– Түти, нишлибез инде? Пыртакул язабызмы? Язсак, ыштраф дигән нәрсәне түлисең. Язмасак,...
– Түти, нишлибез инде? Пыртакул язабызмы? Язсак, ыштраф дигән нәрсәне түлисең. Язмасак, син миңа түләргә тиеш буласың! Хет нәрсә белән булса да. Мин – закун кешесе. Менә син агачны өстән аска хәтле бутап төшергәнсең, агач шәрә калган. Хәзер аның кору ихтималы бар. Кем җавап бирә? Синме, әллә минме? Менә бит кайда закун сүзе! – дип тезде ул коры гына, русчалы-татарчалы сүзләрне вата-җимерә. – Абзый кеше, син безне җибәр инде. Ул агачның аскы итәкләреннән генә җыйдым бит. Башка вакытта, синнән сорамыйча, бер куакка да тимәбез! – дип елап сорады әнисе, кызының калтыранган гәүдәсен кочаклап. Аның яшь тамчылары, Әсмабикәнең муенындагы һәм аркасындагы кырмыска тешләгән урыннарга тамып, тагын да көчлерәк әчеттерә иде. – Ярар, бер юлга калдырам инде! Синең иреңне белә идем, әйбәт кеше иде. Урыны оҗмахта булсын. Шулай да мин сиңа бер-ике мәртәбә әйләнермен әле. Берәр нәрсә әзерләп куярсың, үзең беләсең инде. – Рәхмәт инде сиңа! Икенче вакытта синнән башка бернәрсәгә дә тимәбез, кирәк чагында кергәләрсең. Берәр нәрсә әзерләп куярмын. Урмансыз яшәп булмый инде. Кышка ягарга ботак-чыбыклары да кирәк бит әле, – дип озатып калды әнисе урманчыны. Әнисенең «Түз инде, кызым! Әтиең исән булса, син дә мондый авырлыкларны күрмәгән булыр идең» дигән сүзләре гомере буе аның күңелендә яңгырап торды. Мәктәптә башлангыч сыйныфларда укыганда, Әсмабикә китап-дәфтәрләрен әнисенең чиста итеп юылган иске яулыгына төреп йөрде. Алай итеп йөрүчеләр мәктәптә ул гына түгел, җиде-сигез кыз булгандыр. Ул балаларның өсләрендә – әниләре йә иске, йә хәер итеп кертеп бирелгән киемнәрдән рәтләп биргән бишмәт. Аякларында – олы ямаулыклар салынган озын кунычлы йон оеклар өстенә киелгән галош. Мәктәпкә барганда һәм кайтканда, артык туңмас өчен, алар йөгереп кенә йөрделәр. Әтиле балаларның өсләрендә әйбәт бишмәтләр, аякларында яз-көз ялтыравыклы бутыйлар, ә кышларын кулдан басылган җылы итекләр булды. Әсмабикә андый балаларга һәрвакыт кызыгып карады. Өстенә начар киенеп йөрсә дә, сыйныфларында чибәрлеге белән аерылып торды. Күп малайлар аның тирәсендә сырпаланырга ярата иде. Ул берсе белән дә аралашырга теләмәде. Бөтен күңелен укырга бирде. Ә өендә аны көче җитәрлек йорт эшләре көтте. Шуңа күрәдер ул, иптәшләре әйтмешли, бик кыргый һәм көчле булып үсте. Яклаучысы булмавы аркасында, үсмер чагында аның күңелендә тагын бер вакыйга тирән эз калдырды. Алтынчыны тәмамлап җиденчегә күчкән елның җәендә Әсмабикә тазарып, буйга үсеп, өйдәге авыр эшләрне дә үзе генә эшләргә тырыша башлады. Яланнарда һәм көтү керә алмый торган ерганак кырыйларында үлән әзрәк чалгыга эләгерлек булуга, ул, «уфалла» арбасын тартып, кышкылыкка печән җыярга тотынды. Алар быел, кышка колхоздан бер бозау сатып алып, сыер итәргә исәпләп торалар иде. Әнисенең үсеп килгән кызы хәерчеләрдән түгеллеген күрсәтәсе килде. (Дәвамы бар.)