм, кайтам да киләм, хатын-кыз булса, күптән нәрсәдер тоемлар иде", – дип уйлады Нәсимә, әрнеп. Һәм чыдамады: "Минме бала тапмый торган "түлсез" хатын? Аерылышканда булса да шуны бел, җаныкаем, ачык авызкаем: минем авылда улым бар, аңа тиздән җиде яшь тула инде!" – дип Таһирны