Талчыгып сулыккан йөзендә күзләре тагын да зураеп калган кебек. Ул Маратка күтәрелеп тә...
Талчыгып сулыккан йөзендә күзләре тагын да зураеп калган кебек. Ул Маратка күтәрелеп тә карамады. Аны күрмичә, читләтеп үтеп тә киткән булыр иде, тик егет аның каршысына килеп басты. Бу гамәле авыл кешесе күзлегеннән караганда ничек булгандыр, анысын уйлап өлгермәде. Гомумән, аның уенда бер нинди начарлык та юк иде. Шушы мизгелдә бу хатынга бары тик ниндидер юату сүзләре генә әйтәсе килде аның. – Нәфисә… Шулай диде дә төртелеп калды. Чөнки ул бу очрашуга да, сөйләшүгә дә әзер түгел иде. Нәрсә әйтергә, мескен хатынны ничек юатырга? Бу турыда үзе дә тәгаен генә белми. Нәфисә, яңа гына күреп алган кебек, егеткә күз сирпеде. Нидер әйтмәкче булып, авызын ачты да кинәт тынып калды, башын түбән иде. Ул шул халәтендә шактый басып торды. Кем белә, Маратның башлап әйткәнен көткәндер, бәлки. Аннары кинәт кенә кабат башын күтәрде дә: – Бу дөньяның бөтен каргышы бер миңа гына төшкән диярсең. Бөтенесе кырын карый… Гөнаһларым күптер, анысы. Тик кем гөнаһсыз соң? Минем дә кечкенә генә булса бәхеткә хакым бардыр бит. Моңа кадәр сер бирмәдем, күңелем белән әрнеп сыкрасам да, беркемгә «аһ» дип тә әйтмәдем. Эчтән еласам да, тыштан күрсәтмәдем, яшь аралаш булса да елмаерга тырыштым… Инде бүтән түзәрлегем калмады… Хатынның күз яшьләре тәгәрәде. Ул тавышсыз гына елый иде. Шуны күрсәтмәскә тырышып булса кирәк, карашын кабат читкә юнәлтте. Аның иңбашлары калтыранып-калтыранып куя. Шактый шулай эндәшмичә торганнан соң, Нәфисә җиңе белән битен сөрткәләде дә китеп барды. Кем белә, бәлки, ул Мараттан юату сүзләре көткәндер? Әмма егет тавыш-тынсыз гына карап торудан узмады. Хатынның кыяфәте, чыннан да, бик кызганыч. Чибәр, әле дөнья рәхәтлекләренә куанып кына яшәрлек бу хатын ни өчен шундый газаплар кичерергә тиеш соң? Аның шундый күңелсезлекләргә дучар булуында Маратның ни гаебе бар? Ләкин бу халәт озакка бармады. Гомумән, ул холкы белән авыр кичерешләргә озаклап бирелә торган кеше түгел. Кулын гына селтәп куйды да онытты… Маратны кичен өйдә тагын бер зур сөйләшү көткән икән. Хафиз мулланың авылдагы гайбәтләрне инде күптән ишеткәнлеген егет белә иде. Абзыйсының кырын карап йөрүеннән, сөйләшкәндә артык ачылып китмәвеннән дә тойды ул моны. Марат теге көнне эштән исерек хәлдә кайтканга гына түгел, әлбәттә. Тик Хафиз мулла сүз башлауны суза килде. Бәлки, энесенең үзенең сүз башлавын көткәндер? Һәм менә барысын да уртага салып сөйләшер көн килеп җитте. Кичке ашны ашап, табыннан кузгалырга җыенганда, Хафиз тамагын кыргалады да вәгазь-нәсыйхәтен башлады: – Дөньядагы һәр начарлык, азгынлык әхлаксызлыктан һәм динсезлектән килә. Рухы нык булган кеше генә шайтан коткысына бирелмәс. Ә синең соңгы вакытта кылган гамәлләрең, энем, нык булуыңа шик тудыра. Инде хәзер, иманым камил, бала чагыңда тиешле тәрбия алмагансың. Калебең нык түгел. Зәгыйфь буынлы булып үскәнсең… Хафизның бу сүзләренә каршы Марат берни дә әйтмичә, буйсынучан гына тыңлап утырса да, барыбер соңгы фикере белән килешмәде. Зәгыйфь буынлы булып үскәнсең, имеш… Юк, ул үзен беркайчан да көчсезләр рәтенә кертмәде. Әле бала чагында, малайлар белән сугышырга туры килгәләгәндә, күп вакытта җиңә иде. Аннан соң армия, Чечня вакыйгаларын башыннан кичерде. Боевиклар белән бәрелешләрдә җебеп калмаска, кыю булырга өйрәнде. Армиядән соңгы еллары да тыныч кына узмады. Йомшак буынлы булса, андый хәлләргә түзәр иде микән? Хафиз абыйсы, әйтерсең аның уйларын белгәндәй, сөйләвен дәвам итте: – Монда сүз беләк үстереп, сугыш чукмары булып йөрү турында бармый. Начарлыкка өйрәтеп торасы юк, бар да булдыра. Үзеннән көчлерәкләргә тап булып, әҗерен алганчы, барчасы көче белән масаерга ярата. Ә рухи тазалык – бөтенләй икенче. Калебең нык булса, ихтыяр көче дә була. Хәзерге яшьләрнең күбесе азгынлыкка каршы, юк, мин моны болай эшләмим, дип әйтерлек көч таба алмый. Син дә, энем, әнә шундыйлар сыңары. Шайтан кызыктырыр ул, матур әйберләр белән дә, исерткеч эчемлек белән дә, матур кызлар белән дә… Әнә шул чакта үзеңдә, юк, мин болай эшләмим, дип әйтә алырлык көч таба белергә кирәк, энем. Шул көчне таба алмыйсың икән, син йомшак