киенгән һәм Бибинур аны, үз авыл кешесенә охшатмыйча, ниндидер юлаучыга тиңләде. Алай д...
киенгән һәм Бибинур аны, үз авыл кешесенә охшатмыйча, ниндидер юлаучыга тиңләде. Алай дисәң, кая шулхәтле ашыгып атлый? Димәк, ул аларның танышы булырга тиештер, дип уйлады. Теге кеше Әсмабикәләрнең урам капкаларыннан кереп киткәч, нинди кеше икән бу дигән кызыксыну Бибинурның уйларын биләп алды. Ул, аның кире чыкканын көтәргә булып, бакчадагы теләсә кайда яткан бәрәңге сабакларын бер тирәгәрәк җыя башлады. «Әзрәк вакыт узсын әле, аннан берәр хәйлә табып кереп чыгармын», – диде үз-үзенә. Аңа озак көтәргә туры килмәде. Ярты сәгать тә үтмәгәндер, Әсмабикәнең әкрен генә капкасы ачылып, як-ягына каранып, теге кеше тыкрыкка атылды. «Нәрсә булыр бу?» – дип уйлады Бибинур, күзләре белән аны озатып. Аның кызыксынуы инде шартларга җитеште. Ул, өенә кереп, тиз генә өстенә кигән кара халатын салды да, курткасын эләктереп, Әсмаларга йөгерде. Ишекне ачып өйгә керүгә, аңсыз кала язды. Идән тулы кып-кызыл кан. Мал суйганнар диярсең. Ауган өстәл кырыенда канга буялып беткән Әсмабикә ята. Аның бер кулы киселеп төшкән, һәм аннан кан ага иде. Бибинур, үзен кулга алып, тиз генә аның күкрәгенә колагын куеп, йөрәк тибешен тикшерде. Җаны бар иде әле. Шул вакытта Бибинурның башына килгән беренче уй «Менә сиңа да чират җитте!» булды. Ләкин аны җәлләү хисе үченнән көчлерәк булып чыкты. Ул шул ук секундта идәндә аунап яткан пычакны алып, тәрәзә кырыенда асылынып торган пәрдә бавын кисте дә кулның өске ягыннан каты итеп бәйләп куйды һәм кан агуын туктатты. Аннан авыл фельдшеры белән районның «ашыгыч ярдәм» бүлегенә шалтыратты. Фельдшер кыз бик тиз килеп җитеп, Әсмабикәгә төрле уколлар кадады. Аның аңы юк, һәм йөрәге беленер-беленмәс кенә тибә иде. * * * Көн Фирүзә өчен уңай башланды. Иртән аны Нәфисә чакырып алды. Аның шатлыгы эченә сыймый иде. Фирүзәгә әйткән вәгъдәсе үтәлә, ахры. Аларның сөт эшкәртү цехында яңа рецепт белән эшләнгән сырларына бөтен тирә-як шәһәрләрдән сорау артты. Халык аны көтеп торып алып бетерә, ди. Димәк, халык яратып алгач, аның тәме икенче. Фирүзә иртән тагын бер кат кичтән биргән нәрәдләрен карап чыкты да шәһәргә ашыкты. Ул килеп кергәндә, Нәфисә янына керүчеләрнең чираты һәрвакыттагыча озын иде. Алар белән кыска гына исәнләште дә, чиратсыз керергә ризалык сорап, эчкә узды. Күбесе аны белми иде, ахры, аның артыннан «әдәпсез» дип кычкырып калдылар. Фирүзә кабинет ишегеннән килеп керүгә, Нәфисә, каршында утырган кешесе белән әңгәмәсен туктатып, аның каршына ашыкты. Алар кочаклашып күрештеләр. Нәфисә үзе каршысында утырган кешегә ым кагып, аны Фирүзә белән таныштырды. – Бу безнең агрофирманың генераль директоры, төп мәсьәләне аның белән ачыкларга кирәк. Без сезгә бөтен эшләгән сыр продукциясен бирер идек, әмма калганнар да бит безнең клиентлар. Алар белән без бер сәбәпсез араны боза алмыйбыз! – диде. – Әйе, Нәфисә бик дөрес сөйли. Алар да безнең кешеләр, – дип, Фирүзә Нәфисәнең әйткән сүзләрен җөпләп куйды. «Димәк, сырны халык бик теләп ала. Шулай булмаса, ерактан монда хәтле килеп йөрмәсләр иде», – дип уйлады ул. – Сездә сырны бөтенләй эшләмиләрмени? Шулхәтле ерактан сыр өчен килеп йөрисез? – дип сорады Фирүзә, кызыксынып, үзләре каршында утыручы кешедән. – Беләсезме, безнең якларда авыл хуҗалыгы бөтенләй бик авыр бара. Моңа кем гаепледер, анысын әйтә алмыйм. Әмма кешегә йокысыннан торуга ашарга кирәк! Ризыкны исә җир генә бирә. Ә аның бездә кадере бетте. Безнең өлкәнең хәзер күп җире буш ята. Аның беркемгә дә кирәге юк! Дәүләт соңгы елларда вак хуҗалыкларга вак-төяк акча бүлеп бирә. Ул акча белән авыл кешесе кая бара? Мәсәлән, алсын ди биш, ун, йөз сыер. Ул малны ашатырга азык кирәк. Ә азыкны әзерләргә – техника. Техниканы тотар өчен, аның сыерларыннан алган продукциясе җитмәячәк. Аннан соң, андый вак фермаларда бөтен эш кул көче белән башкарыла. Икенче ягы: ул җитештергән продукцияне кайда сата? Базарда?! Анда без сатабыз! Аның сатып бирү бәясе безнең бәядән күпкә ким. Менә шулай азапланып карый да авыл кешесе барысына да төкерә. Ахырдан инде дәүләт биргән акча җилгә оча. Ә менә күп күләмдә кредит биреп, зур комплекслар