кирәк, дип ачулангач, анда иркенләп актарып булмый, дип җавап кайтарды.
кирәк, дип ачулангач, анда иркенләп актарып булмый, дип җавап кайтарды. – Ул язуларын өйдә тотмагандыр бит? – Юк бугай. Хәер, бервакыт ул миңа: «Менә монда, шкаф артында, язуларым бар, актара күрмә, йә югалтырсың», – диде. – Апа, карагыз әле, һаман ятмый микән ул язулар? Ул, акрын гына торып, икенче бүлмәгә кереп китте һәм бераз вакыттан кулына хәйран гына калын папка күтәреп чыкты. – Шушыдыр инде, анда башка нәрсә юк. Монда карыйсызмы, әллә үзегез белән аласызмы, миңа инде барыбер. Ул аны бик каты итеп яшергән, кирәкледер инде, – дип, папканы Мансурга сузды. Мансур, папканы кулына алу белән, ашыгып чишеп, язуларын актара башлады. Анда төрле хезмәт хакы ведомостьлары иде. Мансур башта аптырабрак калды. Нинди акча ведомостьлары? Ул аңа нигә кирәк булган? Каян алган ул аларны һәм ни өчен? Ведомостьларның төзелү вакытлары да сиксәненче елларның азагына туры килә. Әллә кайчангы. Мансур папканы яңадан хуҗасы төргән шикелле итеп төреп куйды. – Апа, мин әле бернәрсә дә аңламадым, ләкин монда бик зур сер яшеренгәндер дип уйлыйм. Шуңа күрә мин аны сездән алып торыйм. Миңа аны өйрәнергә кирәк булыр. Әгәр аңласам, ул минем күп кенә сорауларыма җавап бирәчәк, – дип, ул папканы сумкасына салды. – Әгәр тагын берәрсе сораса, мин бернәрсә дә белмим, ул өйгә кәгазьләр ташымады, диегез һәм минем сездә булганны беркемгә дә сөйләмәгез. Ярар, сау булып торыгыз! Болай булса, бу үтерүчеләрне мин табачакмын! – Мансур, кәгазьләр өчен хатынга рәхмәт әйтеп, урамга чыкты. Әле дә хәтердә ул көн. Чөнки ул көнне Мансур үзен бик көчле һәм кирәкле итеп хис итте. Менә аның кулында нинди документлар бар. Ул, аларны өйрәнеп, бу ике үлемнең дә чын серенә төшәчәк. Аның уенча, бу ике үлем дә бер-берсе белән бәйләнгән булырга тиеш. Мансур шундый уйлар белән өй янындагы җәйге беседкада әзрәк кенә утырды да бүлеккә китте. Анда ул тикшерүче егетнең суга батып үлгән кешене тикшерү эше папкасын сорап алды. Папкада фаҗига булган урынның фотолары һәм кешенең суга батып үлгәнлеккә бирелгән белешмәсеннән тыш берни дә юк иде. «Сәер, – дип уйлап куйды Мансур. – Нәрсә дә булса булырга тиеш бит! Ул бит бер атналап казынган. Отчётын биреп өлгермәде микәнни? Алай булса, аның урынына икенче кешене куйган булырлар иде. Начальник янына керергә кирәктер», – дип, Мансур аның кабинет ишеген шакыды. – Иптәш майор, керергә мөмкинме? – дип, эчкә узды. Бүлекчә начальнигы аны басып каршы алды. – Уз әйдә! Эшләрең ничек бара? Нәрсәләр актара алдың? – Дөресен генә әйткәндә, берни дә! Монда, бер караганда, барысы да отчётта язылганча. Әмма ачыкланып бетмәгән фактлар бик күп. – Менә шулай шул. Шуңа күрә дә мин югарыдагылар белән килешмим. Ә аларга фактларның дөреслеге кирәкми. – Минем сезгә соравым бар иде. Сез миңа чынын әйтерсез дип уйлыйм, чөнки бу эшне актарырга үзегез сорадыгыз. Беренчесе, бу суга баткан обком ревизоры турында. Аның «дело»сында бернинди дә документ юк, һәм, күп вакыт узгач, нигә ул эшне кире кузгалттылар? – Әтисе үлгән чагында аның кызы әле урта мәктәпне генә тәмамлаган булган. Югары уку йортында икътисадчылыкка укып чыккач, «әтисе суга батып үлгән» диюләренә риза булмыйча, кабат бу эшне кузгатырга кушып гариза язды. Эшне кузгатырга дип приказ яздырмадылар, ләкин югарыдан приказсыз гына бу эшне кабат тикшерергә кушылды. Мин аңладым инде нәрсә кушканнарын. Югарыдагыларга каршы барып булмый бит инде, үзең турында да уйларга кирәк. Һәм мин бу эшкә тәҗрибәсе булмаган шушы егетне куйдым. Яшьләр бит. Алар гаделлекнең төбенә дә төшәләр. Ул турыда, минем белән киңәшмичә, үтерүчеләргә белгерткәннәр, ахры. «Синең эшләрең барамы?» дип сорагач, миңа берни әйтмичә, шушы көннәрдә отчёт төзермен, диде. Инде хәзер теге кызның гаризасы буенча эш кабат тикшерелде һәм кире кузгатуның файдасы юк, дигән акт төзелде. Ә миңа, башта әйткәнчә, ахырга хәтле дөреслекне белергә кирәк иде. Дөресен генә әйткәндә, миңа аның бернигә дә кирәге юк! Ләкин чын дөреслеге югарыларга, минем өчен бер документ булып торачак. – Минем аңлавымча, сездә бернинди дә мәгълүмат юк.