Урамга чыгу белән, Шамилгә әллә нәрсә була: хәле китә, күз аллары караңгылана. Якындагы...
Урамга чыгу белән, Шамилгә әллә нәрсә була: хәле китә, күз аллары караңгылана. Якындагы паркка кереп, буш эскәмия табып, бераз утыргач кына, хәл кергәндәй була аңа. "Ашыгыч ярдәм" машинасы чакырырга да рөхсәт итми үзе. Кан басымы бик нык күтәрелеп киткән икән — апаларына кайтып үлчәп карагач билгеле була бу. Шушы хәлдән соң алар бала алу турында башкача сүз дә кузгатмыйлар, үз язмышлары белән килешеп, бер көйгә яши бирәләр. Аларның икесенә бергә болай да бик рәхәт бит, бер-берсен ярты сүздән, күз карашыннан аңларга өйрәнгәннәр инде. Шамиленең шундый зирәк, акыллы булуына торган саен ныграк ышана, соклана Зәйтүнә. Ничә еллар бергә яшәп, бер тапкыр да сүзгә килгәннәре юк. Кирәкми икән аларга бала? Шуларны уйлап, хатын тәмам тынычлап кала. Иренең генә менә сәламәтлеге какшаганнан-какшый бара. Кырык биш яшендә генә әле үзе, ә чәче бөтенләй коелып беткән, пеләш. Бервакыт йомыш белән Казанга барганында кара түбәтәй киеп кайткан иде, шул киюдән аны башкача салганы юк. Бер тапкыр шулай күрше абзыйның биш яшьлек оныгы аларга дога укып күрсәтә. Бабасы мулла булгангамы, рәвешен китерә малай, көйләп, матур итеп укый ул доганы. Шуннан малай сорап куймасынмы: — Шамил абый, ә син дога беләсеңме? Шамил югалып кала, а малай исә һаман сөйләнә: — Түбәтәйне дога укый белгән абыйлар гына кия, әнә минем бабамны кара. Бу сүзләрдән соң Шамил атна буе уйланып йөри дә күрше абзыйларга кереп китә. Ай ярым вакыт уза микән ул намазга баса. Зәйтүнә дә иреннән әкрен генә башта кыска сүрәләр өйрәнеп, аннан намаз тәртипләрен үзләштерә: үзеннән-үзе җиңел генә яулык та ябыла, дингә дә керү рәхәт кенә була. Ә инде беркадәр вакыттан соң, авыл мулласы чирләп киткәч, Шамил авылда аның урынына кала. Казанга барып укып та кайта ул. Аларга Коръән уку, дин кушканча яшәү бик ошый. Шулай тагын ун еллап вакыт узып китә. Соңгы вакытта ирнең сәламәтлеге бик какшый, хәле көннән-көн диярлек начарлана бара. Башта әкрен генә таяк белән йөри әле ул. Аннан апалары алып кайткан инвалид арбасына утырырга мәҗбүр була. Шулай да намазын, утырган җирдән булса да, укырга тырыша. Зәйтүнә ирен бик кайгырта, ихлас тәрбияли: тәмле ашау, дару үләннәре белән шифалы чәй, мунча, массаж ясау барысын да чын күңелдән, файдасы булсын дип эшли. Хастаханәләрдә дә берничә тапкыр ятып чыга Шамил, тик алга китеш кенә сизелми, киресенчә, әкрен генә сыза бара ир. Бер төндә тыныч кына йоклаган килеш үлеп тә китә. Гомер буена иренең иркә хатыны булып яшәгән Зәйтүнә югалып кала. Бик авыр кичерә ул бу югалтуны. Ярый әле юанычка эше бар. Нәкъ шул хәсрәттән бәргәләнгән көннәрендә авылга эшкә Мәдинә килеп төшә... Апасы сүзен төгәлләүгә, Мәдинә тиз генә торды да аны кочаклап алды. Ә Зәйтүнә бу минутларда үзен гомере буе күңел түрендә йөрткән хыялы — баласы кочагында дип хис итте. --------------------***-------------------- Тагын бер айлап вакыт узды. Гомәр кайтмады, Мәдинәнең язган хатларына да җавап язмады. Ә Мәдинә йөкле иде. Зәйтүнә, Фәриткә әйтергә кирәк, ул белергә тиеш, диде. Тик Мәдинә Фәритне җаны-тәне белән күрә алмый иде шул. Шул ук вакытта ялгыз гына бала табу да аның өчен кабул итәрлек нәрсә түгел — тәрбиясе шундый. Фәрит белән сөйләшүне апасы үз өстенә алды, башта егетнең абыйсы Ибраһим белән сөйләшәчәген әйтте. Бер атна дигәндә алар өйләнешеп тә куйдылар. Икесе генә барып язылышып кайттылар, кайтуларына Ибраһимның хатыны Сабира бик әйбәтләп табын әзерләп куйган иде. Соңрак бу гаилә Мәдинә өчен үрнәк булды, ул алар белән аралашып яшәде, балалар да бер-берсе белән бик тату, бер туганнар кебек үстеләр. Никахсыз булмый дип, Зәйтүнә апасы, мулла чакырып, никах укытты. Авыл халкы аларның кушылуына аптырап калды, чөнки Мәдинәне алар бик тиз үз иттеләр, ә Фәритне, гомер буе авылда яшәсә дә, үзен генә түгел, нәселләрен дә яратмыйлар иде.