убылып китте дә, аны-моны абайламыйча калган Самат канауның икенче ягына килеп төште. У...
убылып китте дә, аны-моны абайламыйча калган Самат канауның икенче ягына килеп төште. Ул шактый тирән икән. Моны күреп торган Альберт ихахайлап көлә башлады. Ул күңеле белән тантана итә иде. – Күрдеңме инде, син хөрәсәнне мин күз карашым белән дә егам… Мишәйт итмәгән булсаң… Ул, Саматка масаюлы карап, җиргә «черт»ләтеп төкерде дә, кулларын куртка кесәсенә тыгып, басуда эшләүчеләр янына китте. Менә сиңа самбо буенча мастерлыкка кандидат, дип көлде Самат үзеннән үзе. Адәм мәсхәрәсе, шул малай алдында көчсезлек күрсәтте түгелме соң?! Самат, торып, өсләрен каккалады. Ул, бу убылган кара балчык уртасыннан чыгарга теләп, ишелгән урыннан яртылаш күренеп торучы агач тамыры кебек нәрсәгә ябышты. Тик тамыр дигәне ышанычсыз булды, инде чокыр әсирлегеннән котылдым гына дигәндә, артыннан тубал кадәр җир кантары ияртеп ычкынып китте, Самат кабат арты белән сыек балчыкка килеп утырды. Ул, ачудан, кулындагы агачны читкә ыргытмакчы иде, шунда аның агач түгел, ә ниндидер сөяк булуына игътибар итте. Әйе, бу сөяк иде. Ишелгән балчык кантарында да шундый ук сөякләр тырпаешып ята. Шунда ук олы гына йомры сөяк тә бар. Самат, бармак очлары белән генә кагылып, аны әйләндергән иде, чирканып, артка тайпылды, бу кеше башы сөяге иде… Самат, авылга кайтып җиткәч, иң беренче эш итеп, почтага кереп, телефоннан дустының райондагы эш номерын җыйды. Бәхеткә, Кәримне урында туры китерде. Хәл-әхвәл сорашкач, ул: – Сиңа срочно әйтәсе хәбәрем бар, – диде. – Нәрсә, тагын кеше сөякләре таптыңмы әллә? – дип шаяртмакчы булды дусты. – Нәкъ өстенә бастың, дускай. Тагын кеше сөякләре… Һәм Кәримгә бүген Сазлы Күл янында күргәннәрен түкми-чәчми сөйләп бирде. – М-мда, – дип сузды Кәрим. – Болай булгач, моңа ныклап керешергә кирәк. Рашат Рамазановичны да күндереп булыр, бәлки. Хәзер, беренче чиратта, судмедэкспертиза үткәрү кирәк иде, әлбәттә. Ә моның өчен белгечләр кирәк. Белгечләрне эшкә тарту өчен, җинаять эше турында җитәкчелеккә җиткерергә кирәк. Кирәк, кирәк, кирәк… Кыскасы, бик эчпошыргыч процесс. Шуңа күрә Кәримнең, милиция начальнигы Вафинны да күндереп булыр, бәлки, дигән сүзләрен Самат шатланып кабул итте. Аның үз планнары оешкан иде инде. – Болай килешик, Самат дус. Мин шушы көннәрдә, экспертлар алып, Тирәклегә килеп чыгарга тырышам. Шуңа кадәр ул урынга беркем дә аяк басмасын. Анысын үзең кайгырт инде, яме, – диде Кәрим. – Эт тә аяк басарлык урын түгел ул. Әле үзем дә, аягым таеп китмәгән булса, күрмәгән дә булыр идем, – дип, Самат трубканы куйды. * * * Районнан килгән судмедэкспертлар Сазлы Күл янында булып, андагы сөякләрне карап, антропология тикшерүләре өчен скелетның баш сөяген алып киткәннән соң нәкъ ике көн узгач, Кәрим телефон аша Самат белән хәбәрләште. – Эшләр пеште, – диде ул, хәл-әхвәл сорашкач, – Рашат Рамазанович тиешле документларга кул куйды. Баш сөяген Баһаудан алган фоторәсемнәр белән бергә антропологик экспертизага Казанга җибәрдек. Хәзер нәтиҗәләрен көтәсе генә кала инде. – Менә бит! Ә син начальникны күндереп булмас, дигән идең… – Көчкә генә күндердем, парин. – Карале, инде күнгән икән, зиратта Сабирҗанныкы дип күмелгән сөякләрне дә экспертизага җибәрергә иде, ә?... – Юк, Рашат Рамазанович анысына риза булмас. Хәерчегә ачык чырай күрсәтсәң, ямаулык сорый, кебегрәк килеп чыкмыймы соң бу? Әле монысына да ниндидер мәшәкатьләр белән башы әйләнгән чагына туры килгәнгә генә ризалашты бугай. – Соң, алайса, каберне ачып баш сөяген үзебез алыйк та, шул беренче җибәрелгән документларга өстәмә рәвешендә теркәп, бераз соңрак шул урыннан ук табылды, дип, үзебез илтеп бирик. Инде анысына аерым рөхсәт кирәк булмас. Документлар белән кыенлыклар килеп чыккан очракта, инде ничә еллар тикшерү органнарында эшләгән кеше, Казанда сүзең үтәрлек берәрсен тапмассыңмыни? – Андыйларны табарбыз табуын… Тик монда эшнең икенче ягы бар, кабергә эксгумация ясау, авыл халкын тынгысызлау да була бит әле. Алар кинәт икесе дә тынып калды. – Минемчә, аны авыл кешеләренә сиздермичә дә эшләргә була… Күп дигәндә, сәгать ярымлап вакыт китәр инде…