Авыл өчен бу зур вакыйга булды. «Кая таба генераллар утырып йөри торган машинада кайтка...
Авыл өчен бу зур вакыйга булды. «Кая таба генераллар утырып йөри торган машинада кайткан. Зур түрәдер», – дип фаразладылар. Соңрак күңелгә шик төште: түрәме – юкмы? Ул кадәресен төпченеп сораштырмаганнар икән. Үзе әйтмәде. Бостон костюм аерым сөйләшүгә лаек булды. «Игътибар иттегезме: кәчтүменең ал ягы кыскаракмы, артымы?» – дип сорады Галәветдин. «Причум монда кәчтүм озынлыгы?» – диделәр авылдашлары. «А притум, кәчтүменең ал ягы кыскарак икән – түрә була, арты кыскарса – рабучий класс!» – дип җаваплады тегесе. Аңламассың бу Галәүне! Сүзендә хаклык та бар шикелле... Кәчтүменә дә игътибар итмәгәннәр булып чыкты. Күрәсез, сораулар калды. Ачыклык кертик. Фаразларга килсәк... Нурислам – урман кисүчеләр бригадиры, улы Нургали – шәһәрнең автотранспорт хуҗалыгында механик. «ЗИС» машинасы турында сөйли китсәм, сабыр канатларыгыз талмасмы? Тәвәккәллим… Нургалине, яше җитеп, кырык өченче елны сугышка алдылар. Икенче Белоруссия фронтының унҗиденче армия командующиен йөртте солдат. Кырык дүртенче елның июнь аенда «Багратион» операциясе башланды. Безнең гаскәрләр, немецны тукмый-тукмый, алга китте, тылда чолганышта калган, чигенергә өлгермәгән яисә теләмәгән дошман частьлары калды. Әнә шул «калдык»ларның берсе аулак урман юлында командующийның машинасы каршысына килеп чыкты... Немец солдатлары төялгән йөк машинасы борылыштан көтмәгәндә күренде. Бик тиз хәрәкәт итәргә кирәк иде! Тупас йолкып, генералны утыргыч артына сеңдерде. Кисәк тормозга басып, машинасын кырт туктатты да, коралын эләктереп, юл читенә сикерде. Сикергән шәптән, дошманга төбәп, автоматыннан озын чират бирде. Шул сулышта гранатасын томырды. Обоймада патроны беткәч, кыргый мәче җитезлеге белән рульгә укталды; ыргылып кузгалды: кулы икенче, өченче тизлекне кушты; аягы соң чиккәчә газ педаленә басты... Ис-акылын җыеп, артына борылып карады: алты-җиде дошман солдаты әйләнеп төшкән, йөк машинасы кара төтен чыгарып яна иде. Штабка кайтып җитәрәк генералның тавышын ишетте: – Выходит, ты мне жизнь спас, солдат. Спасибо. Большое человеческое спасибо тебе. В долгу не останусь. Как говорили в старину: долг платежом красен. К ордену представлю. Отпуск не дам. Мне хорошие водители нужны. Есть ещё какие пожелания? Югалды да калды. Генералга ни дип җавап бирергә? Ык-мык итеп торуы озаккарак сузылды, ахры, генерал елмаеп сорады: – А мечта есть у тебя, солдат? – Есть... Как без мечты жить-то?... – дип, авыз эченнән ботка пешереп алды ул. – Какая же? – дип тынычлана белмәде генерал. – Скорее разгромить врага! – дип чатнатып җавап кайтарды Нургали. – Это само-собой. А вот личная мечта есть у тебя? – И такая есть, товарищ генерал. – Ну, колись, солдат! – Я, товарищ генерал, после войны мечтаю вернуться к своей невесте вот на этом «ЗИС»е. Да, я понимаю... Виноват! – О как! – Генерал гаҗәпләнде. – Больно с гонором она у меня, – дип, мәсьәләгә ачыклык кертте Нургали. Генерал шаулатып көлде: – А ты вот так, значит: с ходу хочешь брать крепость? – Так точно, товарищ генерал! Күкрәгенә орден такканда, штаб офицерлары чын күңелдәнме, командующийга ярарга тырышыпмы: «Герой! Золотой Звезды достоин парень!» – диештеләр. Нургали аңламады: нинди герой булсын ул?! Немецларны күргәч, шыр җибәрде. Курку бик тиз уйларга, җитез хәрәкәт итәргә этәргәндер, мөгаен. Паникага бирелмәде анысы... Калтырап төшмәде. Шуңа исән калдылар. Әнисе бу хәлне: «Ходай саклаган сезне, улым, – дип үзенчә аңлатыр иде. Саклагандыр да... Машинаның карарлыгы калмаган: кая карама ядрә эзе, ал як тәрәзәдән иләк ясап ташлаганнар... Радиаторны да алыштырырга туры килде. Җиңүдән соң Нургали өч ел хезмәт итте. Хезмәт срогын тутырып, өйгә кайту мәшәкате белән йөргәндә, штабка чакыртып алдылар. Полк командиры сейфыннан машина ачкычын, документларын алды. Ачыклык кертте: «Машина в гараже. Правда, не на ходу. Отремонтируешь. И счастливого пути домой, солдат!» Сөенечтән башы әйләнеп китте. Генерал! Онытмаган! Бу кадәр кече күңелле кеше булыр икән!