– Мансур абый, мәктәптә укыган елларда мин дә юрист булырга хыяллана идем. Әти минем хы...
– Мансур абый, мәктәптә укыган елларда мин дә юрист булырга хыяллана идем. Әти минем хыялымны хуплады. Тугызынчы сыйныфны бетергәч, ул миңа бик яхшы фотоаппарат алып бирде. «Төшерергә өйрән, тикшерүче булып эшли калсаң, кирәге чыгар», – диде. Авыр еллар иде. Андый фотоаппарат безнең сыйныфта бер миндә генә булды. Шуңа күрә микән, фотоаппарат һәрвакыт минем үзем белән йөрде. Әти үләсе елны урта мәктәпне бетердем. Миңа укырга керергә кирәк. Обком таралгач, әти эшсез калды. Укырга керер өчен акча кирәк! Ә ул бездә юк. Әти соңгы вакытларда бик еш ниндидер кәгазьләр актарып утыра иде. Беркөнне ул мине чакырып алды да: «Кызым, кайгырма, акча була!» – диде. Мин куануымнан һавага менеп китә яздым. «Мин акча турында сөйләштем. Хәзер алып кайтам!» – диде. Без урамда эскәмиядә утырып торганда, озак вакыт та үтмәде, безнең янга УАЗ машинасы килеп туктады. Шофёр, машина кабинасыннан башын тыгып кына, әтигә утырырга кушты. Ә мин шул вакытта тиз генә өч мәртәбә фотоаппаратка басып алдым. Шофёрны, машинаны һәм әтинең машинага утырган чагын. Мин әтине көтәм инде. Ике сәгатьләп вакыт үткәч, безгә милиция машинасы килеп туктый һәм әнине каядыр яр буена әтине танырга чакыралар. Әни шунда ук аңын югалтып егыла. Аңа «ашыгыч ярдәм» машинасы чакырталар. Ә мине үзләре белән алып киттеләр. Аккош күлендә юлдан әзрәк эчтәрәк әтине судан чыгарганнар да, агачлар арасында ята. Мин, аны күрүгә, әтигә капландым. Таныганлыкка актка кул куяр өчен, көчкә аерып алдылар. Аннан милиция каравылга бер кешесен калдырды да, машиналары белән китеп бардылар. Ә әтине алырга «ашыгыч ярдәм» машинасы килергә тиеш. Машина юк та юк. Минем инде күз яшьләрем кибә һәм башыма уйлар килә башлады. Ничек монда килеп чыккан ул? Аның беркайчан да су коенганы булмады. Чөнки ул бөтенләй йөзә белми. Уйлый-уйлый мин йөренә башладым. Кесәләреннән акчасын карадым. Акчасы юк! Аның шундый матур кесә сәгате бар иде. Әтисе сугыштан алып кайткан булган. Ул да юк. Кесәсен актарганда, күзем муенына төште. Муенында бау эзе бар. Ул беленер-беленмәс кенә сизелә иде. Димәк, әтине талаганнар һәм үтереп суга ыргытканнар, дигән уй килде. Әйбәтләп кенә аның үзен фотога төшердем. Аннан муен өлешен һәм якын-тирәне. Бер җирдә, ун метрлап булгандыр, машина батып яткан. Эзенә караганда, ул анда хәйран гына азапланган. Мин бу тәгәрмәч эзен дә эләктердем. Моргта әтине ярдылар да, исерек килеш батып үлгән, дип, күмәргә рөхсәт язуы тоттырдылар. Әтинең дуслары башта, судка бирәбез дип, әзрәк тавышланып йөргәннәр иде дә, аннан соң алар да тынды. Безнең акча юк. Ул заманда кем кеше өчен кесәсеннән акча чыгарсын! Ярый әле әтинең дуслары миңа укырга керергә ярдәм иттеләр. Беләсезме, әти актарып чыгарган документлар хәзерге вакытта бик бай кеше турында. Ул сиксәненче елларда бик зур заводның парторгы булып эшләгән һәм, партия әгъзаларының хезмәт хакларын киметеп күрсәтеп, бик зур суммада акча үзләштергән. Әле ул гына түгел, партия таркаласы елны ул аны ничектер сизгән һәм взносларны бөтенләй тапшырмаган. Монысында инде аңа хәзерге урынбасары Мостафин булышкан. Бу заводны, банкротка чыгарып, үзләренә үзләштергәннәр. Аларның акчалары җитәрлек. Шуның өчен без, әнигә әйтмичә генә, алардан акча суырырга уйлаган идек. Без бит әле яшьләр. Хәзерге заманда акчасыз берни дә эшләп булмый һәм әтине дә инде кайтарып булмый. Аннан соң, Саматның да тормышы бик авырдан гына. Ул, әтинең документларыннан копияләр төшереп, алар белән очрашуга китте. Нәрсә булып беткән алар белән, белмим. Аны, үтереп, шәһәр читенә илтеп ташлаганнар. Яшьләр сугышкан, имеш. Мин инде башкача берни дә эшләмәскә булдым. Акча дип... Самат артыннан китәсе килми. Менә шундый хәлләр. Самат артыннан УАЗ машинасы килде. Ул машина Габидуллинның энесенеке. Әле тагын бер нәрсәне онытып торам икән. Салават машинага утырганда һәм машина кузгалып киткәндә, мин аны да фотога төшердем. Ул фотолар миндә.