кызларга. Ә Төлке хакында әйтеп торасы да юк. Бердәнбер улы юлдан язган хатын, тиздән ф...
кызларга. Ә Төлке хакында әйтеп торасы да юк. Бердәнбер улы юлдан язган хатын, тиздән фатир алу чираты җитү сәбәпле, Муллаянны да, кызларны да үз торагына теркәп, зуррак фатир алу турында гына хыяллана иде. Ата – җизнә, ана – казна. Әмма Тәтәй әбиләре, шушы миһербанлы авыл хатыны, кызларга әтиләрен дә, әниләрен дә алыштырган иде шул инде. Берәр могҗиза булып, үз әниләре алырга кайтса да, Гөлзәйнәп белән Җәмилә ризалаша алырлар идеме икән? Бер ташлап киткәч, бер калдыргач? Әниләре аянычлы хәлләр аркасында фаҗигале рәвештә вафат булса да, Гөлзәйнәп аны үз ихтыяры, үз теләге белән балаларын ташлап китте дип санады. Ире Муллаян чираттагы сөяркәсе белән Кара диңгезгә ял итәргә киткәч, Галия, гарьлегенә, рәнҗүенә түзә алмыйча, башын элмәккә тыга... Иренә булган нәфрәте шулхәтле көчле идеме, ике нарасыен ятим калдыруы хакында да уйламаган, ахры. Үзен белә-белгәннән бирле Гөлзәйнәп әнисе үзләрен ташлап китте дип санады. Әйе, ятимлеккә дучар итеп, ташлап китте шул аларны әнисе. Ничек инде кадереңне белмәгән ир белән ике балаңны бер бизмәнгә салырга була? Ир хыянәте аша кичергән кайгы балаларны яратудан да көчлерәк булдымы? Нинди уйлар, нинди кичерешләр этәрде Галияне бу адымга – инде аның үзенә генә билгеле. Берсеннән-берсе кечерәк ике бала белән ташлап чыгып киткән ирдәнме, хаклыкның-гаделлекнең эзе дә булмаган дөньясыннанмы шулай үч алды? Ире дучар иткән авыр тормыштан туюы булдымы? Ничек кенә булмасын, балалары хакына андый коточкыч адымга бармаска тиеш иде Галия. Муллаянны хатынының фаҗигале үлеме әллә ни үзгәртмәде. Ничек типтереп яшәсә, шулай ук яши бирде. Балаларны тәрбиягә апасы Әминә алды. Бу да әзме-күпме Муллаян файдасына булды. Янәсе дә, халык алдында кызларны бергә үстерәләр булып күренә. Хатынының яшь гомере киселүенә үзе сәбәпче булуын Муллаян аңлап та «аңламады». Үзе гаепле Галия, янәсе, бик көнчел булды. Закон каршында да ул гаепле түгел – Галиягә бармак белән дә чиртмәде. Ә намус суды дигән нәрсә бармы соң ул вөҗдансыз кешеләрдә?! Балаларның әнисез, ярым ятим үсүләренең төп сәбәпчесе үзе икәнлеген белеп тә, Муллаян артык пошынмады. Янәсе дә, балалар йортында үсмиләр бит. Гомере буена хатыннан хатынга йөрде, ныклы гына гаилә дә кора алмады. Менә шундый гамьсез, намуссыз атадан аралап үстерә алды балаларны Тәтәй әбиләре. Галиянең гомере фаҗигале рәвештә өзелүендә әлеге дә баягы Әминәттәй үз гаебен тоя: «Үземә генә йөгереп килергә иде бит шул авыр минутта! Үземә генә! Ничек тә башын элмәктән йолып калыр идем балакайның!» Кызларның ана назын татымыйча, «әни» дип әйтә алмыйча, әниле булуның ни икәнен белмичә үсүләре аяныч иде, әлбәттә. Балалар җиргә тудырган ата-анасы белән үсәргә тиеш. Аларның тәрбиясен алып, аларның яратуын тоеп, аларның таянычын сизеп. Гөлзәйнәп белән Җәмилә бу бәхеттән мәхрүм иде шул... Үсеп җитеп, олы тормыш сукмагына аяк баскач, ир хатыны булгач, яраткан кешесеннән үз балалары тугач, ана булу бәхетен тойгач, Гөлзәйнәп күп уйланды. Шушы нарасыйлардан үз ихтыярың белән аерылырлык нинди сәбәп яки хәл булырга мөмкин? Ире Рөстәмне ничек кенә яратмасын, Гөлзәйнәпнең аны һәм балаларын бер бизмәнгә салырга көче дә, теләге дә җитми. Әнисе хәлендә калырга Алла язмасын! Шулай да Гөлзәйнәп үзен әнисе урынына куеп карамыйча булдыра алмады. Бары тик аны аңлар өчен. Бары тик кичерер өчен. Юк, мең тапкыр юк! Рөстәме белән аның арасында ни генә булмасын, Гөлзәйнәп балаларын сайлаячак. Нинди авырлык килсә дә, балалары хакына яшәячәк. Ул вакытта, күп еллар элек әтисе белән әнисе арасында ни булган – аларның икесенә генә билгеле. Гөлзәйнәп белән Җәмиләгә бары тик әниләренең рухы өчен дога кылдырырга, елын үткәрергә, булган гөнаһларын ярлыкауны сорарга кала. Язмыш сынавы һәркемгә төрлечә килә, ә Галиягә, бәлки, хыянәт аша килгәндер. Шул сынауны күтәрергә көче җитмәве бик тә аяныч, әлбәттә. Гөлзәйнәп белән Җәмилә өлешенә тигән сынауны җиңеләйтер өчен, язмышлары аларны Тәтәй әбиләре белән кушты. Тәтәй әби дип атасалар да, кызлар белә иде: «тәтәй әби» – алар өчен шул ук «әни» дигән сүз ул. Шул ук «әти» дигән сүз дә тора